Tilburg School of Humanities and Digital Sciences

Communicatie, Cultuur, Filosofie, Religie, Kunstmatige Intelligentie en Liberal Arts and Sciences

Dag van de Filosofie 2019


Banner DvdF 2019 large

De Dag van de Filosofie is een jaarlijks terugkerend evenement in Tilburg dat georganiseerd wordt in het kader van de nationale Maand van de Filosofie. Het vindt plaats op zaterdag 30 maart, van 13:00u tot 22:00u, in Theater Cinecitta, Tilburg.

Het thema van de Maand van de Filosofie in 2019 is Ik stuntel dus ik ben. Tijdens de Dag van de Filosofie zal dit thema ook centraal staan en zullen we dit van veel verschillende kanten belichten.

Essaywedstrijd: lees meer


Dag van de Filosofie 2019: Ik stuntel dus ik ben

In onze pogingen de wereld te begrijpen en deze naar onze hand te zetten, gaat het vaak mis. Dat was in de oudheid niet anders. Thales van Milete, die in de 6e eeuw voor Christus aan de bakermat van de filosofie stond, is vooral bekend vanwege de anekdote dat hij in een put viel terwijl hij de sterrenhemel bestudeerde. Het is een klassiek beeld van een verstrooide geleerde: geniaal op vele fronten maar uiteindelijk toch gedoemd in het gewone leven te stuntelen.

Op zaterdag 30 maart 2019 zullen filosofen met veel verschillende achtergronden, wetenschappers, schrijvers en kunstenaars zich buigen over een veelzijdigheid aan onderwerpen die te maken hebben met stuntelen, ongemak en feilbaarheid.

De Dag wordt zoals ieder jaar om 13:00 uur officieel geopend, waarna het programma zich zal opdelen in verschillende delen, waaruit u vrij kunt kiezen. In de pauzes is er ruimte en tijd voor een drankje in de foyer of bij mooi weer op het terras.

Contact


Volg de Dag van de Filosofie op social media

Houd deze website, onze Facebook pagina en Twitter in de gaten voor meer nieuws over de Dag van de Filosofie 2019.


Sprekers


Programma Dag van de Filsosofie 2019

Zaterdag 30 maart
12:30 Inloop en ontvangst Foyer
13:15 Welkom Grote zaal
13:20 Officiële opening door Boudewijn Haverkort Grote zaal
13:30 Openingslezing door Tim Fransen Grote zaal
14:30 Pauze Foyer
14:45 Parallelsessies Blok 1 Diverse zalen
15:30 Pauze Foyer
15:45 Parallelsessies Blok 2 Diverse zalen
16:30 Pauze Foyer
16:45 Parellelsessies Blok 3 Diverse zalen
17:30 Pauze Foyer
19:30 Parallelsessies Blok 4 Diverse zalen
20:30 Afsluiting Ruimte X

Openingslezing │ 13:30-14:30

Tim Fransen ‒ Het leven als tragikomedi (Grote zaal)

Tim Fransen is cabaretier en filosoof. Sinds 2015 maakte hij furore met zijn filosofische cabaretvoorstellingen Het failliet van de moderne tijd  en Het kromme hout der mensheid.

Dit jaar is hij de essayschrijver van de Maand van de Filosofie, met zijn essay Het leven als tragikomedie. In dit essay betoogt hij dat het komische niet een tegenpool is van het tragische, maar dat humor juist een alternatief perspectief biedt op ons onvermijdelijke falen.

Aan de hand van zijn essay zal Tim Fransen zijn eigen tragikomedie opvoeren, speciaal ontwikkeld voor de Maand van de Filosofie

 Parallelsessies │ blok 1 │ 14:45-15:30

Babah Tarawally ‒ Tussen Wij en Ik (Grote zaal)

Babah Tarawally is schrijver, denker en journalist. Hij vluchtte uit Sierra Leone en zet zich vanuit Nederland in voor onafhankelijke media in ontwikkelingslanden. Hij schreef onder andere de boeken De God met de blauwe ogen en De verloren hand. Recent verscheen zijn essayistisch boek Gevangen in zwart-wit denken: En hoe we kunnen ontsnappen, over zijn ervaringen met racisme, de anti-racisme beweging in Nederland en de filosofie van Ubuntu.

