Nieuws en agenda

Promotie dhr. drs. A.G. van Riet

Titel: Financial Repression and High Public Debt in Europe
Promotores: prof. dr. S.C.W. Eijffinger, prof. dr. L.H. Hoogduin

Samenvatting

Terwijl de publieke schulden in Europa sinds het begin van de crisis in 2008 fors zijn gestegen, heeft de rente in 2016 een historisch dieptepunt bereikt. Dit proefschrift onderzoekt de mogelijke invloed van financiële repressie in de eurolanden op de gemiddelde rentekosten voor de overheid, dat is een strategie van de autoriteiten om – met steun van financiële wetgeving en monetair ingrijpen – de houdbaarheid van een hoge publieke schuld te verzekeren en zo nodig af te dwingen.

Overheden zien binnenlandse spaarders en investeerders vaak als een groep van crediteuren waar ze d.m.v. financiële repressie altijd een dwingend beroep op kunnen doen wanneer buitenlandse investeerders zich massaal terugtrekken. Uit het onderzoek blijkt dat verschillende eurolanden, m.n. die welke door een begrotingscrisis werden getroffen, financiële repressiemethoden op ingezetenen hebben toegepast om hun moeizame schuldfinanciering tegen een betaalbare rente veilig te stellen. Daarnaast werden investeerders in een enkel geval gedwongen hun vordering op de overheid te herstructureren of zelfs voor een groot deel af te schrijven.

De Europese banken- en kapitaalmarktunie beperken de nationale ruimte voor financiële repressie. Europese prudentiële wetgeving biedt toezichthouders echter veel ruimte om banken en beleggers toe te staan al hun vorderingen op de overheid zonder enige beperking als 'veilig' te betrachten in tegenstelling tot de als riskant beoordeelde vorderingen op bedrijven. Deze bevoordeling houdt de marktvraag naar schuldpapier van minder kredietwaardige overheden kunstmatig in stand. Het proefschrift toont aan dat deze voorkeursbehandeling de afgelopen jaren op toenemende schaal ingang heeft gevonden in de Europese financiële regelgeving. Daarnaast zijn ruime mogelijkheden geschapen voor Europese regeringen en instellingen om, met een beroep op financiële en monetaire stabiliteit, de lidstaten met een bovenmatige overheidsschuld onder voorwaarden in bescherming te nemen tegen de disciplinerende druk van financiële markten. Deze moderne vormen van financiële repressie zijn ín feite in strijd met het beginsel dat de eurolanden hun overheidstekorten op de open kapitaalmarkt moeten dekken en zelf verantwoordelijk zijn voor aflossing van hun schulden.

Verder laat het proefschrift zien dat bij een beleidsrente van nul procent steeds meer centrale banken – waaronder de Europese Centrale Bank (ECB) – gekozen hebben voor een grootschalige opkoop van overheidsobligaties om zo rechtstreeks de lange rente verder te drukken, vaak met als doel seculiere stagnatie en het risico van deflatie te bestrijden. Dit type monetair beleid is in economische zin vergelijkbaar met de inzet van financiële repressiemethoden ten bate van de overheid. Daarmee heeft de ECB, met het doel van prijsstabiliteit voor de eurozone voor ogen, zowel de basis gelegd voor een economisch herstel in de kwetsbare eurolanden, als voor economische overdrijving in de sterkere lidstaten waar een zeer lage rente niet of minder wenselijk was. Zonder een verdere afbouw van onhoudbare publieke en private schulden en het doorvoeren van structurele hervormingen bestaat de kans dat de bestaande onevenwichtigheden in de eurozone zich al snel weer zullen doen gelden. Het is van belang dat de lidstaten de ECB in een dergelijke situatie krachtiger ondersteunen. Het verdient daarom aanbeveling de institutionele structuur van de Europese Monetaire Unie te versterken t.b.v. een sterkere beleidscoördinatie en verdere economische en financiële convergentie van de eurolanden.


Locatie: Cobbenhagengebouw, Aula (ingang via Koopmansgebouw)


Proefschrift aanvragen












Wanneer: 05 februari 2018 14:00

Waar: Bereikbaarheid campus Tilburg University