Gezien de ander
Eerbied voor autonomie en authenticiteit in het pastoraat
Een kwalitatief-empirische, moraaltheologische studie
Dit proefschrift is geschreven door A.B. Timmerman.
In de ethiek voltrekt zich de laatste decennia een ‘empirische wending’. Begrippen als casestudy, interviews, focusgroepen en vignetstudies hebben hun intrede gedaan. Een veelgestelde vraag is wat empirisch onderzoek kan opleveren voor de normatieve reflectie op menselijk handelen. Is het mogelijk normatieve oordelen te geven die in de empirie zijn gegrond?
In dit boek wordt verslag gedaan van een ethisch onderzoek dat ervan uitgaat dat praktijkbeoefenaren, in dit geval basispastores, in hun praktijk ontdekken wat er moreel gesproken toe doet. Het onderzoek wordt gedaan vanuit het type moraaltheologie waarin geluk de centrale categorie is en de doelen van handelen leidend zijn. Er is kritisch gebruik gemaakt van kwalitatieve onderzoeksmethodes, technieken en strategieën. Een bepaalde praktijk wordt onderzocht en daarbinnen waar welke morele goederen opduiken. In het bijzonder is de auteur geïnteresseerd in autonomie en authenticiteit als morele goederen. De gebruikte begrippen worden in het eerste deel in zelfstandig goed leesbare hoofdstukken op hun betekenis en gelaagdheid onderzocht. De keuzes die de auteur daarbij maakt worden zorgvuldig toegelicht en verantwoord.
Het tweede deel geeft (in combinatie met de bijlagen in een los uitgegeven deel) een gedetailleerde beschrijving van hoe het empirisch onderzoek is gedaan. Zo kan de lezer precies volgen hoe een bepaalde empirische onderzoeksopzet vruchtbaar is gemaakt voor de normatieve ethiek.
Uiteindelijk wordt duidelijk dat morele goederen zich procesmatig ontvouwen. Het gaat niet om het ‘hebben van normen en waarden’, maar om het gaandeweg – door te handelen en daarop terug te kijken – ontdekken wat er, moreel gesproken, toe doet. Meer dan met het in regie nemen van het eigen leven – zo wordt aangetoond – hebben autonomie en authenticiteit te maken met dat mensen zichzelf, hun eigen leven, de wereld waarin ze leven en de noodlottigheid ervan voor hun rekening kunnen nemen. Het respecteren en bevorderen van autonomie en authenticiteit gebeurt altijd in een welbepaalde betrekking.
Uitgegeven door 2VM, Bergambacht, ISBN/EAN: 978-94-90393-11-3
Nederlands / Dutch