Utrechtse studies
‘Utrechtse studies’ is tot stand gekomen door een samenwerking tussen Tilburg University en de Universiteit van Utrecht. De redactie van deze serie boeken bestaat uit: Dr. F. Bakker (UU), Prof. Dr. P.C. Beentjes (Tilburg University), Prof. Dr. S. Hellemans (Tilburg University) (VZ), Prof. Dr. M. Sarot (UU), Drs. F. van der Steen (namens de uitgever).
1. G.A.F. Hellemans, M.A.G.T. Kloppenborg, H.J. Tieleman (red.), De moderniteit van religie, Zoetermeer: Meinema, 2001.
ISBN: 90-211-3835-2
De tweede helft van de twintigste eeuw stond in het teken van de culturele veranderingen die zich in alle hevigheid in de jaren zestig hadden gemanifesteerd. Nog meer dan elders geldt dit voor Nederland en voor het domein van religie en kerk. De cultureel conservatieve, vrome en volgzame natie veranderde in enkele jaren tijds in een modieus-progressief land waar rationeel inzicht en vlotte individualiteit hoog geprezen werden. Lees meer.
2. A.H.C. van Eijk, A.P.H. Meijers (red.), Gedoopt, gevormd, gezonden. Status en statuut van de pastoraal werk(st)er, Zoetermeer: Boekencentrum, 2001.
ISBN: 978-90-211-3861-9
Deze bundel bevat bijdragen van systematisch-theologische en kerkrechtelijke aard, maar ook artikelen die teruggrijpen op de geschiedenis (de recente Nederlandse zowel als die van middeleeuwen en Reformatie) en één bijdrage die laat zien dat in de discussie over de sacramentsbevoegdheid van de pastorale werk(st)er in de SoW-kerken een vergelijkbare vraag aan de orde is. Lees meer.
3. W. Otten, W.J. van Asselt (red.), Kerk en conflict. Identiteitskwesties in de geschiedenis van het christendom, Zoetermeer: Meinema, 2002.
ISBN: 978-90-211-3902-9
'Kerk en conflict' schenkt aandacht aan diverse religieuze conflicten in Nederland en West-Europa vanuit historisch en theologisch perspectief. Van de middeleeuwse strijd om de triniteit tot religieuze twisten in het negentiende-eeuwse Friese dorpje Berlikum, aan de hand van concrete casestudies werpt deze bundel meer licht op de rol van conflicten als een belangrijke en constante factor in de geschiedenis van het Europese christendom.
4. S. Hellemans, W. Putman, J. Wissink (red.), Een kerk met toekomst? De katholieke kerk in Nederland 1960-2020, Zoetermeer: Boekencentrum, 2003.
ISBN: 978-90-211-3919-7
'Heeft de kerk nog wel toekomst?' is een zowel binnen als buiten de kerk vaak gestelde vraag. Alle reden dus voor praktisch theologen en sociale wetenschappers van de Katholieke Theologische Universiteit te Utrecht dit jubileum aan te grijpen om eens over de nabije toekomst van hun kerk na te denken. De auteurs onderkennen en verkennen de problemen van hun kerk. Toch geloven ze ook in de toekomst van die kerk, zij het niet zonder meer. Hoe verschillend de invalshoeken van de auteurs ook zijn, ze delen een gemeenschappelijk uitgangspunt. Ze pleiten voor een kerk die, overtuigd van de spirituele waarden uit haar rijke traditie, open leert communiceren met haar eigen gelovigen en met de haar omringende cultuur.
5. P.W. van der Horst, Joden in de Grieks-Romeinse wereld. Vijftien miniaturen, Zoetermeer: Boekencentrum, 2003.
ISBN: 978-90-211-3949-4
De studies in dit boek bevatten close-ups van aspecten van de joodse cultuur in de latere oudheid, dat wil zeggen de periode van bijna duizend jaar tussen Alexander de Grote en Mohammed (ca. 330 v.C.-630 n.C.). Het is in deze eeuwen dat het jodendom in allerlei opzichten ingrijpend van gezicht verandert, onder andere doordat het zowel binnen als buiten Palestina wordt blootgesteld aan de dominante Griekse cultuur (en later aan de Romeinse gezagsuitoefening). Lees meer.
6. C. Bakker, E. Rigg, De persoon van de leerkracht, Zoetermeer: Meinema, 2004.
ISBN: 978-90-211-3984-5
Kort na het overlijden van zijn zusje vertelt een leerling ‘s morgens in het kringgesprek honderduit over de verdrietige situatie thuis. De klasgenoten van de leerling luisteren intensief naar het verhaal en reageren. Al doende ontstaat een ernstig en heel betrokken gesprek over de dood. Naast het feit dat de leerling zijn directe ervaringen met de daarbij behorende emoties kwijt kan, blijkt dat er in de klas verschillende visies op de dood bestaan. De leerkracht vindt het belangrijk om ruimte te maken voor dit gesprek. Lees meer.
7. H. Goris, S. Hennecke (red.), Adam en Eva in het paradijs. Actuele visies op man en vrouw uit 2000 jaar christelijke theologie, Zoetermeer: Meinema, 2005.
ISBN: 978-90-211-4032-2
Alle bijdragen zijn geschreven in een prettig leesbare, wetenschappelijke stijl. De bundel is toegankelijk voor academici op het gebied van de theologie, genderstudies, filosofie en geschiedenis, en voor theologisch geïnteresseerden van verschillende confessionele en religieuze achtergronden. Lees meer.
