Tilburg School of Catholic Theology

Geloof geeft te denken

Missie en visie

"Gelovig zoeken naar inzicht" is de kernopdracht van de onderzoeks- en leergemeenschap die de School of Catholic Theology wil zijn. Niet enkel de rede bevraagt het geloof, maar het geloof geeft zelf ook te denken. Een kritische bezinning op het geloof kan bijdragen tot een helderder zicht op het mysterie van God.

  • De School wil haar studenten introduceren in de rijke Katholieke geloofstraditie die zich in de voorbije twintig eeuwen ontwikkeld heeft en wereldwijd verspreid is.
  • Ze maakt hen vertrouwd met wetenschappelijke reflectie over deze traditie in de context van de hedendaagse cultuur.
  • Ze verzorgt academisch onderwijs dat enerzijds een brede theologische vorming biedt, en dat anderzijds aansluit bij het vakmatige onderzoek van haar wetenschappelijke staf.
  • Ze oefent haar taken van onderzoek, onderwijs en de daarmee verbonden dienstverlening uit binnen de academische wereld en de Rooms-Katholieke Kerk, in dialoog met de hedendaagse cultuur en samenleving. Als academische theologische instelling zoekt ze het gesprek met andere wetenschappelijke disciplines om zo bij te dragen aan het morele en levensbeschouwelijke debat dat de wetenschap nodig heeft. Ze zoekt zelf ook het gesprek met andere wetenschappen om beter theologie te beoefenen.
  • Ze beoogt internationale uitstraling en samenwerking in haar wetenschappelijk onderzoek en onderwijs.

Kortom, ze staat open voor allen die gelovig zoeken naar inzicht.

De School behartigt haar opdracht van onderzoek, onderwijs en dienstverlening in een context van gemeenschappelijkheid, academisch zowel als kerkelijk. Studenten en docenten, mannen en vrouwen, leken, religieuzen, priesters en diakens, proberen een gemeenschap te vormen van mensen die niet alleen hetzelfde studieobject hebben, maar ook werken vanuit een gedeeld geloof en een gedeelde spiritualiteit. Theologie en leven staan niet los van elkaar.

In haar onderwijs en onderzoek streeft de School wetenschappelijke excellentie na. Ze werkt samen met andere theologische instellingen in binnen- en buitenland (o.m. in Engeland, Ierland, Scandinavië en Oekraïne). Ook staat de School open voor samenwerking met andere wetenschappelijke disciplines, zowel binnen Tilburg University als in andere universiteiten in binnen- en buitenland.

De School of Catholic Theology situeert zich in een traditie van academische vrijheid, gebaseerd op respect voor de waarheid, sociale verantwoordelijkheid en individuele rechten, en beschouwt vrijheid van onderzoek, open discussie en onbeperkte uitwisseling van ideeën als wezenlijk voor het nastreven van kennis.

Deze academische vrijheid veronderstelt:

  1. persoonlijke integriteit in de omgang met studenten en collega's;
  2. wetenschappelijke competentie, naleving van de professionele standaarden van de eigen discipline, openheid om eigen ideeën en onderzoeksresultaten te onderwerpen aan het oordeel van collega's;
  3. nauwkeurigheid en oordeelkundigheid in publieke statements, en respect voor de opvattingen en verantwoordelijkheden van anderen.

De School beweegt zich binnen het spanningsveld van geloof en rede, en wil beide polen vasthouden.

Enerzijds situeren haar leden zich bewust binnen de rijke geloofstraditie van de Rooms-katholieke Kerk, zoeken zij die te interpreteren en te articuleren, en onderzoeken zij de vele theologische, doctrinaire, liturgische, canonieke, pastorale, historische en culturele expressies en belichamingen ervan. Vanuit de Rooms-Katholieke Kerk heeft de grootkanselier, kardinaal Eijk, de taak de integriteit van de christelijke boodschap te waarborgen. Hiertoe zijn op grond van de Apostolische Constitutie Sapientia Christiana door de Congregatie voor de Katholieke Opvoeding goedgekeurde Special Statutes van kracht, waarin de bevoegdheden van de grootkanselier zijn vastgelegd. De School werkt van harte samen met het Nederlands episcopaat. Anderzijds willen de leden van de facultaire gemeenschap in hun zoektocht naar inzicht in het geloof gebruik maken van alle vermogens van de menselijke rede, en dit in een universitaire context waarin academische vrijheid een onmisbare voorwaarde is van kennisverwerving (zoals vastgelegd in het Faculteitsreglement). Zij zien geen fundamentele tegenstelling tussen geloof en rationaliteit, omdat ze ervan uitgaan dat dezelfde God die zichzelf openbaart en het geloof schenkt, ook het menselijk verstand begiftigd heeft met het licht van de rede. Vanuit die grondhouding hopen zij de valkuilen te vermijden van fideïsme, fundamentalisme, of krampachtige apologetiek enerzijds, en die van een alle geloof ontluisterend rationalisme of empirisme anderzijds.

Ook maatschappelijk hangt de School of Catholic Theology niet in het luchtledige. Ze situeert zich binnen de Nederlandse context van de 21ste eeuw. Die context is lastig te duiden. Enerzijds zijn er kerkelijk en religieus pluralisme en toenemende de-institutionalisering en individualisering, anderzijds zijn er nieuwe religieuze bewegingen en jongeren die weer veel radicaler gelovige keuzes maken dan de generatie boven hen. Enerzijds is de marginalisering van kerk en christendom nog niet tot staan gekomen, anderzijds nemen religieuze kwesties een belangrijke plaats in in het maatschappelijk debat. Omdat de School kerkelijk en maatschappelijk relevant wil zijn, treden haar leden als katholieke theologen (in re en in spe) in dialoog met deze concrete samenleving en haar al dan niet doordachte ideologische vooronderstellingen en daaruit voortvloeiende handelingsmodellen. Tevens zien zij hun theologisch studie- en onderzoekswerk en de wetenschappelijke vorming van priesters, diakens, pastoraal werkers, geestelijk verzorgers, docenten godsdienst en levensbeschouwing, wetenschappelijk onderzoekers enz. als een dienst aan de Rooms-Katholieke Kerk en aan de hele Nederlandse samenleving.

Marcel Sarot
Decaan School of Catholic Theology