Onderzoek Economie en Management

Met ons onderzoek richten we ons op de thema's: arbeid, zorg en vergrijzing, banken en financiële markten, duurzaamheid, innovatie en ondernemerschap, marketing en consumentengedrag en marktordening.

Veel fout maar Van Tuijl voorspelde WK weer beter dan Goldman Sachs

Van de WK-voorspelling van Martin van Tuijl op 13 juni 2018, een dag voor het begin van de FIFA World Cup, klopte veel niet. Een aantal zaken was wel juist. Zo haalden 14 landen (voor 16 plekken) de achtste finale, die zijn model ook had voorspeld. Slechts twee hiervan waren foutief geklasseerd, namelijk Argentinië (niet 1e maar 2e in groep D) en Kroatië (niet 2e maar 1e in groep D). Ter vergelijking: Goldman Sachs had met hun peperdure voorspelling voor het toernooi slechts 11 teams in de achtste finale juist voorspeld.

TERUGBLIK OP WK VOETBAL: VEEL VERRASSINGEN

  • Onverwacht rap eruit: Duitsland, Polen, Spanje
  • Tegenvallend: Argentinië (Messi), Brazilië (Neymar), Portugal (Ronaldo)
  • Meevallend: Rusland, Zweden, Kroatië

LESSEN: MARTIN VAN TUIJL OVERWEEGT MODELAANPASSINGEN

Groepsfase: Duitsland exit, de vloek van de titelhouder

Onder de twee missers (Duitsland en Polen exit in groepsfase) zat wel een van de grootste sensaties van het toernooi: wereldkampioen Duitsland eindigde als vierde in groep F en moest het toernooi dus reeds na de groepsfase verlaten. Van Tuijl had bij het construeren van zijn model de 'curse of the defending champions' (Brazilië, 1966, Frankrijk, 2002, Italië, 2010 en Spanje, 2014) wel degelijk opgemerkt. Sterker nog, vier jaar geleden was hier al rekening mee gehouden (Van Ours en Van Tuijl, Me Judice, 2014). Hij liet deze 'vloek' echter bewust buiten beschouwing, juist omdat Die Nationalmannschaft nu eenmaal Die Nationalmannschaft is.

Toch waren er genoeg voortekenen dat ook Duitsland hier niet aan zou ontkomen: de oefencampagne verliep buitengewoon stroef, zodat niet alleen Bild, maar ook Die Welt en de Frankfurter Allgemeine Zeitung zich zorgen maakten. Bovendien was er gedoe rondom de Duits-Turkse spelers vanwege een ontmoeting met de Turkse president, terwijl er ook kritiek was op het selectiebeleid van bondscoach Joachim Löw. Deze liet immers zowel Mario Götze, match-winner in de WK-finale van 2014, als Leroy Sané van de Engelse kampioen Manchester City thuis. Götze had inderdaad een matig seizoen achter de rug, maar Sané was belangrijk geweest bij de titelwinst van het team van coach Pep Guardiola. Bovendien had de ‘vloek van de titelverdediger’ de Duitsers wel degelijk eerder getroffen, weliswaar niet op een WK, maar op het EK, zowel in 1984 als in 2000. Het negeren van de 'curse of the title-holders' ondanks al deze voortekenen, was dus een nogal forse inschattingsfout.

Groepsfase: Polen overschat

Het feit dat niet Polen maar Japan de knock-out fase bereikte, als tweede van groep H, was achteraf niet zo verrassend. Polen bleek toch vooral Lewandowski met tien matig opererende medespelers. Opvallend detail: Duitsland (foutief in de knock-out fase voorspeld) won in de groepsfase wel van Zweden (foutief niet in de knock-out fase voorspeld), net als Polen van Japan.

