Tilburg School of Catholic Theology

Geloof geeft te denken

Alumnivereniging VAK

Welkom op de site van de alumnivereniging VAK.

Leden van de alumnivereniging VAK kunnen gratis gebruik maken van de bibliotheekfaciliteiten van Tilburg University. Informatie is te vinden op de webpagina van de bibliotheek.

Activiteiten VAK

VAK-Reis In het voetspoor van Luther

In het kader van het Lutherjaar is er voor de leden van de VAK en hun eventuele partners de mogelijkheid voor een vijfdaagse reis in het voetspoor van Luther.

De reis wordt begeleid door Dick Akerboom, Lutherkenner bij uitstek en door Theo van Driel als bestuurslid van de VAK.

Afhankelijk van het aantal deelnemers zullen de kosten voor de geheel verzorgde reis tussen de 650 en 795 euro gaan bedragen op basis van een tweepersoonskamer. De toeslag voor een éénpersoonskamer bedraagt 150 euro. Het minimum aantal deelnemers is 15.

Omdat uiterlijk 1 februari bekend moet zijn of de reis doorgang kan vinden verzoeken wij de VAK leden nu reeds om kenbaar te maken of ze interesse hebben om mee te gaan. Dat kan door een mail te sturen aan vak@tilburguniversity.edu

Begin 2017 zal er nog een informatieavond worden belegd.

Vertrekdatum : 8 mei 2017 Retourdatum: 12 mei 2017

Reisduur : 5 dagen

Meer informatie en programma

Wereldberoemde voetsporen

Ontmoetingen met grote geesten, ronddwalen in middeleeuwse stadjes en eindeloze velden met klaprozen. U vindt het in Thüringen en Sachsen-Anhalt. In steden als Erfurt, Wittenberg en Leipzig treedt u in de voetsporen van de grote reformator Maarten Luther. Bezoek zijn ouderlijk huis, school, kerk of kroeg en word even tijdgenoot van een inspirerende man die de wereld voorgoed heeft veranderd.

Overnachtingen

Gotha 2 nachten Quality Hotel am Tierpark ***+ (www.quality-hotel-gotha.de)

Halle-Peissen 2 nachten Mercure Hotel Halle-Leipzig **** (www.mercure-halle.de)

Dagprogramma

Dag 1, ma 08/05: Apeldoorn – Eisenach – Gotha

Om 07:00 uur vertrekt u vanuit Apeldoorn en rijdt per Comfort Class touringcar naar Eisenach, een van de mooie Luthersteden in Thüringen (afstand ca. 450 km). U bezoekt het volledig gerenoveerde Lutherhuis dat een fraaie, interactieve tentoonstelling heeft. Op een heuveltop staat kasteel de Wartburg. Hier leefde Luther in 1521 en 1522 als jonker Jorg en vertaalde hij het Nieuwe Testament uit het Grieks in slechts elf weken. Zijn werkkamer is in oude staat teruggebracht. U bezoekt de Wartburg incl. de nationale tentoonstelling “Luther und die Deutschen”.

Aan het einde van de middag reist u naar Gotha waar u twee nachten verblijft.

Dag 2, di 09/05: Erfurt – Weimar

In Erfurt wordt u rondgeleid in het augustijnenklooster waar Luther in 1505 als monnik intrad. Ook wandelt u met een lokale gids (2 uur) door de historische binnenstad met de schilderachtige Krämerbrücke, middeleeuwse gevels en de imposante Domplatz. Ook bezoekt u de Dom St. Marien.

’s Middags gaat u naar Weimar, de stad van de klassieken en de grote geesten. Denk aan Goethe, Schiller, Herder en Wieland. Met een lokale gids verkent u het stadshart en bezoekt u de stadskerk St. Peter en Paul, beter bekend onder de bijnaam Herderkerk. Hier ziet u het beroemde drievleugelige altaarstuk, waarop Luther ten voeten uit te zien is. Lucas Cranach de oude begon er in 1552 aan en het werd door zijn zoon voltooid.

Overnachting in het hotel in Gotha.

Dag 3, wo 10/05: Eisleben – Grimma – Halle-Peissen

Eisleben is de plaats waar Luther is geboren op 10 november 1483 en uiteindelijk op 63-jarige leeftijd stierf. Een gids leidt u rond door het stadscentrum (2 uur) en u bezoekt de Sint Georgekerk en het geboortehuis van Luther. Luther stierf op 18 februari 1546 aan een hartkwaal, in een patriciërswoning aan de Andreaskirchplatz. In het indrukwekkende museum dat hier nu gevestigd is, wordt het originele lijkkleed van Luther bewaard. Dit museum wordt eveneens bezocht.

