Onderzoek Economie en Management

Met ons onderzoek richten we ons op de thema's: arbeid, zorg en vergrijzing, banken en financiële markten, duurzaamheid, innovatie en ondernemerschap, marketing en consumentengedrag en marktordening.

Evenwichtige zetelverdeling hindert besluitvorming waterschappen

PERSBERICHT 2 oktober 2017 - De roep vanuit de samenleving om meer efficiëntie en lagere belastingdruk, maar ook klimaatverandering en extreme weersomstandigheden vereisen van waterschappen dat zij met organisatorische veranderingen en innovatieve oplossingen komen. Uit onderzoek van promovendus Koen van den Oever komt echter naar voren dat er factoren zijn die besluitvorming en innovatie in de weg staan. Een van die factoren is de zetelverdeling binnen het waterschap: hoe evenwichtiger de zetelverdeling binnen het waterschap is, hoe politieker de besluitvorming is.

Zetelverdeling

Het algemeen bestuur van een waterschap bestaat uit vertegenwoordigers van vier categorieën: ingezetenen (alle bewoners), ongebouwd (boeren), natuur (natuurbeheerders) en bedrijven. Het algemeen bestuur wordt gekozen voor een periode van vier jaar door middel van de waterschapsverkiezingen.
Aan de hand van een analyse van de notulen van alle algemeen bestuursvergaderingen van de waterschappen tussen 2008 en 2014 heeft Van den Oever de mate van politieke besluitvorming gemeten. Hij ontdekte dat een bestuur met een evenwichtigere verdeling aan zetels over de vier categorieën politieker zal handelen. En hoe politieker er gehandeld wordt, hoe meer de besluitvorming belemmerd wordt. Bij een evenwichtige zetelverdeling zijn de bestuursleden meer met politiek en eigenbelang bezig dan goed is voor de organisatie. Vooral bij sterk uiteenlopende belangen groeit de kans op het achterhouden van informatie, redeneren vanuit eigen belang(en) en partijvorming.

Innovatie

Politieke besluitvorming binnen het algemeen bestuur van waterschappen hindert onder meer innovatie. Als voorbeeld noemt Van den Oever de aanleg van vistrappen. “Zo’n initiatief kan wel belangrijk zijn voor de subgroep ‘Natuur’, maar krijgt minder snel goedkeuring van andere categorieën zoals ‘Ingezetenen’ waardoor zo’n project kan stranden.”

Samenwerking

Uit het onderzoek van Van den Oever kwam ook naar voren dat politieke besluitvorming op korte termijn juist voordelig is voor een waterschap, wanneer deze deel uitmaakt van een samenwerkingsverband. In dat geval zal het politiekere waterschap meer waarde onttrekken uit dit verband dan deelnemers die minder politiek bedreven zijn. De keerzijde is dat op de langere termijn de andere waterschappen in zo’n samenwerkingsverband een politieker waterschap juist afstraffen op hun instelling, zo blijkt uit het onderzoek.

Meer rationaliteit

Van den Oever pleit voor meer rationaliteit binnen de strategische besluitvorming van waterschappen. “Wees bewust van de toenemende politieke besluitvorming bij een evenwichtige zetelverdeling. Stimuleer duidelijke en uitgebreide analyses als ondersteuning van het besluitvormingsproces. Daag andere bestuursleden uit om daarmee hun besluiten te onderbouwen en bestrijd claims die politiek gedreven zijn. Vraag om heldere uitleg als een bestuurslid ergens zijn mening over geeft.” Meer rationaliteit in het strategische besluitvormingsproces helpt de waterschappen om met innovatieve oplossingen te komen om aan de veranderende omgeving te voldoen, zo stelt Van den Oever. “De waterschappen doen fantastisch werk voor Nederland, maar het kan nóg beter. Ik ben ervan overtuigd dat mijn aanbevelingen daaraan kunnen bijdragen.”

Koen van den Oever behaalde in 2010 zijn master in Strategic Management en in 2011 zijn research master in Business aan Tilburg University. Vanaf 2013 was hij als PhD verbonden aan de Tilburg School of Economics and Management van Tilburg University. In augustus 2017 sloot Van den Oever zich aan bij BDO Advisory als Adviseur lokale overheid. Hij combineert zijn baan bij BDO met zijn werk aan Tilburg University, waar hij lesgeeft in advisering voor strategievraagstukken.

Noot voor de pers

Koen van den Oever (1989) promoveert op 6 oktober om 10:00 uur in de aula van Tilburg University aan de Warandelaan 2. De titel van zijn proefschrift luidt “Uncharted waters: A behavioral approach to when, why and which organizational changes are adopted”. Promotor: prof. dr. X.Y.F. Martin; copromotor: dr. N.Y. Ates. Neem voor meer informatie contact op met persvoorlichter Annemeike Tan, tel. 013 – 466 2596, e-mail a.m.tan@tilburguniversity.edu of met Koen van den Oever, tel. 06 28108723, koen.van.den.oever@bdo.nl en k.f.vdnoever@tilburguniversity.edu.

Oever, K.F. van den
Name K.F. (Koen) van den Oever MSc
Tilburg School of Economics and Management
Center Ph. D. Students
Position PhD Candidate & Assistant Professor
Room P 1.139
Phone +31 13 466 4051
E-mail k.f.vdnoever@tilburguniversity.edu