Studie en studentenleven

Auteursrechten Informatiepunt

Wat is auteursrecht?

Auteursrecht is een door de wet aan de maker verleende waarborg. Het geeft de auteur de rechten over het door hem of haar gemaakte werk. Het auteursrecht is een zogenoemd 'uitsluitend' of 'exclusief' recht. Als maker beslis je zelf wat er met je werk gebeurt en je hebt het uitsluitende, exclusieve recht om je werk te exploiteren.

De wetgever omschrijft het auteursrecht in artikel 1 van de Auteurswet als volgt:

'Het uitsluitend recht van een maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst of van dienst rechtverkrijgenden, om dit openbaar te maken of te verveelvoudigen, behoudens de beperkingen bij de wet gesteld'

De Auteurswet is in 1912 opgesteld en verschillende malen aangepast aan technische ontwikkelingen en harmonisering van de Europese Unie (2004) en internationale copyrightverdragen.

Enerzijds wil je als wetenschapper je publicaties beschermen tegen misbruik. Anderzijds wil je in je eigen werk ook gebruik maken van werk dat door anderen gemaakt is. Daarom is het belangrijk om op de hoogte te zijn van de ontwikkelingen rond het auteursrecht. De kerngedachte van het auteursrecht is dat je persoonlijkheidsrechten en exploitatierechten worden gerespecteerd.

Persoonlijkheidsrechten

De wet beschermt je als maker van een werk door je de morele rechten toe te kennen. Deze persoonlijkheidsrechten kunnen niet worden overgedragen aan een ander. Zo kun je je als maker verzetten tegen plagiaat in de vorm van openbaarmaking van je werk zonder vermelding van jouw naam of onder een andere naam. Je kunt als maker ook protest aantekenen tegen het aanbrengen van naamswijzigingen of tegen ingrijpende aanpassingen die je goede naam kunnen aantasten.

Exploitatierechten

Het auteursrecht kent de maker het exclusieve recht toe een werk openbaar te maken en te verveelvoudigen. Deze rechten worden exploitatierechten genoemd.

Als je een artikel publiceert, dan zal je in veel gevallen (een deel van) je rechten overdragen of in licentie geven aan de uitgever. Als je onderwijsmateriaal schrijft, dan komen de exploitatierechten van je werk meestal automatisch toe aan je werkgever.

Door als auteur van een artikel bepaalde rechten zelf te behouden, kun je meer controle houden op het bereik, de verspreiding en de toegankelijkheid van je eigen (gepubliceerde) materiaal. Met de uitgever kun je overleggen over welke rechten je wilt behouden, zoals

  • het recht om een artikel te hergebruiken voor plaatsing in een boek;
  • het recht om een artikel te herschrijven en aan te passen;
  • het recht om het artikel te verspreiden onder vakgenoten;
  • het recht om kopieën te maken van je artikel voor lesdoeleinden;
  • het recht om het artikel te laten opnemen in een repository.

De Tilburg University situatie

Wanneer je als Tilburg University-onderzoeker publiceert over onderzoek dat wordt uitgevoerd binnen de universiteit, dan geldt de hoofdregel van de Auteurswet en de CAO. Het auteursrecht komt toe aan de werkgever indien het schrijven van een publicatie gebeurt in de uitoefening van je functie of ten behoeve van de werkgever. Het maakt hierbij niet uit of de publicatie onder werktijd is geschreven of in je eigen tijd.

In de praktijk werkt het vaak net iets anders. De auteur is degene die contact heeft met de uitgever en het contract ondertekent. Overigens kun je met de werkgever, in dit geval de universiteit, in onderling overleg en bij voorkeur schriftelijk, afspraken maken over het auteursrecht op je eigen publicaties.

Ook bij onderwijsmateriaal geldt dat de rechten toekomen aan de werkgever indien dit materiaal is gemaakt bij de uitoefening van onderwijstaken. Onderwijsmateriaal is ook nog eens extra lastig omdat docenten zelden al hun materiaal zelf fabriceren en vaak gebruik maken van artikelen, afbeeldingen en teksten van anderen.

Publiceren in een traditioneel tijdschrift

De traditionele uitgevers zoals Springer, Elsevier of Blackwell gebruiken meestal een contract of standaardovereenkomst voor het publiceren van een artikel. Met zo’n contract geef je (een deel van) de auteursrechten weg aan de uitgever.