Het thema van deze lezing is Tussen Wij en Ik, wat voor Babah ook een manier van stuntelen is. Door middel van Ubuntu, de Afrikaanse filosofie waarmee hij, in zijn woorden, 'is gevormd als een individu in dienst van de gemeenschap', zal hij zijn ervaringen met leven tussen verschillende culturen duiden. Zo probeert hij voor tegenovergestelde en contrasterende feiten en begrippen van verschillende groepen één gemeenschappelijke deler te vinden.

Ike Kamphof ‒ Dansen met Parkinson: een fenomenologisch ondzerzoek (Ruimte X)

Ike Kamphof is filosoof en doceert aan Maastricht University. Tevens is ze de projectleider van het onderzoek Make-believe Matters. The Moral Role Things Play in Dementia Care. Haar onderzoek richt zich op het kruispunt van technologie en moraliteit. Ze schreef o.a. Iedereen Voyeur. Kijken en bekeken worden in de 21e eeuw.

In deze lezing zal Ike Kamphof vertellen over haar onderzoek naar een dansproject met mensen met Parkinson. Een fit, mooi en soepel lichaam is een belangrijke maat van succes in onze maatschappij, waarin het ik beheersing over het eigen leven toont. In die omgeving zijn mensen met Parkinson de ultieme stuntelaars. Een dansproject, op hen gericht, geeft een ander beeld. Het leert hoe het vermogen anderen te spiegelen kan bevrijden van eigen beperkingen. Dat geeft aanleiding ook in andere situaties de status van het 'ik' te herdenken. Als belichaamd wezen beweegt het ik zich in de wereld in intieme relatie met anderen; het belichaamd subject stuntelt niet alleen, maar in choreografie met, en soms gedragen door, anderen.

Daan Roovers ‒ Workshop: Publiek denken (Balkonkamer)

Daan Roovers houdt zich onder andere bezig met onderwijs, opvoeding, gezondheidheidszorg en feminisme. Ze is de voormalig hoofdredacteur van Filosofie Magazine, debatvoorzitter en programmamaker, doceert aan de School of Life en is docent publieksfilosofie aan de Universiteit van Amsterdam en geeft regelmatig les aan de Internationale School voor Wijsbegeerte. Samen met René Gude schreef zij Kleine geschiedenis van de filosofie. Daarnaast zit Roovers in het bestuur van Stichting Internationale Spinozalens en is ze initiatiefnemer van de G8 van de Filosofie.

Met oog voor de verschillende posities binnen het gepolariseerde maatschappelijke en politieke debat, brengt ze nuance in de verharding en biedt daarbij een begin van de oplossing. In Wij zijn de politiek; het denken van Daan Roovers, het nieuwe boekje dat ze samen met Marc van Dijk schreef en dat binnenkort verschijnt, pleit ze tegen wantrouwen en vervreemding in, voor de terugkeer van goed burgerschap. De inspiratie voor publiek denken ontleent ze aan Socrates, Kant en Hannah Arendt.

Parallelsessies │ blok 2 │ 15:45-16:30

Maarten Doorman ‒ Het gestuntel van Rousseau (Grote zaal)

Maarten Doorman is schrijver en doceert filosofie aan Maastricht University. Hij is bijzonder hoogleraar Historische Cultuur van Duitsland aan de Vrije Universiteit. Recente boeken van zijn hand zijn Denkers in de grond, Rousseau en ik. Over de erfzonde van de authenticiteit, De navel van Daphne. Over kunst en engagement en Dichtbij en ver weg. Opstellen over kunst, filosofie en literatuur.

De filosoof Rousseau was lomp, achterdochtig en hypocriet. Hoe kan het dat de invloedrijke aartsvader van de authenticiteit, de grote pleitbezorger van het natuurlijke, een leven leidde vol flaters en misverstanden? In zijn lezing laat Maarten Doorman, aan de hand van Rousseaus Bekentenissen en zijn roemruchte boek over opvoeding Émile, zien dat Rousseaus gestuntel nauw verweven is met zijn paradoxale filosofische gedachten.

Menno de Bree & Govert Buijs ‒ De onmogelijke verwachting van perfectie (Ruimte X)

Menno de Bree studeerde filosofie en werkte als filosoof achtereenvolgens bij Heineken en Nyenrode. Hij is verbonden aan het Universitair Medisch Centrum Groningen als docent medische ethiek en filosofie en verzorgt daarnaast filosofische lezingen en workshops voor professionals. Daarnaast is hij docent aan the School of Life Amsterdam.

