Studie en studentenleven

Auteursrechten Informatiepunt

Wat is auteursrecht?

Auteursrecht is een door de wet aan de maker verleende waarborg. Het geeft de auteur de rechten over het door hem of haar gemaakte werk. Het auteursrecht is een zogenoemd 'uitsluitend' of 'exclusief' recht. Als maker beslis je zelf wat er met je werk gebeurt en je hebt het uitsluitende, exclusieve recht om je werk te exploiteren.

De wetgever omschrijft het auteursrecht in artikel 1 van de Auteurswet als volgt:

'Het uitsluitend recht van een maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst of van dienst rechtverkrijgenden, om dit openbaar te maken of te vereenvoudigen, behoudens de beperkingen bij de wet gesteld'

De Auteurswet is in 1912 opgesteld en verschillende malen aangepast aan technische ontwikkelingen en harmonisering van de Europese Unie (2004) en internationale copyrightverdragen.

Enerzijds wil je als wetenschapper je publicaties beschermen tegen misbruik. Anderzijds wil je in je eigen werk ook gebruik maken van werk dat door anderen gemaakt is. Daarom is het belangrijk om op de hoogte te zijn van de ontwikkelingen rond het auteursrecht. De kerngedachte van het auteursrecht is dat je persoonlijkheidsrechten en exploitatierechten worden gerespecteerd.

Persoonlijkheidsrechten

De wet beschermt je als maker van een werk door je de morele rechten toe te kennen. Deze persoonlijkheidsrechten kunnen niet worden overgedragen aan een ander. Zo kun je je als maker verzetten tegen plagiaat in de vorm van openbaarmaking van je werk zonder vermelding van jouw naam of onder een andere naam. Je kunt als maker ook protest aantekenen tegen het aanbrengen van naamswijzigingen of tegen ingrijpende aanpassingen die je goede naam kunnen aantasten.

Exploitatierechten

Het auteursrecht kent jou als maker het exclusieve recht toe een werk openbaar te maken en te verveelvoudigen. Deze rechten worden exploitatierechten genoemd.

In veel gevallen zal je (een deel van) je rechten overgedragen hebben of in licentie gegeven hebben aan een uitgever. Het kan ook zijn dat de exploitatierechten van je werk automatisch toekomen aan je werkgever, bijvoorbeeld voor onderwijsmateriaal.

Door als auteur bepaalde rechten zelf te behouden, kun je meer controle houden op het bereik, de distributie en de toegankelijkheid van je eigen (gepubliceerde) materiaal. In veel gevallen zal de uitgever toestemming geven voor de uitoefening van een bepaald recht, maar je moet dit wel met elkaar afstemmen.

De belangrijkste rechten die je zult willen behouden, zijn:

  • het recht om een artikel te hergebruiken voor plaatsing in een boek;
  • het recht om een artikel te herschrijven en aan te passen;
  • het recht om het artikel te verspreiden onder vakgenoten;
  • het recht om kopieën te maken van je artikel voor lesdoeleinden;
  • het recht om het artikel te laten opnemen in een repository.

De Tilburg University situatie

Wanneer je als Tilburg University onderzoeker publiceert over onderzoek dat wordt uitgevoerd binnen de universiteit, dan geldt de hoofdregel van de Auteurswet en de CAO. Deze houdt in dat het auteursrecht berust bij de werkgever in wiens dienst het werk wordt gerealiseerd. Je kunt daar in onderling overleg andere, bij voorkeur schriftelijke, afspraken over maken. Tilburg University of een vertegenwoordiger van de universiteit zou dus degene moeten zijn die bijvoorbeeld een contract met een uitgever ondertekent.

In de praktijk werkt het vaak iets anders. Dan voert de auteur zelf de gesprekken met de uitgever en ondertekent ook zelf het contract.

Waar en hoe wil je publiceren?

