cobbenhagen center header image

Tilburg Cobbenhagen Center

Over het Tilburg Cobbenhagen Center

Medio 2015 is het Tilburg Cobbenhagen Center officieel van start gegaan. Dit universitaire centrum, dat organisatorisch is ingebed binnen de Tilburg School of Humanities, geeft het waardendebat binnen de wetenschap een nieuwe impuls. De aan ons centrum verbonden onderzoekers geven hun werkzaamheden vorm vanuit de christelijke en humanistische traditie van Tilburg University en zoeken aansluiting bij identiteitsvraagstukken die samenlevingbreed spelen.


Het Tilburg Cobbenhagen Center heeft tot doel:

  • Het doen van onderzoek dat bijdraagt aan verdieping van de identiteit van Tilburg University en het doordenken van de betekenis van die identiteit in universiteit en samenleving, waarbij aandacht wordt besteed aan zowel de 'open, katholieke' identiteit enerzijds als de academische integriteit anderzijds;
  • Het stimuleren van dit onderzoek door het aangaan van partnerschappen met onderzoekers in de verschillende Schools van Tilburg University, door dergelijke onderzoekers met elkaar in contact te brengen, en hun onderzoeksprojecten en resultaten waar mogelijk te ondersteunen en uit te dragen;
  • Het middels publicaties, debatten, bijeenkomsten en langs digitale weg delen van kennis en bevorderen van het gesprek over onderwerpen waarin de identiteit van Tilburg University tot uitdrukking komt en de betekenis daarvan in de hedendaagse academische context en samenleving;
  • Het werven van aanvullende middelen voor verder onderzoek en andere initiatieven op het genoemde terrein.

In de traditie van Martinus Cobbenhagen: met wetenschap meebouwen aan de maatschappij van de toekomst

Rector 1932-1933 M.J.H. Cobbenhagen

Het Tilburg Cobbenhagen Center plaatst zich in de traditie van Martinus Cobbenhagen, de geestelijk vader van de Roomsch-Katholieke Handelshoogeschool waaruit Tilburg University voortkomt. Cobbenhagen beschouwde economie, die binnen de Hoogeschool centraal stond, als een maatschappijwetenschap. Dit impliceerde voor hem dat zij niet alleen het feitelijk functioneren van de maatschappij moest beschrijven, verklaren en begrijpen, maar ook moest meebouwen aan de maatschappij van de toekomst. Hiertoe diende economen een visie op goed samenleven te ontwikkelen. In deze lijn draagt het Tilburg Cobbenhagen Center de overtuiging uit dat wetenschapsbeoefening die gericht is op 'Understanding Society' niet waarde-neutraal kan zijn en behoort te zijn. Wetenschappers dienen een expliciete en bereflecteerde visie te ontwikkelen op de bijdrage die hun wetenschapsbeoefening aan de maatschappij levert.


Een visie van wetenschappelijke betrokkenheid en maatschappelijke innovatie

Het Tilburg Cobbenhagen Center is ontstaan als antwoord op de vraag om het opnieuw verbinden van wetenschappelijk onderzoek met de samenleving.

Valorisatie als louter een vehikel voor economische winst

Datgene wat op dit moment algemeen wordt aangeduid als 'valorisatie' komt er meestal op neer dat door de wetenschap voortgebrachte kennis of binnen de wetenschap ontwikkelde instrumenten tegen betaling ter beschikking worden gesteld aan maatschappelijke partijen om door hen nagestreefde doelen te bereiken. In de praktijk blijkt deze visie op valorisatie wel te leiden tot economische winst, maar niet per definitie tot een meeropbrengst in sociaal of cultureel opzicht. De samenleving wordt er niet door opgebouwd.

Binnen het Tilburg Cobbenhagen Center geldt een andere visie op valorisatie

Uitgangspunt van deze visie is dat samenlevingen niet statisch zijn, maar dynamisch. Er doen zich binnen maatschappelijke constellaties voortdurend knelpunten voor. Onderdelen van de samenleving sterven af, verbanden verdwijnen, gemeenschappen staan onder druk of vallen uit elkaar. Maar er zijn binnen elke constellatie ook altijd actoren bezig met het opbouwen van gemeenschap, het scheppen van verbanden, het creëren van nieuwe vormen van samenleving. Deze inzet vindt zijn grondslag in levensbeschouwelijke visies op het bestaan, het mens-zijn en de samenleving, ethische waarden en morele normen.