Achtste finale: toch Russisch thuisvoordeel

Vier wedstrijden (50%) in de achtste finale had het model van Van Tuijl correct voorspeld: Uruguay-Portugal, Rusland-Spanje, Brazilië-Mexico en Engeland-Colombia. Van drie hiervan voorspelde het model ook de uitslag correct: Uruguay, Brazilië en Engeland gingen inderdaad door naar de kwartfinale. Bij Rusland-Spanje bleek het thuisvoordeel sterker dan ingeschat. Ook dit element was, net als de ‘vloek van de titelverdediger’, bewust weggelaten uit het model, in tegenstelling tot in 2014. Dit was voor een deel terecht, want als men dit volledig zou hebben meegenomen, dan zou Rusland als de voorspelde winnaar van het toernooi resulteren.

Spanje, Ronaldo en Messi exit

Ook de voorspelling dat België en Frankrijk door zouden gaan naar de kwartfinale kwam uit. Spanje, Argentinië en uiteraard Duitsland haalden de kwartfinale niet. Daarvoor in de plaats kwamen Kroatië, Rusland en Zweden. De Argentijnen stuitten op de sterke Fransen terwijl de Kroaten erin slaagden Denemarken uit te schakelen. Dit zou het model overigens beide correct voorspeld hebben. Eerder had Van Tuijl evenwel de rangorde in groep D foutief voorspeld. Volgens het model zou Zweden dan wel weer verliezen van Zwitserland, hetgeen niet gebeurde. Met vijf correcte kwartfinalisten deed de simpele aanpak het overigens nog altijd beter dan het geavanceerde model van Goldman Sachs, dat op vier bleef steken.

Kwartfinale: helft goed fout, bye bye Neymar

Twee wedstrijden uit de kwartfinale (50%) rolden ook uit het model van Van Tuijl: Frankrijk-Uruguay en België-Brazilië. Van slechts één ervan bleek de voorspelde uitkomst juist, Frankrijk ging inderdaad door naar de halve finale, maar Brazilië niet. Bij Kroatië tegen Rusland en Engeland tegen Zweden zou het model de juiste uitslagen hebben voorspeld, maar foutieve voorspellingen in eerdere fasen van het toernooi staken hier een stokje voor.

Halve finale: alleen Frankrijk goed

Voor wat betreft de halve finale was alleen Frankrijk correct voorspeld. De Fransen zouden daarin verliezen van Brazilië, om vervolgens in de troostfinale Spanje te verslaan. Overigens zou volgens de syetematiek van het model Frankrijk in de halve finale winnen van België, maar zou Kroatië er niet in slagen Engeland te kloppen. De zege van Frankrijk op Kroatië in de finale is eveneens conform het model, maar deze wedstrijd was voorzien in de achtste finale. Ook de overwinning van België op Engeland rolde uit het model. Deze wedstrijd stond immers ook in de groepsfase al op het menu. Met slechts één correct voorspelde halve finalist is de score pover, maar nog altijd even goed als Goldman Sachs.

Lessen: leeftijd en marktwaarde meenemen

Wat ging er dus allemaal fout? Het negeren van de ‘vloek van de titelverdediger’ bij Duitsland was een grote misser. Ook het meenemen van het thuisvoordeel van Rusland, althans gedeeltelijk, zou tot een betere voorspelling hebben geleid. Daarnaast waren Spanje, Argentinië en ook Brazilië (veel) minder sterk dan van tevoren ingeschat, terwijl vooral Kroatië maar ook Zweden sterker bleken dan algemeen werd verwacht. Welke lessen trekt Van Tuijl hieruit?

Van Tuijl: “Goldman Sachs verslaan is best aardig, maar men zou uiteraard liever een adequate voorspelling genereren. We gaan in ieder geval volgende keer ook kijken naar de leeftijd (gemiddelde en spreiding) en het aantal interlands (gemiddelde en spreiding) van de spelers in de verschillende selecties. Daarnaast gaan we de fictieve (marktwaarde) van de selecties bekijken (onder andere te vinden via transfermarkt.com). Met deze laatste indicator zou men Frankrijk inderdaad als wereldkampioen hebben voorspeld. Maar de Fransen zouden de titel wel hebben behaald na winst in een finale tegen Spanje. Daarvoor zouden de Fransen in de halve finale hebben afgerekend met Brazilië, terwijl Spanje, net als in 2010, Duitsland in de halve finale zou hebben uitgeschakeld.”