8. A. Houtepen, Geloven in gerechtheid. Bijdragen tot een oecumenische sociale ethiek, Budel: Damon, 2005.
ISBN: 978-90-557-3859-5
Er zijn zaken die mensen heilig zijn, of ze nu geloven of niet. Er zijn menselijke waarden en overtuigingen, doelstellingen en leefregels waarover gelovigen en niet-gelovigen het eens kunnen worden: waarden en regels voor het goed-menselijke leven en samenleven. Naar aanleiding van concrete vragen uit de praktijk van groepen, instanties en bewegingen in het sociale middenveld, is in dit boek een aantal aspecten van een oecumenische sociale ethiek uitgewerkt, zoals deze in de rooms-katholieke sociale leer en in de oecumenische bezinning op de gestalte van een verantwoordelijke, rechtvaardige, vreedzame en duurzame samenleving zijn ontwikkeld. Ze betreffen de verhouding van geloof en politiek, geloof en mensenrechten, geloof en geweld en geloof en zorg.
9. B. Becking, G. Rouwhorst (red.), Religies in interactie. Jodendom en Christendom in de Oudheid, Zoetermeer: Boekencentrum, 2006.
ISBN: 978-90-211-4100-8
Het begrip "religie" wordt meestal in verband gebracht met geloofsvoorstellingen en geloofsovertuigingen. Mensen geloven in een God, in goden of in een bovennatuurlijke werkelijkheid. Geloof vertegenwoordigt daarbij een eigen domein, onderscheiden van de cultuur, de politiek, het behoren tot een bepaald volk. Dit beeld van religie blijkt in belangrijke mate te zijn bepaald door ontwikkelingen in de moderne, westerse cultuur door het Christendom. Lees meer.
10. M. Sarot, De goddeloosheid van de wetenschap. Theologie, geloof en het gangbare wetenschapsideaal, Zoetermeer: Boekencentrum, 2006.
ISBN: 978-90-211-4133-6
Wat kan er wetenschappelijk over God gezegd worden? Binnen de gangbare wetenschapsopvatting moet het antwoord op deze vraag luiden: niets! Uitspraken over God kun je immers niet toetsen aan de hand van herhaalbare experimenten, en God is nooit en nergens direct waarneembaar. Lees meer.
11. A. Bisschops, J. Pieper, W. Putman (red.), Verterend vuur. Over burnout in het basispastoraat, Zoetermeer: Meinema, 2007.
ISBN 978-90-211-4144-2
Veel pastores branden van ijver voor hun pastorale werk. Maar al te grote ijver kan een valkuil zijn. Er raken ook pastores overwerkt en zelfs burnout. Dit boek start met een analyse van het voorkomen en de oorzaken van burnout in het basispastoraat. Vertrekpunt is empirisch onderzoek onder rooms-katholieke en protestantse basispastores. Dit empirisch onderzoek wordt aangevuld met analyses vanuit (pastoraal)theologisch en sociologisch perspectief. Lees meer.
12. J. Frischman, S. Hellemans (red.), Het christendom en de wereldreligies. Dialoog en confrontatie, Utrecht: Van Gruting, 2008.
ISBN 978-90-75879-469
Religie is terug als onderwerp in het maatschappelijke debat. Na een lange periode van kerkverlating, ontzuiling en steeds striktere scheiding tussen kerk en staat, leek religie op weg om uit West-Europa te verdwijnen. Maar groeiende interesse in spiritualiteit, import van godsdiensten door immigratie en heftige internationale conflicten met een godsdienstige achtergrond keerden het tij. Nu haasten religieuze kopstukken zich om de vreedzame bedoelingen van hun eigen religie te benadrukken en proberen politieke leiders om een begripvolle omgang tussen culturen en religies te bevorderen. In Nederland zijn inmiddels alle wereldreligies actief en ze gaan op nieuwe manieren en via ongekend open ontmoetingen met elkaar om. Maar ook hier spelen conflicten. Lees meer.
13. F. Bosman, T. Salemink (red.), Avant-garde en religie. Over het spirituele in de moderne kunst 1905-1955, Utrecht: Van Gruting, 2009.
ISBN 97890-75879-490
Als zwart vuur brandt de ‘historische avant-garde’ in de eerste helft van de twintigste eeuw op het Europese toneel. Schilders, schrijvers en musici zien zichzelf als nieuwe priesters en profeten, en willen een nieuwe mens en een nieuwe maatschappij realiseren. Zij willen dat niet via politieke experimenten of kerkelijke rituelen bereiken, maar via hun kunst. Dat maakt de avant-garde tot een utopische beweging met een eigen bijzondere aard. Zij streeft een nieuwe vorm van spiritualiteit na in een geestloze, materialistische, als decadent ervaren wereld. Lees meer.
14. Monique van Dijk-Groeneboer (red.), Handboek Jongeren en religie, Almere: Parthenon.
ISBN: 978-90-79578-184.
Het Handboek Jongeren en religie van Monique van Dijk - Groeneboer toont de stand van zaken en laat zien welke rol voor godsdienstige instituten als de kerk en de moskee kan zijn weggelegd. Lees meer.
Nederlands / Dutch