Hieronder lees je meer over de auteursrechtelijke aspecten bij het publiceren in een tijdschrift en een proefschrift. Het grote voordeel van Open Access-publiceren is dat je zelf je auteursrechten behoudt.

Publiceren in een traditioneel tijdschrift

De traditionele uitgevers zoals Springer, Elsevier of Blackwell gebruiken meestal een contract of standaardovereenkomst voor het publiceren van een artikel. Je bent zeker niet verplicht zo'n overeenkomst zomaar te tekenen.

Kijk in het contract of er iets gezegd wordt over de mogelijkheden voor hergebruik. Enkele rechten zal je vast willen behouden, zoals het recht om je publicatie te hergebruiken voor plaatsing in een boek, om het te herschrijven en aan te passen, om kopieën te maken voor lesdoeleinden of om je publicatie te laten opnemen in een repository.

Wees duidelijk in wat je wilt en vraag je uitgever dat in het contract te verwerken. Dit zal vaak een kwestie van onderhandelen zijn en soms is er meer mogelijk dan je denkt.

Open Access-publiceren in een traditioneel of Open Access-tijdschrift

Door Open Access te publiceren, behoud je je auteursrechten en maak je je artikel voor een breder publiek beschikbaar. Op het Open Access Informatiepunt van LIS vind je algemene en praktische informatie over Open Access.

Traditionele tijdschriften die volgens het abonnementenmodel werken maar daarnaast auteurs de keuze geven om al dan niet een artikel in Open Access te publiceren, noemen we hybride tijdschriften.

Een Open Access tijdschrift is een online wetenschappelijk tijdschrift dat alleen artikelen publiceert volgens de principes van Open Access: artikelen zijn direct gratis toegankelijk, de auteur geeft toestemming voor hergebruik, de auteursrechten blijven bij de auteur en het tijdschrift is peer-reviewed. Deze tijdschriften worden ook wel ‘true’ of volledig Open Access-tijdschriften genoemd.

Het auteursrecht van een artikel dat meteen bij publicatie als een Open Access-artikel wordt gepubliceerd, ligt bij de auteur. Het auteursrecht wordt meestal via een Creative Commons-licentie geregeld. De CC-licenties bieden een eenvoudige en gestandaardiseerde manier om anderen toestemming te geven om een werk te delen en te gebruiken. Bij het gebruik van een publicatie met een CC-licentie is naamsvermelding altijd verplicht.

Het maakt in principe niet uit of gepubliceerd wordt in een hybride tijdschrift of in een ‘true’ Open Access tijdschrift; in beide gevallen gaat het om Open Access publiceren via het platform van de uitgever. Welke licentie daarbij gebruikt wordt, is afhankelijk van de uitgever en/of het tijdschrift.

Publiceren over gesubsidieerd onderzoek

Steeds meer financiers van wetenschappelijk onderzoek stemmen hun onderzoeksbudgetten en subsidievoorwaarden af op Open Access. Zij eisen dat onderzoek gefinancierd door publiek geld, ook voor het publiek vrij beschikbaar wordt gemaakt. Dit betekent dat je verplicht bent om je artikel met de resultaten over dat onderzoek in een repository te plaatsen of in een OA-tijdschrift te publiceren.

In SHERPA/Juliet vind je een overzicht van het OA-beleid van research funders.

Een proefschrift publiceren

Zelf in het bezit van het auteursrecht

Als je zelf het auteursrecht bezit op het materiaal dat in je proefschrift is opgenomen, dan kan je de digitale versie van je proefschrift zondermeer in de Tilburg University Research Portal op laten nemen. Het proefschrift wordt in de Research Portal gearchiveerd en krijgt een URL die je kunt gebruiken om naar je dissertatie te verwijzen. Ook wordt je proefschrift in NARCIS opgenomen.

Commerciële uitgave (handelseditie)

Als van je proefschrift een commerciële uitgave (handelseditie) verschijnt, overleg dan met je uitgever over een embargoperiode. Bijna alle uitgevers zijn bekend met de verplichting om een digitale versie van het proefschrift in een universitaire repository te deponeren. Je kunt een embargoperiode van 6 maanden of een jaar afspreken op het openbaar maken van je proefschrift.

