Tilburg University Society

Verbindt de werelden van openbaar bestuur, politiek, bedrijfsleven en wetenschap

Regionalisering van de arbeid en werk(on)zekerheid

De achttiende bijeenkomst van de UvT Sociëteit in Sociëteit De Witte in Den Haag stond in het teken van de regionalisering van arbeidsmarktbeleid en werkzekerheid.

Twee prominente sprekers waren voor deze meeting uitgenodigd: Ton Wilthagen, hoogleraar arbeidsmarktbeleid aan de Tilburg Law School en onder meer bekend van de Startersbeurs, en Ton Heerts, voorzitter van de FNV. Vakbonden zijn onzichtbaar in de regio, stelt Wilthagen. "We gaan terug naar de regio", antwoordt Ton Heerts, "in 2015 zijn we er helemaal klaar voor."

Ton Wilthagen: "Vakbonden zijn onzichtbaar in de regio"

Ton Wilthagen (Tilburg University): "Grote vraag is: hoe organiseren we met en voor mensen werkzekerheid? Werkzekerheid gaat om de zekerheid van mensen om aan werk te komen en aan het werk te blijven. Maar niet perse in dezelfde baan bij de functie. Werkzekerheid is niet alleen een  nationale kwestie maar juist heel sterk een regionale zaak. De regio's zijn namelijk de bouwplaatsen voor werkzekerheid en voor dynamiek. De regio is echter tot nu toe geen officieel niveau in onze poldereconomie. De regio is dus belangrijk en sterk in opkomst en zet ook andere actoren in dan de klassieke sociale partners. Ook onderwijs- en kennisinstellingen spelen daar een rol. De vraag is dan ook: “Hoe kunnen we het nationale niveau, de inzet van de sociale partners, versterken met de regionale inzet en de regionale plaatsbepaling in de arbeidsverhoudingen en in de economie."

De toekomst is aan het Europa van de regio’s, stelt Wilthagen. De regio bezit de kroonjuwelen en kenmerkt zich door 'smart specialization'. Maar hoe werkt een regio? Je kunt geen hek om de regionale arbeidsmarkt zetten. Uniform beleid is bijna onmogelijk omdat regio’s te verschillend zijn. Wat is daarin de rol van grote steden? Wat is het optimale regionale governance model? Is dat de triple helix, de samenwerking tussen de drie O’s, Onderneming, Overheid en Onderwijs? En hoe zit het met de regionale rol van de vakbonden? Wilthagen: "Vakbonden zijn onzichtbaar geworden in de regio. Ze zijn vertrokken. Alleen in Italië zien we nog regio-cao's".

Regio's hebben ook onvoldoende resources, variatie en differentiatie. En het is nog niet zo eenvoudig om de 'regiopolder' en Den Haag in elkaar te schuiven. Belangrijke agendapunten die op dit punt aandacht vragenzijn:

  1. Data: er is behoefte aan veel meer informatie over regionale arbeidsmarkten;
  2. De organisatie van werk naar werk is vaak een probleem;
  3. Wat is er nodig aan opleiding, ontwikkeling plus basiszekerheid?

Tot slot wijst Wilthagen - onder verwijzing naar founding father Cobbenhagen - nog op de belangrijke link tussen economisch en ethisch belang.

Ton Heerts: "We moeten als FNV weer diep terug in de regio"

Ton Heerts (FNV): "Er is niet één oplossing voor de arbeidsmarkt maar er zijn meerdere oplossingen. Daar zijn diverse partijen bij nodig, van onderwijsveld, economen, werkgevers, politici, vakbonden tot gemeentes. Ze zijn allemaal nodig om de arbeidsmarkt van de toekomst samen van een nieuwe impuls te voorzien opdat we een lagere werkloosheid krijgen en een meer op de toekomst gerichte arbeidsmarkt waarbij vraag en aanbod goed op elkaar worden afgestemd."

De FNV wil - ondanks het feit dat ze in het buitenland sterk bekritiseerd worden om hun beleid - aandacht vragen voor de oplopende werkloosheid. Hier neemt Heerts geen blad voor de mond: 800.000 á 900.000 werklozen is gewoon waardeloos. En de overheid is de grootste veroorzaker ervan. Denk aan de verpleegkundigen bijvoorbeeld.

Heerts verzet zich tegen meer flexibilisering. "Het is onzin dat er nog meer geflexibiliseerd moet worden. Mensen willen werkzekerheid. Het is waar, de groep ZZP’ers groeit, maar dat is niet onze wens. Nog altijd vallen zo’n 5,5 miljoen werknemers onder een cao. Wie de aanval op de cao wil openen die komt ons tegen. We blijven ook gaan voor 3% loonstijging."

De bond maakt zich ook grote zorgen om de ongelijke verdeling van het vermogen in Nederland: 60% is in handen van 1% van de bevolking. Het lege middenveld dat opdoemt, baart de vakbond zorgen. En ook de zwakkeren op de arbeidsmarkt moeten (weer) in het beleid worden meegenomen.  Zoals mensen met een beperking (“Veel mensen verdienen geld aan mensen met een beperking”) en de uit het beeld verdwenen Wajongeren.

Arbeidsmarktbeleid is het cement van de samenleving, stelt de vakbondsman. Het is niet wijs om daarbij alleen te focussen op centralisatie. Heerts is het dan ook eens met Wilthagen: "We moeten als FNV weer diep terug in de regio. De FNV gaat daartoe bestuurders weer in de regio plaatsen. In 2015 zijn we er helemaal klaar voor. Voor de bevordering van werkgelegenheid heb je niet altijd de formele structuren nodig. Zo zitten we samen met de VNG in een Werkkamer."

Downloads

Presentatie Ton Wilthagen
Presentatie Ton Heerts