Academic Forum

Expand your horizons, take time to reflect

Literatuur & rechtstaat - een filosofisch debat

De filosofen Paul Cobben en Donald Loose gaan in gesprek over filosofische mensbeelden in de literatuur. De thematisering van het subject in de moderne literatuur wordt in verhouding geplaatst tot de eisen waaraan de persoonlijkheid van de burger van de rechtstaat moet voldoen. Leidende vraag daarbij: is het subject nog wel in staat burger te zijn van een rechtsstaat? Deze avond is de laatste van een filosofisch drieluik over ‘Mensbeeld & Rechtstaat’.

Programmainformatie
Sprekers Filosofen Paul Cobben en Donald Loose.
Datum 31 maart 2016
Aanvang 20:30- 22:15 uur, inloop 20:00 uur
Locatie Theater De NWE Vorst, Willem-II straat
Toegang 3 euro, studenten gratis op vertoon van studentenkaart. Aanmelden (aanbevolen: vol=vol).
Contactpersoon Has Klerx

Academic Forum heeft de Tilburgse filosoof Paul Cobben een carte blanche aangeboden. Cobben, die volgend jaar met emeritaat gaat, is zijn werkzame leven lang met de thema’s vrijheid en rechtstaat bezig geweest. De carte blanche heeft geleid tot een drieluik over ‘Mensbeeld & Rechtstaat’.

Dit derde en laatste avondprogramma gaat over Literatuur & Rechtstaat. Paul Cobben over zijn themakeuze: “Als filosoof ben ik mijn werkzame leven lang met deze thema’s [vrijheid en democratie] bezig geweest en toen ik door Academic Forum werd uitgenodigd hierover een programma te ontwerpen, was ik verheugd. Ik koos voor een bijzondere invalshoek, namelijk toneel en literatuur. Ik ben ervan overtuigd dat kunst een belangrijke rol speelt in het tastbaar maken van wat menselijke waarde eigenlijk is. Grote literatuur gaat over grote menselijke thema’s. Interessant is dat de mensbeelden, die naar voren komen in de moderne literatuur, meestal in spanning staan met het mensbeeld dat hoort bij de vrije burger van de moderne rechtstaat. Ik bedoel, hoe autonoom is de mens volgens Kafka, Dostojevski of Musil?”

De eerste en tweede debatavonden over ‘Mensbeeld & Rechtstaat’

Tijdens de eerste debatavond Vrijheid en democratie, op 11 februari in de setting van het Hartslagcafé, heeft Paul Cobben als gast oud-minister van justitie en hoogleraar mensenrechten Ernst Hirsch Ballin uitgenodigd. Zij praten over de spanning die er bestaat tussen democratie en recht, en tussen vrijheid en gelijkheid. En over hoe de nationale rechtstaat zich verhoudt tot het internationaal recht en de universele mensenrechten.

Paul Cobben over de themakeuze voor de eerste avond: “Vrijheid en democratie zijn de grote filosofische thema’s van onze tijd. Ze hebben alles te maken met mensenrechten en menselijke waardigheid, met kosmopolitisme en een redelijke moraal. Hoewel deze universele waarden zich historisch in Europa hebben ontwikkeld, staan ze in het huidige Europa en ook in Nederland onder druk. Het opkomend populisme van o.a. Geert Wilders keert zich tegen deze waarden en hanteert een taal van wij-tegen-zij-denken en vijandbeelden. Niet alleen wat tot een andere cultuur behoort wordt gewantrouwd, maar ook kunstenaars en intellectuelen.”

Tijdens de tweede avond Mephisto -debat over Kunst & Politiek op 10 maart, gaat Paul Cobben naar aanleiding van de filmvertoning van Mephisto met bezoekers in gesprek over hoe kunst kan en moet omgaan met de corrumpering van de rechtsstaat. Paul Cobben over zijn keuze voor Mephisto: “De film vertelt het verhaal van een succesvolle toneelspeler, die besluit tijdens het Naziregime te blijven doorspelen. Het hoofdpersonage is gebaseerd op de geniale Faust-acteur Gustaf Gründgens. De keuze voor deze film is deels persoonlijk, want behalve filosoof ben ik ook acteur en Faust van Goethe is één van mijn favoriete toneelstukken. Maar de met een Oscar bekroonde film stelt ook een belangrijke vraag: Mag een kunstenaar apolitiek blijven, als de wereld om hem heen, ook de kunst, vernietigd wordt door een fascistisch regime? Hoewel wellicht minder extreem, bestaat dit spanningsveld tussen kunst en recht vandaag nog steeds.”

Paul Cobben (1951) is hoogleraar Geschiedenis van de Moderne en Hedendaagse Wijsbegeerte aan de Universiteit Tilburg. Cobben heeft een internationale reputatie als kenner van de ondoorgrondelijk geachte Duitse filosoof G.W.F. Hegel. Behalve filosoof is Cobben ook geregeld acteur in het theater. Onder zijn ‘gastcuratorschap’ organiseren Academic Forum en Sapientia Ludenda de komende tijd een drietal bijeenkomsten over mensbeelden in recht, filosofie en literatuur.

Carte blanche Paul Cobben – ‘Mensbeeld & Rechtstaat’

Deel I – 11 februari Paradox – Vrijheid & Democratie – Gesprek met jurist Ernst Hirsch Ballin

Deel II – 10 maart Theater NWE Vorst – Kunst & Politiek – Filmvertoning Mephisto (1981) en debat 

Deel III – 31 maart Theater NWE Vorst – Literatuur & Rechtstaat – Gesprek met filosoof Donald Loose

Dit filosofisch drieluik van Paul Cobbens Carte blanche worden georganiseerd door Academic Forum van Tilburg University in samenwerking met de studievereniging voor filosofie Sapientia Ludenda.


Wanneer: 31 maart 2016 20:30

Einddatum: 31 maart 2016 22:15