Govert Buijs is bijzonder hoogleraar politieke filosofie en levensbeschouwing aan de Faculteit der Wijsbegeerte, Vrije Universiteit Amsterdam. Ook doceert hij aan de Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde van de VU. Zijn huidige onderzoek richt zich op moraliteit en markten. Dit jaar is hij, samen met Ad Verbrugge en Jelle van Baardewijk, genomineerd voor de Socratesbeker voor hun boek Het goede leven en de vrije markt.

Menno de Bree en Govert Buijs bieden elk een eigen perspectief op psycho-druk, burn-outs en de onmogelijke verwachting van perfectie en volmaaktheid die we in ons werk lijken te leggen. Iedereen wil gelukkig worden, stelde Aristoteles al, en wij proberen dat met name te realiseren binnen onze liefdesrelaties en ons werk. Relaties en geluk vormen een lastige combinatie, dus veel mensen zetten hun kaarten al snel op geluk en werk. Dat is echter ook een kansloze zaak, zal de Bree betogen. Met behulp van de filosoof Adam Smith zal Buijs psycho-druk als resultaat van de moderniteit kaderen. Hij stelt daar onvolmaaktheid en falen als medicijn tegenover.

Jonge denkers ‒ Stuntelen (Balkonkamer)

In deze sessie zullen twee jeugdige denkers aan het woord komen: allereerst de winnaar van de essaywedstrijd, Luca Berbers. Luca is een leerling van een havo 5-klas op het Koning Willem II College in Tilburg en volgt daar ook het vak filosofie. Hij heeft een essay geschreven dat voornamelijk geïnspireerd is door Jean-Paul Sartre, waarin hij stelt dat de mens is gedoemd om te stuntelen.

Hij zal in gesprek gaan met één van de Jonge Denkers van dit jaar, Noor Sebregts. Zij zit op het Theresia Lyceum in Tilburg en volgt grappig genoeg het vak filosofie helemaal niet. Toch heeft zij een essay geschreven dat de VFVO (Vereniging Filosofiedocenten Voortgezet Onderwijs) zo kon behagen dat zij is benoemd tot één van de zeven Jonge Denkers van dit jaar en als zodanig is ze hier ook uitgenodigd. Noor heeft een kritische bespiegeling geschreven over wat het betekent om perfect te zijn, waarna ze tot de conclusie komt dat perfectie niets is.

Parallelsessies │ blok 3 │ 16:45-17:30

Janneke Stegeman ‒ Aannames van perfectie binnen het Christendom (Grote zaal)

Voormalig Theoloog des Vaderlands Janneke Stegeman staat bekend om haar speelse, kritische en progressieve lezingen van de Bijbel. Janneke interesseert zich voor bevrijdingstheologie, postkoloniale theologie en Indecent Theology. Ze schreef onder andere Heb Je Hem Weer, 24 preken voor sceptici en andere gelovigen waarin ze op zoek gaat naar verrassende hoeken en gaten in de Bijbel, om met nieuwe lezingen te voorschijn te komen. Later dat jaar verscheen ook Alles Moet Anders. Bevrijdingstheologie voor Witte Nederlanders.

Het Christendom is op het eerste oog een religie van perfectie. 'Leid mij niet in verzoeking, verlos mij van het kwade.' Gelovigen (en filosofen) hebben de neiging gepreoccupeerd te zijn met perfectie. Jezus is de perfecte mens, schreef Tijs van den Brink eerder dit jaar. Zo'n Jezus wordt een bloedeloze, eendimensionale superheld. Maar wat mensen begerenswaardig maakt, is hun vermogen er een potje van te maken. Een held ben je als je boven jezelf uitstijgt, als je iets doet dat je eigenlijk doodeng vindt. Niet als je gewoon veel of perfect bent. Dan is er niets te overwinnen. Een held bestaat bij de gratie van falen. Janneke zegt: 'Het duurde nogal even voordat ik erachter kwam dat ik een perfectionist ben. Ik dacht namelijk: ik doe nooit iets perfect. Ik modder maar wat aan. En uit diezelfde modder ben ik opgetrokken – dat is Genesis 1. Of in de taal van de Veertigdagentijd: stof ben je en tot stof zul je wederkeren. Er is geen rituele taal die mijn bestaan zo relativeert als deze woorden.'