Bij maatschappelijke kwesties inzicht bieden in de betrokken waarden en perspectieven

Het Tilburg Cobbenhagen Center brengt actoren bij elkaar, analyseert hun handelen en confronteert hun visies en waarden met elkaar. Zo ontstaat inzicht in de complexiteit van de situatie en in de verschillende waarden en perspectieven die erin een rol spelen. Het Tilburg Cobbenhagen Center communiceert dit inzicht met de bij de maatschappelijke innovatie betrokken partijen, zodat deze op grond van dit inzicht hun doelen kunnen bijstellen, hun waarden kunnen heroverwegen en hun perspectieven opnieuw kunnen articuleren.

Bijdragen aan de democratische reflectie en reflectiviteit van lopende maatschappelijke processen

Op deze manier is valorisatie er niet op gericht één van de maatschappelijke actoren te versterken en beter in staat te stellen zijn belang van winst door te zetten. Valorisatie draagt in deze zin bij aan de democratische reflectie in de samenleving en aan de reflectiviteit van lopende maatschappelijke processen. Het is toevoegen van waarde aan de samenleving door de wetenschappelijke betrokkenheid bij de samenleving te vergroten in dienst van voortgaande maatschappelijke innovatie.


Maatschappelijke samenwerking georganiseerd in Communities of Practice

De visie op valorisatie die binnen het Tilburg Cobbenhagen Center is ontwikkeld, vertaalt zich naar een bijbehorende organisatiestructuur. Het centrum is opgebouwd uit gemeenschappen, waarin mensen die praktisch, bestuurlijk en wetenschappelijk bij een bepaald maatschappelijk terrein betrokken zijn en daarin met het oog op de toekomst een belangwekkende kwestie zien ontstaan, met elkaar in contact komen, van elkaar leren en met elkaar onderzoeksvragen formuleren.

Bijeen brengen van actoren binnen een maatschappelijk veld of maatschappelijke kwestie

In deze lerende gemeenschappen, de zogenoemde Communities of Practice, worden actoren bijeen gebracht die met elkaar gemeen hebben dat zij bij een maatschappelijk veld en/of een maatschappelijke kwestie betrokken zijn. Binnen maatschappelijke organisaties en de overheid is een organisatiemodel dat op dergelijke Communities of Practice berust niet uitzonderlijk, maar binnen de wetenschap is het vernieuwend. Het maakt het mogelijk wetenschappers op basis van een gedeeld belang te verenigen met degenen die op uiteenlopende wijzen verantwoordelijkheid dragen voor een bepaalde maatschappelijke praktijk en/of verbonden zijn met pogingen specifieke maatschappelijke kwesties of knelpunten op te lossen.

Aankomende en huidige Communities of Practice

Het Tilburg Cobbenhagen Center is steeds alert op mogelijkheden nieuwe Communities of Practice te starten. Er zijn meer of minder concrete aanzetten voor communities op het terrein van economie, milieu en duurzaamheid, ontwikkelingssamenwerking en onderwijs.

In 2015 heeft het Tilburg Cobbenhagen Center geïnvesteerd in de opbouw van drie Communities of Practice:

  • Community Religious Journalism:
    De community of practice (CoP) Religious Journalism houdt zich bezig met het onderzoek naar religiejournalistiek in Nederland en daarbuiten. Centrale vraag is: hoe wordt er over religie en religieuze onderwerpen bericht in onze media?
  • Community Re-Member:
    Een 'lerende gemeenschap', waarin kwesties over identiteit en gemeenschapsvorming in de huidige herinneringscultuur worden gesignaleerd en onderzocht, in samenspel met directe betrokkenen bij de herinneringspraktijk.
  • Community Catholic Inspiration:
    De Community of Practice (CoP) Catholic Inspiration richt zich op de voortgang van de katholieke cq. christelijke traditie in de Nederlandse samenleving. Overkoepelende onderzoeksvraag is:
    Hoe kan de katholieke traditie verschijnen als vitale kracht, van betekenis voor de omgang met actuele vraagstukken?