Masteropleidingen

Religie en Ritueel

Specialisatie binnen de master Theologie en Religiewetenschappen
(voorheen: Religie in Samenleving en Cultuur)

Heb jij belangstelling voor wat mensen raakt en hoe ze dit uiten? Wil je jouw kennis op dit gebied verdiepen en heb je de ambitie je te ontwikkelen tot expert op het gebied van religieuze en rituele dynamiek in het hedendaagse Europa? Kies dan voor het eigentijdse en unieke masterprogramma Religie en Ritueel van Tilburg University.

Mensen blijven op zoek naar zingeving. Wat in de afgelopen decennia in Europa sterk veranderde was de plek waar zin gezocht en gevonden werd. De gangbare religieuze instituties hebben geen alleenrecht meer. Steeds meer zoeken mensen diepere betekenis en vervulling op allerlei vindplaatsen: literatuur, museum, muziekzaal maar ook hardlopen, natuur, verre reizen. Daarbij zijn ze niet alleen consument maar ook producent van cultuur. Het is juist deze dynamiek van tijdloze behoefte aan een zinvol verband en de vluchtige maar ook uiterst creatieve communicatievormen in de huidige samenleving die centraal staat in deze opleiding.

Religies en rituelen binden en sluiten uit

In dit masterprogramma kijken we naar veranderingen in de samenleving en welke rol religiositeit hierin speelt. Religieuze praktijken, riten en symbolen, waarden en inzichten, ideeën en idealen worden telkens opnieuw vormgegeven. Ritueel, religie, religiositeit en religieuze ervaringen blijken mensen te verbinden maar ook conflicten op te roepen, vooral daar waar ze botsen met machtsverhoudingen, bijvoorbeeld tussen meerderheid en minderheid, tussen traditie en vernieuwing, tussen publiek en privé, en tussen exclusiviteit en pluralisme.

Religie en ritueel als een sleutel tot cultuur

Religieuze uitingen zijn meer dan louter functionele expressie van wereldbeelden en sociale relaties. Ze zijn ook lichamelijke, zintuiglijke uitdrukking van emoties en verlangen. In de studie van ritualiteit en performativiteit vinden we een sleutel tot culturele dynamiek, creativiteit en verbeelding. Daar waar sprake is van symbolisch handelen komt vaak iets van de onderliggende angsten, behoeften en bezwering tot uitdrukking, maar ook de inventiviteit, creativiteit en expressiviteit van individuen en gemeenschappen. En juist in een geglobaliseerde en geseculariseerde wereld blijkt steeds meer de rol van ruimte: oude krachtplekken krijgen soms verrassende nieuwe bestemmingen (een kerkgebouw wordt een boekentempel, een boom wordt een spontaan monument). Maar ook nieuwe sacraliteit ontstaat: steden vertonen een aldoor wisselend multireligieus mozaïek, en in sommige toeristische bestemmingen wordt steeds vaker ook een spirituele dimensie gezocht. Wat zegt dit allemaal over ons tijdsbestek, en de vele manieren waarop mensen het soms zo verwarrende leven proberen te ordenen?

De master Religie en Ritueel in Tilburg

We bestuderen religie en ritueel in meerdere karakteristieke velden, zoals de seculier-rituele repertoires van het openbare domein, religieuze diversiteit in het stadsbeeld, collectieve en individuele herdenkingscultuur, performatieve kunsten als toegang tot het transcendente, en vrijetijdsbesteding als vindplaats van wellness, communitas, en het sacrale. Speciale aandacht is er voor een gedegen training in concepten, theorieën en dimensies van het terrein van de Ritual Studies, alsmede voor verschillende methoden van onderzoek. Tegelijk wordt door een levendige interactie met de bovengenoemde velden in de samenleving een hoogst actuele verbinding met alle mogelijke beroepsuitgangen gegarandeerd.