Universiteitsbibliotheek

Een collectie met meer dan 800.000 boeken, tijdschriften, afbeeldingen, oude drukken en handschriften. Samen met een omvangrijke digitale collectie van e-books en e-journals, levert dit een schat aan wetenschappelijke informatie.

Open Access

Wat is Open Access?
Open Access (OA) is het gratis online toegankelijk maken van wetenschappelijke publicaties via het Internet. Er zijn geen auteursrechtelijke en financiële beperkingen om een publicatie te kunnen lezen, te downloaden, te kopiëren en te verspreiden. Maar ... de auteur blijft eigenaar en er is geen toestemming tot aanpassing of tot commerciële verspreiding van de publicatie.

Het doel van OA is de verspreiding van wetenschappelijke literatuur te verbeteren. Zodoende zijn onderzoeksresultaten niet slechts voorbehouden aan abonnees van dure tijdschriften en bereiken ze een breder publiek. Het Internet zorgt voor een snelle verspreiding en wereldwijde toegang.

Wat Open Access niet is
OA literatuur is niet kosteloos
De lezer betaalt niet voor de toegang tot een publicatie, maar aan het produceren en publiceren zijn wel kosten verbonden. Hoeveel dat is, hangt af van waar een publicatie wordt aangeboden: in een puur OA tijdschrift, in een hybride tijdschrift of in een OA repository.

OA repositories zijn geen vervanging voor gedrukte tijdschriften
OA repositories vullen het wetenschappelijke communicatieproces eerder aan dan dat ze tijdschriften vervangen. Auteurs kunnen blijven publiceren in gedrukte tijdschriften, maar tegelijkertijd kan een publicatie, bijvoorbeeld de postprint versie, in een repository geplaatst worden. Veel uitgevers staan dit al toe.

OA staat niet gelijk aan rechteloos
OA staat voor vrije toegang tot en vrij gebruik van wetenschappelijke publicaties. Aan (her)gebruik zijn echter wel twee belangrijke voorwaarden verbonden: ten eerste een correcte bronvermelding en ten tweede het eerbiedigen van het zgn. persoonlijkheidsrecht van de auteur.

OA bevordert het plegen van plagiaat niet
OA zou plagiaat makkelijker kunnen maken, maar OA maakt plagiaat ook moeilijker; de kans dat het ontdekt wordt is veel groter. Plagiaat uit OA bronnen is de makkelijkste soort om te ontdekken.

Meer lezen?
Een goede Engelstalige introductie Nieuw venster in de grondbeginselen van Open Access vind je op de site van Peter Suber. Er is ook een korte Nederlandstalige samenvatting Nieuw venster