Kijk of het contract mogelijkheden voor hergebruik biedt en kijk naar de rechten die je zou willen behouden. Denk hierbij aan het recht om je publicatie te hergebruiken voor een boek, om het te herschrijven en aan te passen, om kopieën te maken voor lesdoeleinden of om je publicatie op te laten nemen in een repository.

Open access-publiceren in een traditioneel of open access-tijdschrift

Door open access te publiceren, behoudt de maker zijn auteursrechten en wordt het artikel voor een breder publiek beschikbaar. Op het Open Access Informatiepunt van LIS vind je algemene en praktische informatie over open access.

Traditionele tijdschriften die volgens het abonnementenmodel werken maar daarnaast auteurs de keuze geven om al dan niet een artikel in open access te publiceren, noemen we hybride tijdschriften.

Een open access tijdschrift is een online wetenschappelijk tijdschrift dat alleen artikelen publiceert volgens de principes van open access: artikelen zijn direct gratis toegankelijk, de auteur geeft toestemming voor hergebruik, de auteursrechten blijven bij de auteur en het tijdschrift is peer-reviewed. Deze tijdschriften worden ook wel ‘true’ of volledig open access-tijdschriften genoemd.

Het auteursrecht van een artikel dat meteen bij publicatie als een open access-artikel wordt gepubliceerd, ligt bij de auteur. Het auteursrecht wordt meestal via een Creative Commons-licentie geregeld. De CC-licenties bieden een eenvoudige en gestandaardiseerde manier om anderen toestemming te geven om een werk te delen en te gebruiken. Bij het gebruik van een publicatie met een CC-licentie is naamsvermelding altijd verplicht.

Een proefschrift openbaar maken

Volgens het promotiereglement (artikel 21, lid 3) wordt elk proefschrift openbaar gemaakt via de Tilburg University Research Portal. Hieronder lees je meer over de auteursrechtelijke aspecten rond het openbaar maken.

Als je zelf het auteursrecht bezit op al het materiaal dat in je proefschrift is opgenomen, dan kan je de digitale versie van je proefschrift zondermeer in de Tilburg University Research Portal op laten nemen. Het proefschrift wordt in de Research Portal gearchiveerd en krijgt een URL die je kunt gebruiken om naar je proefschrift te verwijzen. Ook wordt je proefschrift in de nationale wetenschapsportal NARCIS opgenomen. NARCIS wordt geharvest door Google Scholar.

Als van je proefschrift een commerciële uitgave (handelseditie) verschijnt, overleg dan met je uitgever over een embargoperiode. Bijna alle uitgevers zijn bekend met de verplichting om een digitale versie van het proefschrift in een universitaire repository te deponeren. Je kunt een embargoperiode van 6-12 maanden afspreken op het openbaar maken van je proefschrift.

Als een hoofdstuk uit je proefschrift reeds is gepubliceerd als artikel, dan heb je waarschijnlijk het auteursrecht overgedragen aan de uitgever. Als je de uitgevers-PDF in het proefschrift opneemt, dan zal hij niet toestaan dat het proefschrift meteen na de promotie openbaar gemaakt wordt. Gebruik je in het proefschrift de laatste versie zonder de opmaak van de uitgever (accepted author manuscript, de postprint), dan zal dat in de regel geen problemen opleveren. Overleg echter altijd met de uitgever. Je kunt een embargoperiode van 6-12 maanden afspreken.

Als je één of meerdere hoofdstukken later nog als artikel gaat publiceren, dan is het af te raden de digitale versie van het proefschrift openbaar te maken voordat de artikelen officieel zijn geaccepteerd of gepubliceerd. Lever de fulltext volgens de procedure aan bij de bibliotheek en vraag om een embargoperiode in acht te nemen op het openbaar maken via de Research Portal.

Plagiaat

De universiteit kent een aantal huisregels waaronder regels met betrekking tot fraude en plagiaat. Op de pagina Fraude en Plagiaat lees je wat wordt verstaan onder fraude en plagiaat, welke sancties er zijn en wat het beleid per faculteit is.

Hoe Tilburg University omgaat met wetenschappelijke integriteit lees je op de pagina Gedrag en integriteit.