Hoofdstuk reeds gepubliceerd als artikel

Als een hoofdstuk uit je proefschrift reeds is gepubliceerd als artikel, dan is het wel of niet digitaal beschikbaar mogen stellen van je proefschrift vaak een kwestie van presenteren. Als je de PDF van de uitgever in het proefschrift opneemt, dan zal hij dat niet toestaan. Gebruik je in het proefschrift de laatste versie zonder de opmaak van de uitgever (de postprint), dan zal dat in de regel geen problemen opleveren. Overleg echter altijd met de uitgever.

Eén of meerdere hoofdstukken nog als artikel publiceren

Als je één of meerdere hoofdstukken nog als artikel wilt publiceren, is het af te raden deze artikelen via de digitale versie van het proefschrift openbaar te maken vóór de artikelen officieel zijn geaccepteerd of gepubliceerd.


Auteursrecht en onderwijsmateriaal

Het auteursrecht beschermt de rechten van de auteur, maar er zijn enkele beperkingen op het auteursrecht. De wetgever heeft bepaald dat er regels moeten zijn ten gunste van de publieke zaak, zoals de optimale verspreiding van (wetenschappelijke) informatie. De belangrijkste beperking is het recht om te citeren.

Artikel 15 en 16 van de Auteurswet beschrijven de belangrijkste regels voor het hoger onderwijs bij het gebruik van materiaal waarop auteursrecht berust. Soms moet de gebruiker een redelijke vergoeding aan de auteur betalen, bijvoorbeeld als een werk wordt opgenomen in een reader. In het hoger onderwijs is dit geregeld met Stichting PRO via de Readerovereenkomst.

Wetenschappelijk materiaal kan zonder toestemming (maar soms tegen een redelijke vergoeding) gebruikt worden voor:

  • de op- of uitvoering voor het onderwijs met een wetenschappelijke doelstelling
  • het citeren uit werk, binnen de context van de publicatie
  • het overnemen van delen van publicaties voor het onderwijs
  • het kopiëren voor eigen oefening, studie of gebruik

Gebruik van materiaal in readers of op Blackboard

De basis

Het overnemen van publicaties of delen daarvan in een papieren reader, digitale reader of ander onderwijsdocument dan wel plaatsing in een digitale leeromgeving (Blackboard) is aan regelgeving onderhevig. Deze regelgeving richt zich vooral op de bescherming van de auteursrechthebbende van die publicaties, meestal de uitgever. Stichting PRO behartigt de belangen van uitgevers als het gaat om onderwijsmateriaal.

Tilburg University heeft via de VSNU een overeenkomst met Stichting PRO afgesloten over het afdragen van een vergoeding aan de uitgevers. Voor korte overnames is er een afkoopsom afgesproken. De kosten hiervan worden jaarlijks aan de faculteiten doorberekend. Voor een lange overname moet per keer een overnamevergoeding betaald worden. Voor beide soorten overnames maakt het niet uit of het in een papieren reader, een digitale reader of in Blackboard opgenomen wordt. Bronvermelding is altijd verplicht.

Meer informatie over de regels rond het samenstellen van readers vind je op de website van Stichting PRO, waaronder de FAQ. Daarnaast stelde SURF een aantal vuistregels op voor het samenstellen van digitale readers.

