Onderzoek Theologie

De actualisering van christelijke (katholieke) identiteit in verleden en heden

De missie van de School of Catholic Theology, fides quaerens intellectum, bepaalt de algemene focus van het onderzoek. Concreet richt het onderzoek van de School of Catholic Theology zich op de christelijke (in het bijzonder de katholieke) identiteit, die geworteld is in het Jodendom en gestalte krijgt in wisselwerking met andere religies en maatschappelijke contexten. Deze identiteit wordt met behulp van diverse disciplines bestudeerd: theologische, filosofische en sociaalwetenschappelijke. De School of Catholic Theology ambieert zowel nationaal als internationaal een prominente plaats te bekleden in het onderzoek van het rooms-katholieke geloof, van zijn traditie en actuele manifestaties.

Het perspectief van waaruit de onderzoekers van de School of Catholic Theology de christelijke identiteit benaderen, wordt ingegeven door de maatschappelijke situatie waarin de christelijke, c.q. katholieke geloofstraditie(s) en instituties zich in het Westen bevinden. Die situatie vergt een voortdurende actualisering van die identiteit in het licht van de steeds wisselende omstandigheden. Identiteit wordt zowel gekenmerkt door continuïteit als door verandering en kent een veelheid van uitingen. Dit geldt eveneens voor de christelijke geloofstraditie: ook zij is een voortgaand proces, dat steeds nieuwe vormen aanneemt in tijd en ruimte, maar toch herkenbaar blijft. Dit komt in het bijzonder tot uiting in twee van haar kenmerken wezenseigenschappen, apostoliciteit en katholiciteit. Tenslotte is actualisering iets wat voortdurend plaatsvindt, overal waar traditie wordt doorgegeven in de loop van de tijd. Het (katholieke) christendom laat zich bijgevolg lezen als een 2000-jarige geschiedenis van voortdurende actualiseringen van zijn identiteit. Deze actualisering van de christelijke traditie heeft in de loop der tijden uiteraard allerlei vragen en problemen opgeroepen. De onderzoekers van de School of Catholic Theology zijn er zich van bewust dat zij zelf deel uitmaken van die traditie die zij onderzoeken en waaraan zij via hun wetenschappelijk werk een bijdrage aan willen leveren. Dit stimuleert hen steeds op zoek te gaan naar de manieren waarop die identiteit in onze tijd het beste gestalte kan krijgen.

De concretisering van de focus, die beide onderzoeksprogramma’s met elkaar verbindt, wordt gevormd door de vraag hoe deze actualiseringen van de christelijke identiteit in verleden en heden vorm kregen en krijgen. Het eerste programma, Christelijke identiteit in een pluralistische context: continuiteit en discontinuiteit, benadert deze vraag vanuit een historisch perspectief, terwijl het tweede programma, De (her)actualisering(en) van katholieke identiteit in de geavanceerde moderniteit, zich richt op de actualisering van geloof en kerk in de hedendaagse tijd. De School of Catholic Theology wil in haar onderzoek, vanuit een wetenschappelijk perspectief, de diverse wijzen waarop de actualisering van de christelijke (katholieke) identiteit in verleden en heden gestalte heeft gekregen ontdekken en nader onderzoeken, maar tevens wil zij op die manier de zelfreflectie en uiteindelijk het zoeken naar antwoorden van de katholieke kerk en de katholieke gelovigen ondersteunen. Hiermee geeft de School of Catholic Theology invulling aan haar opdracht, namelijk om verantwoording af te leggen van de hoop die in ons leeft (1 Pe 3, 15).