In de middag bezoekt u de ruïnes van het Nimbschen klooster in Grimma waar Katharina von Bora 18 jaar verbleef voordat zij in het holst van de nacht aan het kloosterleven ontsnapte. Katharina belandde in Wittenberg en trouwde uiteindelijk met Maarten Luther op 13 juni 1525.

Aan het einde van de middag komt u aan in Halle-Peissen waar u twee nachten verblijft.

Dag 4, do 11/05: Wittenberg

Wittenberg is dé Lutherstad bij uitstek. Het was hier, op de deuren van de Slotkerk, waar Maarten Luther op 31 oktober 1517 zijn 95 stellingen spijkerde. In de Slotkerk vindt u ook zijn graf. Een lokale gids leidt u rond en u bezoekt de Slotkerk en de Stadtkerk met het bijzondere Reformatie altaar van Lucas Cranach. Ook bezoekt u het Lutherhuis (in het voormalig Zwarte Klooster), een van de interessantste musea over de Reformatie in Duitsland. Als u wilt, kunt u een kijkje nemen bij het indrukwekkende Panometer Wittenberg waar u het 360 graden panorama “Luther 1517” door kunstenaar Yadegar Asisi kunt bekijken.

Diner en overnachting in het hotel in Halle-Peissen.

Dag 5, vr 12/05: Leipzig – terugreis

Luther verbleef in 1512 voor het eerst in Leipzig. Hier nam hij de vijftig gulden in ontvangst die hij voor zijn promotie nodig had. Waar nu het raadhuis is, stond vroeger de Pleiβenburg waar Luther theologisch de degens kruiste met Johannes Eck. U kunt deze sfeervolle stad verkennen en een bezoek brengen aan de Thomaskerk en St. Nikolaaskerk. Aansluitend vangt u de terugreis naar Apeldoorn aan (afstand ca. 545 km).

Afscheid voorzitter VAK prof. dr. Gerard Rouwhorst

De voorzitter van VAK prof. dr. Gerard Rouwhorst zwaait over enige maanden af vanwege het bereiken van zijn pensioengerechtigde leeftijd. 24 maart is zijn afscheid. Even vrijhouden in je agenda dus.

Verslag bezoek aan Deventer 17 juni 2016 >>

We bezochten het Etty Hillesum Centrum te Deventer. Het is gevestigd in de oudste synagoge ter plaatse. Mooi gelegen nabij de Brink. De Joden woonden vooral in het bergkwartier (stadswijk), waar veel is gerestaureerd de afgelopen decennia. Voor WO 2 was er een bloeiende Joodse kehille. Naast de oude synagoge werd een nieuwe, grotere synagoge gebouwd. Het oude gebouw werd een leerhuis voor kinderactiviteiten. Na de oorlog werd de oude synagoge voor allerlei niet-Joodse activiteiten gebruikt om uiteindelijk het Etty Hillesum Centrum te worden. Dit jaar 20 jaar. Men besteedt veel aandacht aan educatie en voorlichting.

Mevrouw Dijkstra vertelde over de geschiedenis en vooral over het leven van Etty. Pas geruime tijd na de oorlog werden haar dagboeken bekend en in toenemende mate gewaardeerd om de literaire kwaliteit en de waardevolle spirituele inhoud.

Citaten uit Etty's dagboeken sieren de muren zoals: 'De omstandigheden, de goede en de slechte, moet men aanvaarden, wat niet belemmert dat men zijn leven er aan kan wijden de slechte te verbeteren.'

Men spant zich in om het nagelaten werk van Etty te documenteren. De nieuwste studie-uitgave : 'Het werk' bevat alle bewaarde aantekeningen, met bronvermeldingen.

Grote rol in de zielenroerselen van Etty speelt de breed-getalenteerde Spier (S. in de dagboeken), haar therapeut en (intieme) vriend. Bij hem vindt ze structuur en rust. Etty wil werken aan haar psychische hygiëne, leren om 'minder slordig te leven'. Ze werkt in de Joodsche Raad, o.a. in Westerbork. Dit feit zorgt er later voor dat ze in Joodse kringen niet zo geprezen werd. Ook het gegeven dat ze wel erg ver af stond van het religieuze synagoge-gebeuren, zich verdiepte in o.a. Augustinus, een christelijke kerkvader, droeg niet bij tot bekendheid in de Joodse wereld.

Toch blijkt uit haar dagboeken dat Etty een heel diep (mystiek te duiden) godsvertrouwen heeft. God is vooral in haar. 'Ik voel me niet in hun klauwen..' schrijft ze over de nazi's. Etty blijkt een vrije gelovige denker te zijn, los van kerkelijk-institutionele banden. Dat spreekt de huidige gelovig zoekende mens aan. Ze wil God 'opgraven' in haar eigen hart en vooral in dat van anderen. Voor zover we Etty al niet kenden, bleek eens te meer dat ze veel te bieden heeft voor ieder weldenkend mens.