Lessen: Ballon d’Or, ‘verzadiging’ en expertvisies

Zaligmakend is de totale marktwaarde als voorspeller dus zeker niet, aldus Van Tuijl. Bovendien zou men kunnen kijken naar het aantal spelers dat een jaar eerder in de top-50 van de Ballon d’Or is geëindigd. Ten slotte zou men het aantal WK-deelnames en veroverde titels mee kunnen nemen. Vooral bij Duitsland en Spanje leek toch wel sprake te zijn van een zekere verzadiging (zie Bernardo S. Rios die deze suggesties deed voor het toernooi). Kroos (Duitsland), Modric (Kroatië), Ramos (Spanje) en Varane (Frankrijk) waren allen actief in de Champions League finale. De ex-titelwinnaars Duitsland en Spanje bakten er (te) weinig van, terwijl Frankrijk en Kroatië de finale haalden. Misschien is het ook wel goed om een aantal expert opinions te verzamelen. Zo had Willem van Hanegem het goed gezien toen hij aan de vooravond aan een interviewer van de Volkskrant voorspelde “dat Kroatië (‘goede voetballers, allemaal klerelijers’), Frankrijk, België en Brazilië het verst zullen komen dit WK”.

wk var

 'Varodie' op social media

Tot slot vroegen we Martin van Tuijl wat hij persoonlijk van het afgelopen WK in Rusland vond (beste team, spelers, scheids, VAR en over 2022).

Champions League is hoogtepunt in voetbalsport

Van Tuijl: “In het voetbal is een bekende Engelse uitdrukking: At the end of the season, the table never lies. Zo zie ik deze FIFA World Cup ook, hoewel de duur van een WK bijna in het niet valt bij een heel seizoen. Frankrijk is de terechte kampioen. Naar mijn mening zullen we over een aantal jaren niet zo mild oordelen over het WK van 2018: het was bij lange na niet zo opwindend als bijvoorbeeld 1970 of 1982. Er is minstens één groot verschil met enige decennia gelden. Toen was het WK het absolute hoogtepunt van de voetbalsport, nu is dat toch echt de Champions League.”

Modric, Varane, Hazard & Courtois

Van Tuijl: “De beste speler was ook in mijn ogen Luka Modric. Ik heb zeer van hem genoten, al was zijn spel slecht voor de trefzekerheid van mijn voorspellingen. Daarnaast vond ik de Franse centrale verdediger Raphaël Varane uiterst solide, terwijl de klasse van de Belgische aanvaller Eden Hazard afdruipt. Ook qua doelman wijk ik niet af van de FIFA. Thibaut Courtois toonde vooral in de wedstrijd tegen Brazilië een keeper van wereldklasse te zijn, de zoveelste grote Belgische doelman na Piot, Pfaff en Preud’homme.”

VAR en Faghani

Van Tuijl: “De beste scheidsrechter was in mijn ogen Faghani uit Iran. Die had ik liever in de finale gezien dan Pitana. De Video Assistant Referee (VAR) maakt het voetbal eerlijker. Via learning-by-doing zal dit instrument alleen maar effectiever worden. Bovendien gaat er een preventieve werking van uit, vooral ten aanzien van het gedrag van verdedigers bij dode spelmomenten.”

Oranje naar Qatar 2022?

Van Tuijl: “Of Oranje het WK van 2022 gaat halen? Als men niet eens één maand vooruit kan kijken, dan moet men het zeker niet voor een periode van drie of vier jaar gaan proberen. En een boycot van Qatar 2022? Er is een en ander voor te zeggen, maar zoiets gaat niet mondiaal van de grond komen. Een afzonderlijk land bereikt er weinig mee en wordt waarschijnlijk voor jaren uitgesloten van allerlei grote toernooien, ook voor de jeugdcategorieën.”

Dr. Martin van Tuijl is universitair hoofddocent aan de Tilburg School of Economics and Management (TiSEM). Op 13 juni 2018 presenteerde hij in een programma van Academic Forum zijn voorspellingen voor het WK 2018 in Rusland. Zie ook Univers en Omroep Brabant.