Tilburg University RefCite is een website over refereren, plagiaat en auteursrecht, ontwikkeld voor studenten van Tilburg University. De site geeft uitleg over de verschillende verschijningsvormen van plagiaat en over de maatregelen die je kunt nemen om te voorkomen dat je ongewild plagiaat pleegt. De site bestaat uit vijf delen plus een zelftest.

Ook landelijk zijn er initiatieven om meer duidelijkheid over het onderwerp te geven. Zo verscheen in opdracht van SURFdirect het rapport Geoorloofd Hergebruik.

In april 2014 stelde de KNAW-commissie 'Citeren' het briefadvies 'Correct citeren' op om meer duidelijkheid te geven over correct hergebruik van eerder gepubliceerde teksten en onderzoeksresultaten. Aanleiding is de begripsverwarring over het begrip 'zelfplagiaat' en de discussie die werd gevoerd over wat wel en niet toelaatbaar is bij hergebruik van eerder gepubliceerd materiaal. De commissie maakte een analyse van verschillende vormen van hergebruik en ontwikkelde een toetsingskader dat handvatten biedt bij de beoordeling van concrete gevallen.

Auteursrecht en onderwijsmateriaal

Het auteursrecht beschermt de rechten van de auteur, maar er zijn enkele beperkingen op het auteursrecht. De wetgever heeft bepaald dat er regels moeten zijn ten gunste van de publieke zaak, zoals de optimale verspreiding van (wetenschappelijke) informatie. De belangrijkste beperking is het recht om te citeren.

Artikel 15 en 16 van de Auteurswet beschrijven de belangrijkste regels voor het hoger onderwijs bij het gebruik van materiaal waarop auteursrecht berust. Soms moet de gebruiker een redelijke vergoeding aan de auteur betalen, bijvoorbeeld als een werk wordt opgenomen in een reader. In het hoger onderwijs is dit geregeld met Stichting PRO via de Readerovereenkomst.

Wetenschappelijk materiaal kan zonder toestemming (maar soms tegen een redelijke vergoeding) gebruikt worden voor:

  • de op- of uitvoering voor het onderwijs met een wetenschappelijke doelstelling
  • het citeren uit werk, binnen de context van de publicatie
  • het overnemen van delen van publicaties voor het onderwijs
  • het kopiëren voor eigen oefening, studie of gebruik

Gebruik van materiaal in readers of op Blackboard

Achtergrond

Het overnemen van publicaties of delen daarvan in een papieren reader, digitale reader of plaatsing in een digitale leeromgeving (Blackboard) is aan regelgeving onderhevig. Deze regelgeving richt zich vooral op de bescherming van de auteursrechthebbende van die publicaties, meestal de uitgever. Stichting PRO behartigt de belangen van uitgevers als het gaat om onderwijsmateriaal.

De universiteiten hebben in 2017 een nieuwe overeenkomst gesloten met de uitgevers en Stichting PRO voor het hergebruik van materiaal waarop auteursrecht rust. Met deze “Easy access”-regeling wordt een groter deel van de overnames in één keer afgekocht, zodat instellingen minder vaak toestemming hoeven te vragen voor overnames. De nieuwe overeenkomst loopt tot en met 2020.

Let op: Jaarlijks wordt tussentijds door Stichting PRO bij drie universiteiten onderzocht of de overeenkomst nageleefd wordt. Het is dus belangrijk dat je de afspraken naleeft. Schending hiervan heeft financiële consequenties voor alle universiteiten!

De basis

In de Easy Access-regeling is vastgelegd dat de hoger onderwijsinstellingen gebruik mogen maken van maximaal 50 pagina’s of 25% van een werk. Al het gebruik dat hier binnen valt is afgekocht via een afkoopsom. Er hoeft geen extra bedrag te worden betaald of toestemming te worden geregeld. Ook het tellen van woorden en het uploaden van bewijsexemplaren is niet meer nodig. Indien een docent meer dan 50 pagina of meer dan 25% van het totale werk wil overnemen, dan valt dat onder “lange overnames”. Hiervoor vraag je Stichting PRO vooraf om toestemming en betaal je een extra bedrag.

