Religie achter de voordeur vandaan

Symposium b.g.v. 60 jaar Katholieke Raad voor Israël

Religie in het publieke domein staat onder toenemende politieke en maatschappelijk druk. Hoofddoekjes, weigerambtenaren, ritueel slachten en rituele besnijdenis lijken één voor één het slachtoffer te worden van een van overheidswege gesanctioneerde secularisatie. Je mag best geloven, maar dan wel graag achter de voordeur. Godsdienst is een zaak van privé-leven en innerlijke overtuigingen.

Deze opvatting van religie is niet zo vanzelfsprekend als ze lijkt. Religie-achter-de-voordeur is vooral een Westers product. Wij hechten een groot belang aan de vrijheid van godsdienst, maar tegelijkertijd leggen we bijna alle nadruk op de persoonlijke geloofsovertuiging.

Religie is echter niet alleen een kwestie van ‘geloven’ (overtuigingen), maar ook vooral van 'doen' (gedrag). Religie is behalve met moreel handelen ook nauw verbonden met rituelen. Dat geldt voor het christendom (heel in het bijzonder voor de rooms-katholieke variant), maar ook voor islam en jodendom. Rituelen behoren niet alleen tot de familiekring of de eigen religieuze ruimte (kerk, synagoge, moskee). Ze vormen de matrix van het hele dagelijkse leven van de gelovigen.

Dat heeft consequenties: gebedsruimtes in openbare gebouwen, het dragen van herkenbare kleding, het luiden van kerkklokken, het vieren van eigen religieuze feestdagen en het verzorgen van eigen begraafplaatsen. Soms levert dat weinig problemen op omdat niemand zich aan de religieuze rituelen stoort. Maar steeds meer ontstaan er ook spanningen. Deze actuele kwestie raakt alle gelovigen in Nederland en het Westen. Daarom beleggen de Katholieke Raad voor Israël (KRI) en de Tilburg School of Theology een gezamenlijk symposium over de actuele functie van religie in het publieke domein, georganiseerd door LUCE/Centrum voor Religieuze Communicatie.

De publieksbijeenkomst wordt gehouden ter gelegenheid van de zestigste verjaardag van de KRI, die in 1951 werd opgericht om het gesprek tussen Joden en christenen te bevorderen en te verbeteren. Deze dialoog begon in het verzuilde Nederland, maar wordt vandaag de dag nog steeds gevoerd. Prof. dr. Marcel Poorthuis schetst de betekenis van rituelen in de joodse en christelijke tradities. Prof.mr. Ernst Hirsch Ballin gaat in de jaarlijkse Kardinaal Willebrandslezing dieper in op de rechtsbescherming van gelovigen en hun rituelen in het publieke domein.

Programma:

13.00 uur	Inschrijving en koffie
13.30 uur	Opening door de dagvoorzitter prof. dr. Gerard Rouwhorst, voorzitter KRI
13.40 uur	Lezing door prof.dr. Marcel Poorthuis: Religieuze rituelen: primitief?
14.10 uur	Videopresentatie over rituelen verzorgd door Leo Fijnen (RKK)
14.30 uur	Pauze
15.00 uur	Kardinaal Willebrandslezing door prof.mr. Ernst Hirsch Ballin: Religieuze en seculiere rituelen in het publieke domein
15.45 uur	Korte reacties door rabbijn Menno ten Brink en ds. Pieter Goedendorp (voorzitter OJEC)
16.05 uur	Zaalgesprek onder leiding van de dagvoorzitter
16.30 uur	Receptie bij gelegenheid van 60 jaar KRI

Praktische gegevens:

Datum:	10 mei 2012 van 13.30-16.30 uur.
Locatie:	campus De Uithof, Universiteitsbibliotheek, Boothzaal, Heidelberglaan 3, Utrecht.
Kosten:	€ 25, via verlening van eenmalige machtiging. Studenten en docenten van de FKT zijn gratis.
Opgave:	voor 1 mei 2012 via deze link
Informatie	luce-crc@uvt.nl; 030-2532149.

LUCE Centrum voor Religieuze Communicatie