Tranzo

Wetenschappelijk centrum voor zorg en welzijn,
Tilburg School of Social and Behavioral Sciences

'Interactie tussen wetenschap, praktijk en zorgvraag'

Tranzo

Oratie Jantine Schuit: Waarom we ongezonde keuzes maken en hoe die te veranderen

Tilburg University start Healthy Campus Project

De zorgkosten rijzen de pan uit. Dat heeft onder meer te maken met ons eet-, rook- en beweeggedrag. Voorspellingen laten zien dat ons ongezonde leefpatroon leidt tot een sterke toename van zieke mensen met hart- en vaatklachten, diabetes of kanker. Hoe kunnen we ons gedrag veranderen richting gezonder leven en wat zijn belemmerende factoren? Daarover houdt prof. dr. ir. A.J. (Jantine) Schuit haar inaugurale rede, waarmee ze het hoogleraarschap op het terrein van Health, Behavior and Society aanvaardt. De oratie vindt vrijdag 30 november plaats op Tilburg University. Een zeer actueel thema, dat ook aansluit bij het onlangs gelanceerde Nationale Preventie Akkoord*. Tevens wordt tijdens de oratie het zogeheten Healthy Campus project gestart, waarvan professor Schuit een van de initiators is.

Het omturnen van ongezond gedrag is niet eenvoudig. Kijk maar naar mensen die willen stoppen met roken. Mensen zitten vaak vast in hun leef- en eetpatroon. En het is des mensen eigen om eerder bevestiging te zoeken in hun huidige gedrag dan op zoek te gaan naar gezondere keuzes.

Individuele en omgevingsinterventies

Schuit laat zien dat interventies om ongezond gedrag ten goede te keren, niet alleen gericht moeten zijn op het individu maar ook op de omgeving waarin mensen leven, werken en spelen. Concreet: hoe organiseren we een wijk zo dat kinderen meer buiten spelen? Hoe stimuleren we actief vervoer naar school door het aantrekkelijker te maken? Kan prijsbeleid de consumptie van groenten en fruit bevorderen? Hoe krijgen we mensen aan het fietsen i.p.v. in de auto te stappen? Hoe betrekken we de burger bij het ontwerpen van gezondere buurten?

Sterke tweedeling

Schuit zoekt naar effectieve manieren om lichaamsbeweging en een gezond dieet te bevorderen, met name voor mensen in achterstandposities. Er is namelijk een sterke tweedeling tussen geschoolden en minder geschoolden. De laatsten leven ongezonder, hebben een lagere levensverwachting, en hebben meer moeite om voor de gezondere keuzes te gaan, omdat de omgeving waarin zij leven hier niet toe uitdaagt.

Algemene en gezonde levensverwachting

De sociaal-economische positie heeft dus duidelijk invloed op gezondheid en welzijn. In Nederland is de algemene levensverwachting van laaggeschoolden ongeveer 6 á 7 jaar lager dan mensen met een hogere opleiding. Kijken we naar de gezonde levensverwachting dan is dat verschil maar liefst 14 jaar ten nadele van de laaggeschoolden. Om die kloof te dichten zijn er juist voor die groep extra maatregelen nodig die lichaamsbeweging en een gezonder dieet stimuleren.

Vroeg beginnen

Schuit benadrukt het belang van actie op zeer jonge leeftijd. Jong geleerd is oud gedaan. Het op jonge leeftijd beginnen met gezonde leefstijl heeft levenslange gevolgen voor de gezondheid. Daarnaast is het van belang om gezond gedrag te stimuleren juist op die momenten in het leven waar er sociale of biologische veranderingen optreden, bijvoorbeeld tijdens de adolescentie, of bij het krijgen van de eerste baan.

Jantine Schuit (1964, Nijkerk) studeerde gezondheidsvoorlichting en huishoud- en consumentenwetenschappen aan Wageningen University. Daar promoveerde ze in 1997 op het effect van een bewegingsprogramma op risicofactoren voor hart- en vaatziekten bij ouderen. Daarna werkte ze bij verschillende centra van het RIVM, laatstelijk als hoofd van het centrum Voeding, Preventie en Zorg. Sinds 2007 tot aan haar benoeming in Tilburg bekleedde ze de leerstoel Gezondheidsbevordering en Beleid aan de VU te Amsterdam.

NOOT VOOR DE PERS

Prof. dr. ir. Jantine Schuit houdt haar oratie getiteld Changing Behavior to promote health for all: a life-course approach op vrijdag 30 november 2018 in de aula van Tilburg University, aanvang 16.15 uur. Nadere toelichting door prof. A.J. Schuit loopt via m.a.p.m.vermee@tilburguniversity.edu of telefonisch: 013-4662454. Een exemplaar van de oratie kan worden aangevraagd bij persvoorlichters@tilburguniversity.edu.

Healthy Campus

Deze vrijdag vindt tevens lancering plaats van het project Healthy Campus. Met het project wil Tilburg University de gezondheid en welzijn van haar studenten en medewerkers verder verbeteren. Denk aan initiatieven rondom een rookvrije campus, ons vitaliteitsproject en het aanbieden van gezond voedsel in de restaurants.

* Het Nationaal Preventie Akkoord bevat afspraken over de aanpak van roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik. Het is ondertekend door partiëntenorganisaties, zorgaanbieders, zorgverzekeraars, gemeenten, sportverenigingen en –bonden, bedrijven, maatschappelijke organisaties en de Rijksoverheid. Doelen: een rookvrije generatie, minder obesitas en minder overgewicht, minder overmatig en zwaar alcoholgebruik.