De Easy Access-regeling geldt voor:

  • Gedrukte readers
  • Digitale readers (één bestand waarin twee of meer artikelen zijn opgenomen)
  • Losse overnames aangeboden in een elektronische leeromgeving (ELO) zoals Blackboard

Op de website van Stichting PRO vind je alles over de regels rond overnames volgens de Easy Access-regeling.

Bekijk ook de FAQ en gehele Easy Access-overeenkomst.

Regels en richtlijnen voor readers en Blackboard

    • Bronvermelding is verplicht bij alles wat je overneemt! De bronvermelding bestaat minimaal uit de auteur, titel van de publicatie en titel van de bron (tijdschrift, boek). Bij een artikel geef je ook het jaargang en afleveringsnummer.
    • Gebruik zoveel mogelijk Open Access publicaties. De auteur heeft met het principe van Open Access al toestemming gegeven om de publicatie (online) te verspreiden.
    • Gebruik zoveel mogelijk materiaal uit tijdschriften of bestanden waarop Tilburg University een licentie heeft. In de licentievoorwaarden staat meestal beschreven of een artikel overgenomen mag worden in een reader of in een digitale leeromgeving. Er is een overzicht (versie 2018) van de relevante licentievoorwaarden per uitgever gemaakt.
    • Als je materiaal gebruikt dat Open Access beschikbaar is of als je iets gebruikt uit tijdschriften met een licentieovereenkomst, maak dit dan duidelijk kenbaar aan Stichting PRO zodat zij weten dat er niets doorberekend hoeft te worden.
    • Het is niet geoorloofd overnames te stapelen, d.w.z. gedeelten uit een publicatie te verspreiden over meerdere readers voor eenzelfde cursus.
    • Linken naar een publicatie mag altijd, mits de publicatie legaal openbaar gemaakt is. Verwijs dus bij voorkeur met een link, gebruik liever niet de volledige tekst of PDF. Een link is altijd veilig wat betreft het afdragen van een vergoeding en het leidt nooit tot naheffingen of boetes.
    • Publicaties mogen op Blackboard blijven staan zolang de cursus loopt.
    • Publicaties mogen alleen beschikbaar worden gesteld aan studenten en medewerkers van Tilburg University, de zogenaamde geautoriseerde gebruikers.

    Gebruik van beeld en geluid

    In 2008 onderzocht SURFdirect de juridische aspecten van het gebruik van digitale beeldbanken. Een beeldbank is een verzameling van stilstaand digitaal beeldmateriaal. De resultaten van het onderzoek staan in het rapport Digitale beeldbanken en auteursrechten. In het rapport is veel terug te vinden over auteursrecht op foto's.

    In het blogartikel Auteursrecht infographic voor beeldgebruik schrijft Charlotte Meindersma uitgebreid over beeldgebruik (voornamelijk foto's) volgens het Nederlands auteursrecht.

    De website Onderwijs & Auteursrecht geeft uitleg over de regelingen met betrekking tot muziek, TV en video in het hoger onderwijs.

    SURF stelde een tweetal flyers met vuistregels samen:

    Daarnaast ontwierp SURF de AV-contractentool. Hiermee maak je eenvoudig afspraken met de verschillende partijen als je zelf een video voor onderwijs of een presentatie wilt maken.

    Weblectures

    De website weblectures.nl is een online kennisplatform op het gebied van video en onderwijs. Het biedt onder andere informatie over de auteursrechtelijke aspecten van weblectures. Het stroomschema Weblectures en auteursrechten geeft richtlijnen voor het hergebruik van bronnen binnen een weblecture. Voor Tilburg University is er een enigszins aangepast stroomschema: TilburgUtube en auteursrechten bij onderwijsmateriaal

    De praktische gids How to move beyond lecture capture: legal guide is bedoeld om gebruikers en instellingen te helpen met de juridische aspecten rondom weblectures.

    Nog meer informatie over gebruik van video en film is te lezen op de blogpost Over auteursrecht bij weblectures en MOOCs van Raymond Snijders.




    Auteursrechtelijk beschermd werk gebruiken

    Bij al het gebruik van teksten, beeld-, geluid- en videomateriaal moet je rekening houden met auteursrecht: alles wat niet van jou of door jou gemaakt is, is van een ander!

    Verzamelen en verwerken van literatuur is een dagelijkse bezigheid tijdens je studie. Zorg ervoor dat je op verantwoorde wijze omgaat met bronnen die door anderen zijn gemaakt. Het materiaal van anderen is in de meeste gevallen auteursrechtelijk beschermd.