Hierna werd ons een heerlijke lunch aangeboden met soep.

De dag werd vervolgd met een geleide wandeling door het Deventer Bergkkwartier waar rijke Joden (zakenlieden) en vele arme Joden (achenebbisj) woonden leverde een aardig beeld op van het toenmalige Joodse leven. De voormalige slagerij Engel bijvoorbeeld met haar sierlijke gevel met de woorden 'Holy cow' op de etalageruiten.

Daarna bezochten we het Geert Grootehuis en bekeken een informatief filmpje over zijn leven. Zijn diaconale toewending, ommekeer na een ernstige ziekteperiode deed me aan Franciscus van Assisi denken. Hij gaf o.a. zijn (t)huis aan arme vrouwen. Geert Groote speelt een belangrijke rol in de stroming van de moderne devotie. Men wou de kerkelijke deugdenleer hiermee dichter bij de geloofsbeleving van de gewone kerkgangers brengen. De werken van barmhartigheid en een goed christelijk ethisch leven gaan daarin hand in hand.

Daarna keerden we weer terug bij de synagoges. De oude hadden we gezien, nu kwam de huidige aan de beurt. De grote synagoge is al jaren een christelijk evangelische kerk. Mooi was dat deze christenen de synagoge intern geen geweld hadden aangedaan. Het gebouw is nog steeds intact. De Masorti Joden huren het gebouw voor hun diensten. Ze willen het nu eigenstandig weer in beheer terug krijgen. Dat lijkt goed te komen ondanks moeizame onderhandelingen.

De Masorti-Joden zijn een groepering tussen liberaal en orthodox Joods in. Zij kennen geen gradueel verschil tussen mannen en vrouwen. Iedere synagogale functie staat open voor beide geslachten. De Masorti-Joden zijn verder traditioneel Joods in hun geloofsbeleving. In Nederland staan twee synagoges van Masorti-Joden. De chazzan (voorzanger - liturgie leider) met een vrouwelijke afgevaardigde gaven een enthousiaste presentatie op Joodse wijze: Steeds uitgaan van gestelde vragen en daartoe uitnodigende attributen, Joodse rituele voorwerpen. O.a. een prachtig blauw doosje met daarin een etrog, een kostbare vrucht, die gebruikt wordt bij de oogstfeesten.

Ook liet men een doosje met kaarten zien. Vooraf aan een sjoeldienst worden de taken en taakjes verdeeld. Wie doet wat en wanneer in de dienst? De rabbijn heeft lang niet zo'n dominante rol in de dienst als de pastor/priester die bij 'ons' heeft. Men kan zelfs goed zonder! Eigenlijk een heel mooi idee voor alternatieve vieringen (zonder pastor) in onze kerken. Als ieder binnen zit gewoon de taken (kaarten) verdelen. Het koor of de cantor weet de liederenvolgorde wel en laat het dan maar gebeuren! Het is misschien even wennen... maar het maakt de goegemeente ineens een stuk actiever!

We hoorden dat het laatste Joodse ghetto in Rome was! Dat kwam pas vrij in 1860, toen de pauselijke staat ingekrompen werd tot Vaticaanstad. Onvoorstelbaar (maar ook typerend) hoe laat de kerk (gedwongen) haar bordjes verhing.

De synagoge te Deventer is gebouwd in Moorse bouwstijl. Het is een verwijzing naar de Spaanse periode van min of meer vreedzame coëxistentie van de drie monotheïstische religies. Op de geveltorentjes stonden halve maantjes, die verwijzen naar de Islam. Als de synagoge weer in eigen beheer is zullen die maantjes weer terugkomen. Een vredelievend gebaar! De synagoge zal dan 'Beth Shoshanna' (= huis van de roos) worden genoemd.

We waren nog lang niet uitgevraagd, toen het half zes werd. Een geslaagde leerdag (excursie) was ten einde. Het geheel was zeker de moeite waard. Organisatoren, bedankt!

Simon Nagelmaeker

Emeritus pastoraal werker/geestelijk verzorger


LUCE-aanbod

LUCE/CRC biedt ieder seizoen enkele activiteiten aan waar VAK-leden met korting aan kunnen deelnemen. Op de website van Luce treft u telkens een uitgebreidere beschrijving en de mogelijkheid tot aanmelden.

Om op de hoogte te blijven kunt u zich aanmelden voor de digitale nieuwsbrief via luce-crc@tilburguniversity.edu.

Geef uw e-mailadres aan ons door!

Om te kunnen besparen op portokosten en bovendien het secretariaat van de faculteit te kunnen ontlasten, versturen wij voortaan nog maar één keer per jaar een informatiebrief op papier. Geef dus uw e-mailadres aan ons door zodat u geen enkele aankondiging hoeft te missen.

Fotoverslagen VAK-reizen