Uitgangspunten en definities - readers en Blackboard

  • De regels en voorwaarden die Stichting PRO hanteert voor een papieren reader, gelden ook voor een digitale reader en voor Blackboard.
  • Een overname kan een (deel van een) tijdschriftartikel of boek zijn.
  • Een korte overname (een kort gedeelte) bestaat uit maximaal 10.000 woorden uit een niet-literair boek of maximaal 8000 woorden uit een tijdschrift. In beide gevallen mag het niet meer dan een derde van het oorspronkelijke werk zijn.
  • Een lange overname (een niet-kort gedeelte) is alles dat meer is dan beschreven bij een korte overname.
  • Grafieken, tabellen, schema’s en soortgelijke werken mogen in hun geheel als kort werk worden overgenomen. Er mogen niet meer dan 25 van dergelijke werken uit dezelfde oorspronkelijke uitgave worden overgenomen.
  • Als er naast tekst ook foto’s en/of illustraties overgenomen worden, telt iedere foto/illustratie als 200 woorden. Dit is uitsluitend om te bepalen of de omvang van het overgenomen gedeelte binnen de grenzen van een kort overname is gebleven. Ook hier geldt een maximum van 25 foto’s en/of illustraties uit de oorspronkelijke uitgave.

Regels en richtlijnen - readers en Blackboard

  • Bronvermelding is verplicht bij alles wat je overneemt! De bronvermelding bestaat minimaal uit de titel van de publicatie, auteur en titel van de bron (tijdschrift, boek).
  • De korte overnames zijn gedekt door de afkoopregeling. Deze hoeven niet apart gemeld te worden bij Stichting PRO en vooraf toestemming voor gebruik vragen is ook niet nodig.
  • Het gebruik van een lange overname moet vooraf aangevraagd worden bij Stichting PRO.
  • Gebruik zoveel mogelijk Open Access publicaties. De auteur heeft met het principe van Open Access al toestemming gegeven om de publicatie (online) te verspreiden.
  • Gebruik zoveel mogelijk materiaal uit tijdschriften of bestanden waarop Tilburg University een licentie heeft. Dit zijn vooral de tijdschriften van de grotere wetenschappelijke uitgevers. In de licentievoorwaarden staat meestal beschreven of een artikel overgenomen mag worden in een reader of in een digitale leeromgeving. Er is een overzicht van de relevante licentievoorwaarden per uitgever gemaakt.
  • Als je materiaal gebruikt dat Open Access beschikbaar is of als je iets gebruikt uit tijdschriften met een licentieovereenkomst, maak dit dan duidelijk kenbaar aan Stichting PRO zodat zij weten dat er niets doorberekend hoeft te worden.

Regels en richtlijnen - Blackboard

  • Verwijs bij voorkeur met een link naar een publicatie, gebruik liever niet de volledige tekst of PDF. Een link is altijd veilig wat betreft het afdragen van een vergoeding en het leidt nooit tot naheffingen of boetes. Een bijkomend voordeel is dat er geen kosten voor de student aan verbonden zijn, wat bij een reader wel het geval is.
  • Alleen een redelijk aantal fulltext publicaties mag worden opgenomen in Blackboard.
  • Publicaties mogen op Blackboard blijven staan zolang de cursus loopt.
  • Publicaties mogen alleen beschikbaar worden gesteld aan studenten en medewerkers van Tilburg University, de zogenaamde geautoriseerde gebruikers.

Stroomschema: Opnemen publicaties in onderwijsmateriaal

De Auteursrechten InformatiePunten van de meeste Nederlandse universiteiten gebruiken een stroomschema voor het opnemen van publicaties in onderwijsmateriaal gebruikt. Met het schema kan eenvoudig bepaald worden wat er wel of niet mag als u publicaties of delen daarvan wilt gebruiken. Het stroomschema geldt voor gedrukte readers, digitale readers en voor elektronische leeromgevingen zoals Blackboard. We verwijzen hier naar het Stroomschema van de Universiteit Utrecht.

Gebruik van beeld en geluid

In 2008 onderzocht SURFdirect de juridische aspecten van het gebruik van digitale beeldbanken. Een beeldbank is een verzameling van stilstaand digitaal beeldmateriaal. De resultaten van het onderzoek staan in het rapport Digitale beeldbanken en auteursrechten. In het rapport is veel terug te vinden over auteursrecht op foto's.