    Schrijf je een scriptie of doe je ander onderzoek? Dan heb je te maken met citeren en bronvermelding. Scripties worden gecontroleerd op plagiaat.

    Tilburg University RefCite is een website over refereren, plagiaat en auteursrecht, ontwikkeld voor studenten van Tilburg University. De site geeft uitleg over de verschillende verschijningsvormen van plagiaat en over de maatregelen die je kunt nemen om te voorkomen dat je ongewild plagiaat pleegt. De site bestaat uit vijf delen plus een zelftest.

    Lees binnen dit Auteursrechten Informatiepunt ook meer over

    • het gebruik van beeld en geluid, in de sectie “Onderwijs”
    • plagiaat, in de sectie “Publiceren”
    • het gebruik van afbeeldingen en foto’s, in de sectie “Foto’s”

    Auteursrecht van student op scripties

    Het auteursrecht op scripties of andere afstudeerproducten, die beogen de kennis en vaardigheden van de student te toetsen, berust in principe bij de student. Auteursrecht op een afstudeerwerk van een student wordt pas ter discussie gesteld als er bepaalde belangen gaan spelen.

    Loop je stage of doe je een onderzoek bij een organisatie? Vanwege de verschillende belangen die kunnen spelen bij zowel de student als opdrachtgever is het aan te raden om duidelijke afspraken te maken over mogelijkheden en beperkingen t.a.v. het publiceren, verspreiden en hergebruiken van het afstudeerproduct. Liggen die afspraken er niet? Dan blijft de student de auteursrechthebbende.

    Je mag dus zelf bepalen of en hoe jouw materiaal verspreid en/of gecommercialiseerd wordt. Houd er wel rekening mee dat je een eigen verantwoordelijkheid hebt voor de instandhouding van de wetenschappelijke integriteit.


    Auteursrecht op onderzoeksdata

    Bij onderzoeksdata heb je enerzijds te maken met het Intellectueel Eigendomsrecht (IE) en anderzijds het auteursrecht. Het IE-recht beschermt alleen de vorm waarin informatie is gegoten, en niet de informatie zelf. Het auteursrecht beschermt de creativiteit van de auteur, maar alleen wanneer subjectief bepaalde keuzes gemaakt zijn. Bij onderzoeksdata gaat het vooral om de informatie en minder om de vorm. Toch kunnen data door het auteursrecht beschermd zijn, ook ruwe data zijn immers in een bepaalde vorm vastgelegd.

    Het rapport De juridische status van ruwe data, een wegwijzer voor de onderzoekspraktijk zet de regels uiteen waaronder onderzoeksdata beschermd kunnen zijn. Het geeft een overzicht van de actuele stand van zaken aan de hand van de belangrijkste wetgeving en rechtspraak. Het rapport bestaat uit drie delen: Intellectueel eigendom (auteursrecht, databankenrecht, geschriftenbescherming), Privacy en Aansprakelijkheid. Het rapport is in 2009 geschreven door het Centrum voor Intellectueel Eigendomsrecht (CIER) in opdracht van SURFdirect.

    Op de website van Research Data Netherlands vind je de cursus Essentials 4 Data Support. De cursus bestaat uit zes hoofdstukken, waaronder Data en de wet. Dit hoofdstuk omvat het wettelijke kader waar je mee te maken kan krijgen bij het delen en archiveren van onderzoeksdata en de omgang daarmee in de praktijk.

    Het eerste onderdeel van dat hoofdstuk, dat eveneens Data en de wet heet, behandelt de volgende onderwerpen:

    • Auteursrecht
    • Databankenrecht
    • Privékopie, citaatrecht en onpersoonlijke geschriftenbescherming
    • Privacy en persoonsgegevens

    Hergebruik van onderzoeksdata

    Zowel bij het delen en hergebruik van onderzoeksdata heeft men te maken met intellectueel eigendomsrecht, contractenrecht en privacyrecht. Bescherming geldt voor bepaalde vormgeving en selectie van data. Voor het delen en verspreiden van beschermde data is steeds toestemming van de rechthebbende nodig. Bij contract kunnen afspraken gemaakt worden over het gebruik van de data. Aanbieders kunnen van tevoren aangeven welk gebruik ze wel en niet willen toestaan. Het privacyrecht stelt belangrijke grenzen aan het delen van persoonsgegevens.

