Alumni

Stay connected! Blijf in contact met je universiteit en je oud-studiegenoten.

Voorjaarsbijeenkomst 2016

De Verrijkte Vrienden

Verrijking. Dat is het woord waarmee de 2016-trip van de Vrienden van Cobbenhagen kan worden getypeerd. Dit keer toerden twee bussen richting oosten des lands voor een bezoek aan uranium-verrijker Urenco Almelo en de TU Twente.

Sommige bedrijven hebben weinig problemen met het vaststellen van hun corporate slogan. Als je uranium verrijkt klinkt Enriching Your Future meer dan logisch. Met een marktaandeel van 29% wereldwijd is de Urenco Group de grootste aanbieder van licht verrijkt uranium bestemd voor kerncentrales. De Almelose fabriek, met de Nederlandse staat voor een derde als belanghebbende (Duitsland en Groot-Brittannië eveneens) zet 1,8 miljard euro om en ’verrijkte’ de staatskas vorig jaar met 450 miljoen euro. De ultracentrifugetechnologie is uniek en wordt angstvallig geheim gehouden. Wel wordt er inmiddels met Frankrijk en de VS samengewerkt. Veiligheid is een belangrijk issue want nog verder verrijkt uranium is geschikt voor het ontwikkelen van een atoombom. In de jaren zeventig wist atoomgeleerde Khan know how te stelen die leidde tot de Pakistaanse atoombom. Strenge screening van werknemers (tot aan familie en vrienden toe) moet verdere spionage en weglekken van kennis voorkomen. Zo hebben werknemers op kennisniveau 1 geen toegang tot niveau 2, en niveau 2 heeft geen toegang tot niveau 3.

Medische toepassingen

Daarnaast produceert Urenco diverse isotopen voor industriële en medische toepassingen. Deze ‘vreedzame’ toepassingen, bijvoorbeeld t.b.v. kankerbestrijding, leveren weliswaar 5% van de omzet maar zijn zeer belangrijk voor een positieve profilering. Immers, kernenergie wordt niet overal als gewenst gezien (denk aan Tsjernobyl, het atypische kerncentralebeleid in Duitsland). Toch zal de komende decennia het kernenergie een grote rol blijven spelen. Voordeel is dat een kerncentrale an sich geen CO2 uitstoot (wel in de weg ernaar toe, bij de uraniumwinning). En met 1 kilo verrijkt uranium kan evenveel energie geproduceerd worden als met 300.000 kilo ‘vuile’ kolen! 

Het proces in een notendop

Verrijkt uranium is bestemd  voor kerncentrales om stroom op te wekken. Uraniumerts moet daartoe eerst bewerkt worden. Er zit vooral U-238 in en maar een beetje U-235. Om bruikbaar te zijn voor kerncentrales moet er meer U-235 inzitten. Dat ‘verrijken’ gebeurt in zo’n honderdduizend centrifuges die in de fabriek staan. Lange rechtopstaande buizen met daarin een kleinere buis die heel hard om zijn as draait zodat het zwaardere U-238 naar de wand wordt gedrukt om er uitgezogen te worden.

Geigerteller

We zijn van tevoren gescreend, rijden het zwaar beveiligde terrein op, worden opnieuw gecheckt en vervolgens hartelijk ontvangen door vriend Arnold Broenink (1962). Na zijn studie bedrijfseconomie in Tilburg werkte hij in financiële functies bij o.a. Campina, PinkRoccade en ZLTO. Sinds begin dit jaar ‘verrijkt’ Arnold met zijn bagage als site controller het Urenco-management. Tijdens de intro van Ad Louter, managing director, krijgen de Vrienden een lunch voorgeschoteld. Daarna volgt een rondleiding in kleinere groepen. We werpen een blik op de ‘cockpit’ vol computerschermen, lopen door de hal vol stalen uraniumcontainers en komen oog in oog met cascades van centrifuges met uitleg van goed getrainde voorlichters. Daarna op de Geigerteller. We blijken allemaal niet verrijkt en zo schoon als de brand.

Urenco ontvangt jaarlijks zo’n 2000 bezoekers. De groep uit Tilburg is tot op heden de grootste. Doel is onder andere bezoekers in te lichten over de schone en veilige verrijking, zodat eenieder als ambassadeur weer de ‘plant’ verlaat. Onder de indruk waren de Vrienden zeker.  

University of Twente. Punt

Aansluitend was het gezelschap te gast op de University of Twente, de ondernemende universiteit die zo toonaangevend is op het gebied van bio- en nanotechnologie als aanjager voor innovatie. Er volgden lezingen over de verandering in de gezondheidszorg door nanotechnologie (wat kan er allemaal met DNA-verrijking?) en over de ethische dilemma’s die daarbij spelen (willen we eigenschappen van ongeborenen kennen?; wie heeft toegang tot de data?; en van wie zijn die data eigenlijk?). Meer vragen dan antwoorden, vooralsnog. Waarover tijdens de terugreis, na een rijk etensmaal in sterrenetablissement Bloemenbeek in De Lutte, nog flink geprakkiseerd kon worden. “We zijn vandaag flink verrijkt met kennis en nieuwe inzichten”, concludeerde Vriendenvoorzitter Oswald Coene dan ook in zijn dankwoord. (CvD)

Zie ook de foto's van de bijeenkomst