In het blogartikel Auteursrecht infographic voor beeldgebruik schrijft Charlotte Meindersma uitgebreid over beeldgebruik (voornamelijk foto's) volgens het Nederlands auteursrecht.

De website Onderwijs & Auteursrecht geeft uitleg over de regelingen met betrekking tot muziek, TV en video in het hoger onderwijs.

SURF stelde een tweetal flyers met vuistregels samen:

Daarnaast ontwierp SURF de AV-contractentool. Hiermee maak je eenvoudig afspraken met de verschillende partijen als je zelf een video voor onderwijs of een presentatie wilt maken.

Video in het onderwijs

De website weblectures.nl is een online kennisplatform op het gebied van video en onderwijs. Het biedt onder andere informatie over de auteursrechtelijke aspecten van weblectures. Het stroomschema Weblectures en auteursrechten geeft richtlijnen voor het hergebruik van bronnen binnen een weblecture. Voor Tilburg University is er een enigszins aangepast stroomschema: TilburgUtube en auteursrechten bij onderwijsmateriaal

De praktische gids How to move beyond lecture capture : legal guide is bedoeld om gebruikers en instellingen te helpen met de juridische aspecten rondom weblectures.

Nog meer informatie over gebruik van video en film is te lezen op de blogpost Over auteursrecht bij weblectures en MOOCs van Raymond Snijders.

Plagiaat

De universiteit kent een aantal huisregels waaronder regels met betrekking tot fraude en plagiaat. Op de pagina Fraude en Plagiaat lees je wat wordt verstaan onder fraude en plagiaat, welke sancties er zijn en wat het beleid per faculteit is.

Hoe Tilburg University omgaat met wetenschappelijke integriteit lees je op de pagina Gedrag en integriteit.

Tilburg University RefCite is een website over refereren, plagiaat en auteursrecht, ontwikkeld voor studenten van Tilburg University. De site geeft uitleg over de verschillende verschijningsvormen van plagiaat en over de maatregelen die je kunt nemen om te voorkomen dat je ongewild plagiaat pleegt. De site bestaat uit vijf delen plus een zelftest.

Ook landelijk zijn er initiatieven om meer duidelijkheid over het onderwerp te geven. Zo verscheen in opdracht van SURFdirect het rapport Geoorloofd Hergebruik.

In april 2014 stelde de KNAW-commissie 'Citeren' het briefadvies 'Correct citeren' op om meer duidelijkheid te geven over correct hergebruik van eerder gepubliceerde teksten en onderzoeksresultaten. Aanleiding is de begripsverwarring over het begrip 'zelfplagiaat' en de discussie die werd gevoerd over wat wel en niet toelaatbaar is bij hergebruik van eerder gepubliceerd materiaal. De commissie maakte een analyse van verschillende vormen van hergebruik en ontwikkelde een toetsingskader dat handvatten biedt bij de beoordeling van concrete gevallen.




Auteursrecht op onderzoeksdata

Bij onderzoeksdata heb je enerzijds te maken met het Intellectueel Eigendomsrecht (IE) en anderzijds het auteursrecht. Het IE-recht beschermt alleen de vorm waarin informatie is gegoten, en niet de informatie zelf. Het auteursrecht beschermt de creativiteit van de auteur, maar alleen wanneer subjectief bepaalde keuzes gemaakt zijn. Bij onderzoeksdata gaat het vooral om de informatie en minder om de vorm. Toch kunnen data door het auteursrecht beschermd zijn, ook ruwe data zijn immers in een bepaalde vorm vastgelegd.

Het rapport De juridische status van ruwe data, een wegwijzer voor de onderzoekspraktijk zet de regels uiteen waaronder onderzoeksdata beschermd kunnen zijn. Het geeft een overzicht van de actuele stand van zaken aan de hand van de belangrijkste wetgeving en rechtspraak. Het rapport bestaat uit drie delen: Intellectueel eigendom (auteursrecht, databankenrecht, geschriftenbescherming), Privacy en Aansprakelijkheid. Het rapport is in 2009 geschreven door het Centrum voor Intellectueel Eigendomsrecht (CIER) in opdracht van SURFdirect.

