Achtergrond bachelor en

Hoe zijn mensen te motiveren om gezonder te leven?

Vaak worden mensen ziek zonder dat zij daar zelf iets aan kunnen doen. Er is echter ook een verband aangetoond tussen ‘ongezond gedrag’ en de kans op een bepaalde ziekte. Zo vergroot roken de kans op longkanker en andere luchtwegaandoeningen en verhogen overgewicht en weinig beweging de kans op diabetes en hart- en vaatziekten.

Een ongezonde leefstijl ombuigen naar een gezonde leefstijl klinkt makkelijker dan het is. Veel mensen vinden het heel moeilijk om hun leefstijl te veranderen. Wetenschappers vinden het dan ook interessant om te onderzoeken  wat ervoor nodig is om mensen toch zover te krijgen. Waar bijvoorbeeld onderzoek naar gedaan wordt, is het effect dat verschillende soorten beloning heeft op  verandering van gedrag of leefstijl. Het lastige daarbij is  dat de ongezonde leefstijl zelf vaak ook een vorm van beloning oplevert en wel meteen.

Het stimuleren van een gezonde leefstijl is een vorm van preventie. Door een gezonde leefstijl te bevorderen  probeer je immers te voorkomen dat mensen ziek worden. Voorkomen dat mensen ziek worden is niet alleen in het belang van de personen zelf, maar ook van ‘de maatschappij’ als geheel. Als minder mensen ziek worden, nemen ook de kosten voor de zorg af en hoeven we gezamenlijk minder zorgpremie te betalen. Dit is een van de redenen waarom de overheid investeert in onderzoek naar manieren waarop een gezonde leefstijl kan worden gestimuleerd.

Suggesties voor onderzoek

  • Welke vormen van beloning kunnen ervoor zorgen dat mensen gezonder gaan leven of stoppen met ongezond gedrag?
  • Is de vorm van de beloning van invloed op de duur van het effect ervan? Of heeft een bepaalde beloning net zoveel effect op de korte als op de lange(re) termijn?
  • Werken bepaalde beloningen beter voor de ene doelgroep (bijvoorbeeld jongeren) dan voor de andere doelgroep (bijvoorbeeld ouderen)?
  • Welke andere manieren zijn er naast ‘belonen’ nog meer om mensen te helpen of te stimuleren om gezonder te gaan leven?

Bruikbare bronnen

Berg, M. van den, en anderen (2013). Preventie in de zorg : Themarapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014. Bilthoven: RIVM (online beschikbaar)

Berg M van den, Schoemaker CG (red.) (2010). Effecten van preventie. Deelrapport van de Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2010 Van gezond naar beter. Bilthoven: RIVM (online beschikbaar)

Tiemeijer, W.L.,Thomas C.A. en Prast, H.M. (red.) (2009). De menselijke beslisser: Over de psychologie van keuze en gedrag. Amsterdam: Amsterdam University Press (online beschikbaar)

Kooiker, S. en Velden, S. van der (2007). Een nuchtere kijk op gezond gedrag. Sociaal en Cultureel Planbureau (online beschikbaar)

Schnabel, P., Prikkels in preventie (2011). Lezing tijdens een conferentie van KNMG en de Nederlandse Public Health Federatie (NPHF) (online beschikbaar)

Heerwaarden, Y. van (2013). De JGZ in beeld bij adolescenten: Samen bouwen aan gezondheid en gezond gedrag voor duurzame participatie van jongeren. Utrecht: Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (online beschikbaar)

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2007). Gezond zijn, gezond blijven. Een visie op gezondheid en preventie (online beschikbaar)

 

Alle bacheloropleidingen

Informatie voor scholen

Inschrijven en aanmelden

Contact