Thomas Wells & Max van der Heijden ‒ Moral laziness (Ruimte x)

Thomas Wells is assistant professor of philosophy, especially business ethics, at Tilburg University.

Max van der Heijden is a PhD candidate at the department of Philosophy at Tilburg University. His research focuses on the relationship between human and nature in the early thinking of Friedrich Nietzsche.

In this session, Thomas Wells and Max van der Heijden will each offer a perspective on moral laziness. Wells will discuss akrasia, the Aristotelian concept meaning 'weakness of will', which Thomas calls 'moral laziness'. Thomas will question what the purpose of ethics is, if it does not (immediately) lead to good deeds. Is it hypocrite to research 'the good', whilst being a morally mediocre person? Van der Heijden will discuss akrasia through the lense of Nietzsche's anthropology. Max will use our 'master of mistrust', as he calls Nietzsche, to question: what do we mean when we speak about a will and a self? Is it even possible to control oneself? He will show us that Nietzsche's philosophy on human nature can help us at times when our will is the weakest.

Yves Petry ‒ Met falen en opstaan (Balkonkamer)

Yves Petry is een van de belangrijkste schrijvers van Vlaanderen. Hij debuteerde in 1999 met Het jaar van de man, een roman over een jonge antiheld die een lethargisch bestaan leidt. Hierna verschenen van zijn hand o.a. De achterblijver waar hij in Nederland de BNG Nieuwe Literatuurprijs voor won. De maagd Marino werd in 2011 bekroond met de prestigieuze Libris Literatuurprijs. Dit jaar kwam zijn nieuwe roman De Geesten uit.

In dat boek wordt duchtig gefaald en gestunteld: in de liefde, in de zingeving, in de verhouding tot de dood. Niet-weten blijkt de essentie van ons bestaan. Filosofie wordt door een van de personages gedefinieerd als 'een omslachtige poging om te zeggen dat je nooit echt weet waarover je praat'. Of daaruit ook kan worden afgeleid 'dus ik ben', is nog de vraag. Het blijft in ieder geval lastig te zeggen wat dat 'zijn' inhoudt. Toch moet er gesproken worden.

Parallessessies │ blok 4 │ 19:30-20:15

Grâce Ndjako ‒ Taal als thuisland (Ruimte X)

Grâce Ndjako is schrijver en filosoof. Ze studeerde Politicologie en Filosofie, zowel in Amsterdam als aan het Sorbonne in Parijs, en specialiseerde zich in Afrikaanse filosofie. Daarna was ze onderwijsassistent in Niet-Westerse Filosofie aan de Universiteit van Amsterdam. Samen met Antoin Deul, Patricia Kaersenhout en Rosa te Velde vormt ze het bestuur van de stichting Black Renaissance, van waaruit ze lezingen en workshops organiseren over Afrikaanse en Afro-Caribische filosofie.

Tijdens deze lezing zal Grâce zwarte schrijvers en denkers als Senghor, Hughes en Thiong'o bespreken. Centraal bij deze denkers en schrijvers staat de worsteling met het eigene, het zoeken naar een thuis en het verlangen ergens toe te behoren. Op eigen wijze proberen zij hier invulling aan te geven. Belangrijk is hierbij de manier waarop deze schrijvers met taal omgaan, en door taal vorm geven aan deze worsteling.

Sanem Yazicioğlu & Amanda Cawston ‒ Arendt and Gandhi on Resistance and Action (Balkonkamer)

Amanda Cawston is Assistant Professor at Tilburg University, Department of Philosophy. Her current research explores how mechanisms of alienation support forms of violence, and subsequently call for new forms of non-violent resistance.

Sanem Yazıcıoğlu is Assistant Professor at Tilburg University, Department of Philosophy. She works on contemporary philosophy, particularly on the theoretical background of phenomenology and hermeneutics and their application in aesthetics and political philosophy. Her research and publications are devoted to the investigation of the fields of human potentiality such as the formation of perception, memory and identity.

It seems clear that resistance can fail to achieve its ends. Moreover, engaging in some forms of resistance can require adherence to demanding norms of practice that make it difficult to succeed in using the right means. Does this mean we ought to accept that possibilities for resistance are necessarily limited, and aim at forms of resistance that are less demanding? Alternatively, is there value in striving for ideals that we nevertheless cannot attain? In this session, Cawston and  Yazıcıoğlu will consider these questions from two perspectives, namely the work of Hannah Arendt and M.K. Gandhi.