Hergebruik van onderzoeksdata

Zowel bij het delen en hergebruik van onderzoeksdata heeft men te maken met intellectueel eigendomsrecht, contractenrecht en privacyrecht. Bescherming geldt voor bepaalde vormgeving en selectie van data. Voor het delen en verspreiden van beschermde data is steeds toestemming van de rechthebbende nodig. Bij contract kunnen afspraken gemaakt worden over het gebruik van de data. Aanbieders kunnen van tevoren aangeven welk gebruik ze wel en niet willen toestaan. Het privacyrecht stelt belangrijke grenzen aan het delen van persoonsgegevens.

Om als onderzoeker snel te bepalen welke toestemming nodig is om onderzoeksgegevens van anderen te kunnen hergebruiken, is een heldere en duidelijke verkorte wegwijzer gemaakt met verwijzingen naar uitgebreide toelichting in het rapport De juridische status van ruwe data, een wegwijzer voor de onderzoekspraktijk.




Gebruik van foto's

Onderstaande tekst is een korte samenvatting van de informatie over auteursrecht op foto’s op het internet op de website Ius Mentis. De informatie daar is duidelijk en goed leesbaar.

Auteursrecht

Vrijwel alle foto’s en plaatjes die op Internet beschikbaar zijn, zijn auteursrechtelijk beschermd en mogen niet zonder toestemming van de maker gebruikt worden. Ze mogen dus niet gekopieerd en verspreid worden en mogen ook niet op een website geplaatst worden. Een uitzondering zijn de foto’s die je in gratis fotobestanden vindt en foto’s die een Creative Commons-licentie hebben.

Citeren

Hergebruik van een foto of ander beeld als versiering is niet toegestaan. Het overnemen van (een deel van) een afbeelding, foto of tekening is slechts toegestaan om dat beeld aan te kondigen, te bekritiseren of te bespreken. Op grond van het citaatrecht mag een relevant deel van een werk van iemand anders worden overgenomen. Ook het maken van een screenshot kan onder het beeldcitaatrecht vallen. Maar altijd geldt de eis dat het hergebruik te rechtvaardigen moet zijn door het doel en daarnaast is een bronvermelding verplicht.

Portretrecht

Voor het gebruik van een portret geldt het portretrecht. Als iemand herkenbaar op de foto staat, is de foto een portret. In het Nederlands recht zijn er twee soorten portretten: in opdracht en niet in opdracht. Een portret in opdracht mag alleen worden gepubliceerd met toestemming van alle geportretteerden. Een portret dat niet in opdracht is gemaakt, mag zonder toestemming worden gepubliceerd. Je moet wel rekening houden met de belangen van de gefotografeerde persoon.

Bestanden met gratis foto's

Er zijn vele websites of bestanden die (deels) gratis foto’s bieden. Hieronder een kleine selectie. Voor sommige bestanden dien je een gratis account aan te maken als je foto’s wilt downloaden. Lees altijd de voorwaarden op de betreffende site. Meer informatie over het zoeken naar foto’s en het gebruik van foto’s voor je website, blog of presentatie, vind je op de blogpost Foto’s zoeken en hergebruiken van Raymond Snijders.

Als je gratis foto’s vindt, zullen deze meestal een Creative Commons (CC) licentie hebben. Foto’s met zo’n licentie kun je gratis gebruiken, maar aan het gebruik zijn een aantal voorwaarden verbonden. Het vermelden van de naam van de maker is bijna altijd voldoende maar nog beter is te linken naar de persoonlijke pagina van de maker, indien aanwezig. 

