Onderzoek Economie en Management

Met ons onderzoek richten we ons op de thema's: arbeid, zorg en vergrijzing, banken en financiële markten, duurzaamheid, innovatie en ondernemerschap, marketing en consumentengedrag en marktordening.

Funshoppen maakt gelukkig

PERSBERICHT 3 december 2018 - Mensen die veel waarde hechten aan het kopen of hebben van dingen worden vaak als ‘materialistisch’ gekenschetst. Doorgaans wordt dat gezien als een ‘slechte’ eigenschap. De meeste mensen worden niet graag door anderen als materialistisch bestempeld. Promovenda Esther Jaspers laat in haar onderzoek zien dat materialisme als ‘slecht’ beoordelen te ongenuanceerd is. Ze toont aan dat dingen kopen en bezitten omdat je daar plezier aan beleeft, bijdraagt aan levensgeluk, en dat het bezitten van spullen als een maatstaf voor status en succes bijdraagt aan zowel financieel vermogen als levensgeluk. Woensdag 5 december verdedigt ze haar proefschrift aan Tilburg University.

Onderzoek toont aan dat materialisten een positievere houding hebben ten opzichte van gelduitgeven en het aangaan van schulden, maar niettemin vaker onzeker, eenzaam en minder gelukkig zijn. Wanneer je echter inzoomt op verschillende typen materialisme, dan komt er een genuanceerder beeld naar boven.

Drie typen materialisme

De literatuur onderscheidt drie typen materialisme:
1. ‘Kopen voor streven naar geluk’ (als ik meer heb, dan word ik gelukkiger)
2. ‘Kopen voor plezier’ (ik vind het leuk om te winkelen en dingen te hebben)
3. ‘Bezittingen als maatstaf voor succes’ (mijn bezittingen zeggen iets over mijn status en succes).

Jaspers onderzoekt verschillende relaties die deze typen hebben met financiën en met de mate waarin consumenten zichzelf gelukkig achten. Onderzocht wordt of sommige typen materialisme mogelijk positieve invloeden hebben. De promovenda maakt daarbij gebruik van longitudinale datasets om complexe vraagstukken te beantwoorden over de ontwikkeling van materialisme, en de relatie tussen materialisme en financieel en subjectief welzijn.

Materialisme en geluk

Eerdere studies hebben aangetoond dat mensen die meer materialistisch zijn minder gelukkig zijn. Bij deze studies wordt echter vooral gekeken naar een algemeen materialisme, maar je moet eigenlijk meenemen dat er verschillende typen materialisme zijn. Slechts één type heeft een negatieve invloed op geluk, en dat is ironisch genoeg ‘kopen voor streven naar geluk’. Hoe meer men denkt dat het kopen en bezitten van meer dingen hen gelukkiger zal maken, hoe minder gelukkig ze in werkelijkheid zijn. De andere twee typen (‘kopen voor plezier’ en ‘bezittingen als maatstaf voor succes’) hebben beide een positieve invloed op geluk.

Materialisme en financiën

Haar onderzoek nuanceert ook nog twee andere veronderstellingen. Haar onderzoek bevestigt dat jongeren meer materialistisch zijn en dat materialisme afneemt naarmate men ouder wordt, maar ze toont tevens aan dat materialisme weer stijgt in de late volwassenheid. Eveneens in lijn met wat men zou verwachten blijkt inderdaad dat mensen die materialistischer zijn minder spaargeld en meer schulden hebben. Echter deze relatie geldt niet voor het type ‘bezit als maatstaf voor succes’ waarbij mensen gemiddeld genomen minder schulden en meer vermogen hebben.

Esther Jaspers (Utrecht, 1989) behaalde haar bachelor International Business, master Marketing Research en research master Marketing aan Tilburg University. In 2013 begon ze aan haar PhD. Momenteel is ze universitair docent aan de Massey Business School van de Massey University in Nieuw Zeeland.

Note to editors

Esther Jaspers verdedigt haar proefschrift getiteld Opening up on Consumer Materialism op woensdag 5 december 2018 aan Tilburg University (aula, 10.00 uur). Promotor: prof. dr. Rik Pieters. Nadere informatie bij de promovenda: E.Jaspers@massey.ac.nz. Een recensie-exemplaar is aan te vragen via persvoorlichters@tilburguniversity.edu.