Yazıcıoğlu will draw out Arendt's claims regarding the 'unpredictability of action' and the observation that, despite few actions achieving their planned ends, we remain drawn to 'instrumental thinking' in terms of means and ends and thus of failure and success. However, instrumental thinking always generates norms that work to justify means needed to reach an end, including the means of violence. Therefore, actions (and initiatives) need to be treated as ends in themselves and not measured against their results. Finally, the end product of action is neither success or failure, but one's personal identity.

Cawston will examine Gandhi's demanding ideals of non-violent resistance, ideals that Gandhi acknowledges are impossible to fully achieve. However, he does not think this is reason to reject the ideals. Rather, coming to understand how we fail can be instructive and even provide further support for his version of non-violence. Reflecting on this idea may be useful for thinking about tolerance and resistance in today's world.

Afsluiting │ 20:30-21:30

Karin Bruers (Ruimte X)

Karin Bruers is cabaretière, sociaal ondernemer en schrijver. Van haar hand zijn de boeken Brigadier oversteekmoeder en Honger Zomer. Daarnaast maakte ze vele theaterprogramma's. Haar grote maatschappelijke betrokkenheid spreekt uit door haar geïnitieerde projecten als SOCIALSALON; een kapsalon waar ouderen en demente mensen hun haar kunnen laten verzorgen, maar waar ze vooral andere mensen kunnen ontmoeten, SOCIALSOFA; banken die inmiddels wereldwijd zijn geplaatst om sociale verkilling tegen te gaan, de inzamelactie voor het dorp Mkanda Village in Malawi. In het door haar opgerichte DUVELHOK in Tilburg komen veel van deze sociale initiatieven samen.



U kunt kaartjes kopen via de website van Cinecitta.

Toegangskaartjes Dag van de Filosofie 2019
Regulier € 15,00
Student - met bewijs van inschrijving universiteit * € 8,50
Scholier - t/m 18 jaar * € 5,00

* Let op, er zal controle op korting plaatsvinden aan de deur! Neemt u dus uw bewijs van inschrijving als student of scholier mee!


Locatie Dag van de Filosofie 2019

De Dag van de Filosofie vindt in 2019 plaats in Theater Cinecitta, Willem II straat 29, 5038 BA Tilburg.

Diner

In de Ristobar van Cinecitta kunt u vanaf 17:30 dineren, à la carte en voor eigen rekening.

In Ristobar Cinecitta kunt u uitsluitend met pin of contactloos betalen.


Donateurs Dag van de Filosofie 2019

Vanaf 2014 wordt de Dag van de Filosofie georganiseerd door het departement Filosofie in samenwerking met de studievereniging Sapientia Ludenda en het Tilburg Cobbenhagen Center.

Ondanks een klein budget is het ons gelukt om in de afgelopen jaren een geslaagde en drukbezochte Dag te organiseren. Dit was mogelijk dankzij financiële bijdragen van sponsoren en donateurs en de belangeloze medewerking van sprekers, studenten en stafleden hebben er veel tijd en energie in gestoken.

Er wordt alweer hard gewerkt aan de voorbereidingen voor de Dag van de Filosofie in 2019; het thema is bekend, de datum staat vast en het programma begint vorm te krijgen. Ook nu doen wij ons uiterste best om er weer een mooi, afwisselend programma van te maken met interessante sprekers.

Om dit alles mogelijk te maken vragen wij u om donateur te worden van de Dag van de Filosofie 2019. Elke bijdrage is weer heel erg welkom en wordt door ons bijzonder gewaardeerd!

Hoe u kunt bijdragen

U kunt ons steunen en u aanmelden als donateur door een berichtje te sturen naar het secretariaat van het departement Filosofie (tshd.dfi@tilburguniversity.edu) en uw donatie over te maken naar: NL74ABNA0602142539 ten name van Tilburg University, met vermelding van 'DvdF 2019, code 5600.3419'.

Gratis toegang

Als u een bijdrage doneert van € 50 of meer krijgt u een gratis toegangsbewijs tot de Dag van de Filosofie 2019 die staat gepland op zaterdag 30 maart in Theater Cinecitta in de Willem II-straat in Tilburg. Verder zullen we u als donateur graag op de hoogte houden van de plannen voor de Dag.





logo Boekenschop logo ABN AMRO logo Hetzelfde Anders logo Sapi