Websites met gratis foto's

Britannica ImageQuest is een bestand waarop Tilburg University een licentie heeft. Het bevat meer dan 3 miljoen afbeeldingen uit vele grote collecties, waaronder Getty Images en National Geographic Society. Studenten en medewerkers van deze universiteit kunnen alle foto’s en afbeeldingen vrij gebruiken voor niet-commerciële onderwijsdoeleinden. Maar let op: voorwaarde voor gebruik is dat je van elke afbeelding de bron vermeldt en dat je op de juiste manier citeert. ImageQuest geeft hiertoe bij elke afbeelding de juiste informatie en biedt vier citatiestijlen: APA, MLA, Harvard en Chicago.

De foto’s zijn te gebruiken in onderwijs- en onderzoekspublicaties, nieuwsbrieven, werkstukken, presentaties, digitale leeromgevingen en op websites van studenten, docenten en onderzoekers. Ook kunnen de foto’s gebruikt worden voor de Tilburg University website, in flyers en voor PR en marketingdoeleinden. Britannica ImageQuest vind je via de Bestandenlijst A tot Z van de bibliotheek.

Flickr is een website voor het delen van foto’s. Het eerste resultaat van een zoekactie kun je beperken tot bijvoorbeeld alleen foto’s met een CC-licentie. Je kunt ook meteen naar de advanced search gaan.

Compfight is een image search engine. Het richt zich voornamelijk op foto’s van Flickr, wat het voordeel heeft dat je foto’s met een CC-licentie kunt vinden. Gebruik hiervoor het licentiefilter links op het scherm.

Wikipedia biedt materiaal dat in de meeste gevallen vrij herbruikbaar is. Dat geldt ook voor de foto’s. Bijna alle foto’s op Wikipedia hebben een CC-licentie maar er zijn ook foto’s die volledig voor het publieke domein zijn vrij gegeven. De informatie over de foto vind je door op de foto te klikken.

Wikimedia Commons bevat miljoenen foto’s, afbeeldingen, geluidsbestanden en video’s. Deze hebben allemaal een CC-licentie, zijn allemaal vrij te gebruiken maar je dient wel de regels voor citeren of gebruik in acht te nemen.

Foto’s van Morguefile zijn vrij te gebruiken, naamsvermelding is in de regel voldoende. Voor het gebruik van foto’s op bijvoorbeeld websites wordt aanbevolen om contact met de maker op te nemen. Let op: deze site biedt ook links naar websites waarbij wel betaald moet worden voor gebruik van foto’s!

Licenties

Licentie tot publiceren

Standaardmodel om afspraken over het publiceren in een overeenkomst vast te leggen. De Licentie tot publiceren is een licentie waarmee een auteur zijn of haar uitgever het recht geeft om tot publiceren te kunnen overgaan, maar waarbij een auteur de overige rechten zelf behoudt; bijvoorbeeld het recht om het artikel in de repository van de instelling of op de eigen website te plaatsen of om het te hergebruiken in het onderwijs. Beschikbaar in het Nederlands, Engels en negen andere talen.

Creative Commons

Met een Creative Commons licentie behoud je al je rechten, maar geef je aan anderen toestemming om je werk te verspreiden, met anderen te delen of bij sommige licenties het ook te bewerken. Het biedt auteurs, kunstenaars, wetenschappers en docenten de vrijheid om op een flexibele manier met hun auteursrechten om te gaan. Je geeft anderen de mogelijkheid om je werk te gebruiken, op een manier die je zelf kiest.

Copyright Toolbox

Copyright Toolbox is een hulpmiddel voor het maken van afspraken over het publiceren van een wetenschappelijk werk. De afspraken tussen de maker van een werk en de gebruiker ervan worden vastgelegd in een licentie. Met behulp van de toolbox stelt een auteur eenvoudig een nieuwe uitgeefovereenkomst samen.

Overzichten uitgevers

SHERPA / RoMEO

De SHERPA / RoMEO database geeft informatie over de politiek en het beleid van ruim 1600 uitgevers op het gebied van repositories en Open Access archiving. Het RoMEO Project heeft onderzoek gedaan naar de auteursrechtenproblematiek rond self-archiving van wetenschappelijk publicaties. Self-archiving is het full-text beschikbaar stellen van publicaties via een repository of eigen webpagina.

