School of Economics and Management

Tilburg University's grootste School staat in de top van de Europese rankings op basis van haar uitstekende onderwijs en excellente onderzoek met als doel een beter begrip van onze samenleving.

Promotie dhr. drs. W.L. Heeringa

Titel: Essays on pay-as-you-go pension schemes, demographics, fiscal policy, credit rationing and house prices
Promotores: prof.dr. A.L. Bovenberg en prof.dr. J. Swank

Dit proefschrift is een bundeling van vier artikelen over pensioenstelsels, demografie, begrotingsbeleid, kredietrantsoenering en huizenprijzen. Het eerste artikel onderzoekt hoe een pensioenstelsel waarin jongere generaties de pensioenuitkeringen van oudere generaties financieren (zoals het Nederlandse AOW-stelsel), de optimale beleggingsportefeuille van een individu beïnvloedt. Aangetoond wordt dat het vanwege een dergelijk pensioenstelsel voor jonge individuen optimaal kan zijn om meer in aandelen te beleggen. Deze bevinding impliceert dat Nederlandse pensioenfondsen de pensioenpremies van jongeren risicovoller zouden moeten beleggen dan die van ouderen, wat past in een meer geïndividualiseerd aanvullend pensioenstelsel.

Het tweede artikel analyseert beleidsopties om het AOW-stelsel houdbaar te maken. Deze houdbaarheid staat onder druk doordat Nederlanders sinds de introductie van het AOW-stelsel in 1957 gemiddeld langer leven en minder kinderen krijgen. Daarnaast zijn mannen sinds 1957 minder gaan werken, maar vrouwen juist meer. We constateren dat het positieve effect van de toegenomen arbeidsparticipatie van vrouwen voor het AOW-stelsel niet opweegt tegen de negatieve effecten van de afgenomen arbeidsparticipatie van mannen en van het gedaalde geboortecijfer. We berekenen tevens dat de AOW-leeftijd geleidelijk tot minstens 69 jaar in 2040 zou moeten worden verhoogd om het effect van de toegenomen levensverwachting volledig op te vangen zonder de AOW-premies te verhogen of de AOW-uitkeringen te versoberen. Deze bevinding is relevant in het licht van de ingezette geleidelijke verhoging van de AOW-leeftijd tot 67 jaar in 2021.

In het derde artikel wordt aangetoond dat de overheid met haar belasting- en uitkeringsbeleid banken ertoe kan bewegen om minder stringente kredietrestricties te hanteren, waardoor individuen hun consumptie onder bepaalde omstandigheden beter door de tijd kunnen spreiden in geval van tegenvallende inkomsten uit arbeid. De marginale effectiviteit hiervan neemt af met de hoogte van de belastingvoet. Het artikel laat ook zien dat winstmaximaliserende banken kredietrestricties aanscherpen als ze verwachten dat de kans groter wordt dat leners inkomenstegenvallers moeten incasseren. Beide bevindingen zijn relevant in de context van de recente financiële crisis.

Aan de hand van een econometrische analyse van de huizenprijzen in 76 Nederlandse regio’s in de periode 1985-2010, toont het vierde artikel aan dat huizenprijzen in Nederland kunnen worden verklaard uit inkomens, kredietrestricties en de verwachte kosten van eigenwoningbezit, maar nauwelijks uit huren. Een toename van het aantal jongeren heeft daarbij een opwaarts effect op huizenprijzen en een toename van de woningvoorraad een neerwaarts effect. Het artikel illustreert dat huizenprijzen in Nederland vanwege onder andere de gebrekkige werking van de huurmarkt niet louter door een afweging tussen de kosten van huren en kopen tot stand komen, maar ook door de mate waarin met name jonge huizenkopers door kredietrestricties worden gebonden. Deze bevinding is relevant in het licht van de beleidsmatige veranderingen die sinds de crisis zijn doorgevoerd op de woningmarkt, zoals de afbouw van de hypotheekrenteaftrek en de aanscherping van kredietrestricties zoals de maximale hypothecaire lening ten opzichte van de waarde van een huis.



Locatie: Cobbenhagengebouw, Aula (ingang via Koopmansgebouw)


Proefschrift aanvragen









Wanneer: 24 november 2017 10:00

Waar: Bereikbaarheid campus Tilburg University