Brabant-Collectie

Alles in huis over de geschiedenis van Brabant
Ga grasduinen in de Brabant-Collectie
Ontdek heden en verleden van Brabant

Fotocollectie Martien Coppens

Martien Coppens met studiocamera © Martien Coppens | Nederlands Fotomuseum, Rotterdam

Martien Coppens liet een indrukwekkend fotografisch oeuvre na. Hij stelde van zijn foto's tientallen fotoboeken samen, nam deel aan exposities en organiseerde zelf ook enkele internationale fotoexposities. Dit alles met als gevolg dat hij momenteel tot de beste en meest belangrijke fotografen van Nederland gerekend wordt en als de beste fotograaf van Brabant beschouwd wordt. Er is een uitgebreide biografie beschikbaar.

Martien Coppens (1908-1986)

Martien Coppens werd in 1908 in Lieshout geboren als zoon van een klompenmaker. Op de Latijnse school (Gemert) kreeg hij zijn eerste camera en op de HBS (Helmond) verdiepte hij zijn belangstelling voor fotografie.

Hij nam een abonnement op het fototijdschrift Focus en kwam zo in contact met Adriaan Boer. Het contact met Boer was van groot belang voor zijn ontwikkeling tot fotograaf. Zo voorzag Boer de door Coppens ingezonden foto's van commentaar. Bovendien wist hij de ouders van Martien te overtuigen van zijn fotografisch talent.

Vanaf september 1930 volgde Coppens een opleiding tot fotograaf aan de Bayerische Staatslehranstalt für Lichtbildwesen in München.

Fotozaak Eindhoven

Na zijn studietijd en een korte stage bij fotozaak Helder in Middelburg opende Coppens in 1932 een portretatelier en fotozaak in Eindhoven. Met de portretten verdiende hij zijn brood.

Zijn vrije werk verscheen vanaf 1937 in ruim zeventig, grotendeels door hemzelf geïnitieerde publicaties. Hij ontwikkelde een uitgesproken visie op portretfotografie en legde deze vast in boeken als De Mensch in de fotografie. Leerboek voor portretfotografie (1946) en Mens en camera (1950).

Vanaf het einde van de jaren dertig verschoof zijn aandacht van portretten naar religieuze bouw- en beeldhouwkunst. Bij het bombardement van Eindhoven in 1942 ging zijn atelier in vlammen op.

De oorlogsverwoestingen in Nederland legde hij tegen dramatische luchten vast in Impressies 1945.

Subjectieve fotografie

Coppens werd aanvankelijk gevormd onder invloed van het picturalisme. Tijdens zijn opleiding in München maakte hij kennis met de Nieuwe Fotografie, maar de sterke nadruk op vorm sprak hem weinig aan. Liever richtte hij zich op het 'geestelijk zien' en het tonen van het karakter van de geportretteerde.

In de jaren vijftig voelde hij zich het meest verwant met de subjectieve fotografie van Otto Steinert. Zijn werk werd vanaf 1951 onder meer getoond in de reeks tentoonstellingen over subjectieve fotografie. Door zijn publicaties, deelname aan het verenigingsleven (met name NFK en NFPV), internationale contacten en zijn bijdragen aan en organisatie van een aantal belangrijke fototentoonstellingen, speelde Coppens in de naoorlogse jaren een grote rol bij de emancipatie van de Nederlandse fotografie.

Fotografisch oeuvre

Na een leven dat volledig in het teken stond van de fotografie, liet hij bij zijn dood in 1986 een indrukwekkend fotografisch oeuvre na: tienduizenden opnamen en enkele duizenden vintage prints. Ook stelde Coppens tientallen fotoboeken samen met zijn werk.

Hij organiseerde enkele grote internationale foto-exposities in het Van Abbemuseum, hield voordrachten en publiceerde regelmatig over fotografie. Zo ontstond een privé-archief dat een goed beeld geeft van Coppens' ontwikkeling als fotografisch kunstenaar en 'verbeelder' van zijn tijd.

Belangrijk fotograaf

Vanwege de kwaliteit van zijn werk en de door hem gekozen thema's wordt Coppens algemeen beschouwd als de belangrijkste fotograaf die Brabant heeft voortgebracht.

Door zijn inspanning het medium fotografie een volwassen aanzien te geven wordt hij bovendien gerekend tot de voornaamste Nederlandse fotografen van de afgelopen honderd jaar.

Coppens' nalatenschap

Vintage prints

Sinds zijn dood in 1986 zijn belangrijke onderdelen van zijn nalatenschap door zijn erfgenamen ondergebracht bij de Brabant-Collectie. De nalatenschap bestaat o.a. uit 1632 vintage prints, door Coppens zelf bestempeld als de kern van zijn werk. Later is daar ook nog het privé-archief aan toegevoegd, bestaande uit aantekeningen, correspondentie en een groot aantal werkfoto's. De vintage prints zijn te bekijken in de Fotobank Martien Coppens.

Negatieven

De negatievencollectie, bestaande uit ruim 50.000 zwart-wit negatieven, is enkele jaren geleden door de erfgenamen ondergebracht bij het Nederlands Fotomuseum te Rotterdam (NFm). Het NFm beheert ook de rechten van alle Coppens-foto's.

Brabant-Collectie en NFm werken nauw samen bij het ontsluiten en toegankelijk maken van de gehele fotografische nalatenschap van Martien Coppens.