SHERPA / RoMEO - 'blauwe' uitgevers

SHERPA / RoMEO - 'blauwe' uitgevers geeft informatie over uitgevers die het zelf archiveren van een postprint versie toestaan. Dit is de laatste versie vóór de definitieve versie met de layout van de uitgever.

Open Access

Directory of Open Access Journals (DOAJ)

De DOAJ geeft het meest complete overzicht van Open Access tijdschriften, inclusief hybride tijdschriften, met kwaliteitscontrole (peer review of editorial review) in alle wetenschapsdomeinen. Het bevat bijna 10.000 tijdschrifttitels (september 2014).

SHERPA / JULIET

Het SHERPA / JULIET overzicht geeft het beleid van research funders weer met betrekking tot Open Access archiveren. Je kunt dit gebruiken om te kijken of een bepaalde financier een vereiste tot OA archiveren heeft. Het geeft aan of je moet archiveren, wat je moet archiveren, wanneer en waar.

Veelgestelde vragen

Ius mentis: Veelgestelde vragen over auteursrecht (FAQ)

Arnoud Engelfriet behandelt op de FAQ-pagina van Ius Mentis auteursrechtelijke kwesties in het algemeen:

  • Vragen over wat auteursrechtelijke bescherming is. Wat is een werk, hoe origineel moet het zijn en aan welke eisen moet het werk voldoen?
  • Vragen over de duur van auteursrecht. Wanneer verloopt auteursrecht en wat is het publiek domein?
  • Vragen over wie de maker van een werk is. Opdrachtgever, werkgever, werknemer of iemand anders? Hoe bewijs je dat en hoe draag je auteursrecht over?
  • Vragen over exploitatie van auteursrecht. Welke rechten heb je als maker, wat is plagiaat, wanneer is iets inbreuk en wat kun je daar aan doen?
  • Vragen over beperkingen op het auteursrecht. Wat mag met andermans werk, wat is een parodie en hoe zit dat met downloaden?

Auteursrechtwijzer

Op de website www.auteursrecht.nl vind je een goed overzicht van de belangrijkste zaken rond auteursrecht. De auteursrechtwijzer op deze site beantwoord 35 vragen in vijf categorieën:

  • Algemeen
  • Hoe bescherm ik mijn werk?
  • Gebruik maken van andermans werk
  • Portretrecht
  • Professioneel gebruik en licenties



Contactpersonen

Het Auteursrechten Informatiepunt wordt onderhouden en beheerd door de afdeling Research Support van Library and IT Services. Indien nodig wordt er een beroep gedaan op de afdeling Legal Affairs van de Universiteit.

Heb je vragen naar aanleiding van de informatie op deze website, aarzel dan niet om contact op te nemen met Marijke van der Ploeg.

Marijke van der Ploeg

  • Beheer Auteursrechten Informatiepunt
  • Eerste contactpersoon Auteursrechten Informatiepunt
  • Algemene vragen over auteursrecht of aanverwante zaken

Ingrid Beerens

  • Contactpersoon Auteursrechten Informatiepunt
  • Algemene vragen over auteursrecht of aanverwante zaken

Verantwoording

Het doel van dit Auteursrechten Informatiepunt is het vergroten van het auteursrechten bewustzijn. De boodschap is: ken je rechten en ken de regels!

De inhoud van het Auteursrechten Informatiepunt is bedoeld ter algemene informatie en ter ondersteuning van de onderzoekers, docenten en studenten. De informatie wordt doorlopend uitgebreid en indien nodig aangepast. Hiervoor stellen we het zeer op prijs als jullie commentaar en suggesties ter verbetering aan ons doorgeven!

De informatie op deze website is met zorg samengesteld. We hebben gebruik gemaakt van bronnen die wij betrouwbaar achten. Aan de informatie kunnen echter geen rechten worden ontleend.