    Om als onderzoeker snel te bepalen welke toestemming nodig is om onderzoeksgegevens van anderen te kunnen hergebruiken, is een heldere en duidelijke verkorte wegwijzer gemaakt. Het geeft verwijzingen naar uitgebreidere toelichting in het rapport De juridische status van ruwe data, een wegwijzer voor de onderzoekspraktijk.

    Onderzoeksdata en Tilburg University

    Tilburg University heeft een Regeling Onderzoekdatamanagement. De regeling geeft de visie weer van de universiteit op het zorgvuldig behandelen, beheren en duurzaam beschikbaar houden van onderzoeksdata.

    Voor meer informatie over onderzoeksdata in het algemeen kun je terecht bij het Research Data Office (RDO). Het RDO is het virtuele loket voor onderzoekers en faculteiten voor vragen over onderzoeksdatamanagement en geeft ondersteuning en advies bij:

    • Beheer, opslag en duurzaam bewaren van onderzoeksdata.
    • Datamanagementplannen voor onderzoekssubsidieaanvragen.
    • Onderwerpen gerelateerd aan de Regeling Onderzoeksdatamanagement.
    • Verwerken van persoonsgegevens in onderzoeksdata.

    De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is een privacywet die ook van belang is voor wetenschappelijk onderzoek. Op de intranetpagina Wetenschappelijk onderzoek en de AVG worden de belangrijkste implicaties aan hand van de research lifecycle toegelicht. Er is ook een FAQ voor onderzoek beschikbaar.




    Gebruik van foto's

    Onderstaande tekst is een korte samenvatting van de informatie over auteursrecht op foto’s op het internet op de website Ius Mentis. De informatie daar is duidelijk en goed leesbaar.

    Auteursrecht

    Vrijwel alle foto’s en plaatjes die op Internet beschikbaar zijn, zijn auteursrechtelijk beschermd en mogen niet zonder toestemming van de maker gebruikt worden. Ze mogen dus niet gekopieerd en verspreid worden en mogen ook niet op een website geplaatst worden. Een uitzondering zijn de foto’s die je in gratis fotobestanden vindt en foto’s die een Creative Commons-licentie hebben.

    Citeren

    Hergebruik van een foto of ander beeld als versiering is niet toegestaan. Het overnemen van (een deel van) een afbeelding, foto of tekening is slechts toegestaan om dat beeld aan te kondigen, te bekritiseren of te bespreken. Op grond van het citaatrecht mag een relevant deel van een werk van iemand anders worden overgenomen. Ook het maken van een screenshot kan onder het beeldcitaatrecht vallen. Maar altijd geldt de eis dat het hergebruik te rechtvaardigen moet zijn door het doel en daarnaast is een bronvermelding verplicht.

    Portretrecht

    Voor het gebruik van een portret geldt het portretrecht. Als iemand herkenbaar op de foto staat, is de foto een portret. In het Nederlands recht zijn er twee soorten portretten: in opdracht en niet in opdracht. Een portret in opdracht mag alleen worden gepubliceerd met toestemming van alle geportretteerden. Een portret dat niet in opdracht is gemaakt, mag zonder toestemming worden gepubliceerd. Je moet wel rekening houden met de belangen van de gefotografeerde persoon.

    Bestanden met gratis foto's

    Er zijn vele websites of bestanden die (deels) gratis foto’s bieden. Hieronder een kleine selectie. Voor sommige bestanden dien je een gratis account aan te maken als je foto’s wilt downloaden. Lees altijd de voorwaarden op de betreffende site. Meer informatie over het zoeken naar foto’s en het gebruik van foto’s voor je website, blog of presentatie, vind je op de blogpost Foto’s zoeken en hergebruiken van Raymond Snijders.

    Als je gratis foto’s vindt, zullen deze meestal een Creative Commons (CC) licentie hebben. Foto’s met zo’n licentie kun je gratis gebruiken, maar aan het gebruik zijn een aantal voorwaarden verbonden. Het vermelden van de naam van de maker is bijna altijd voldoende maar nog beter is te linken naar de persoonlijke pagina van de maker, indien aanwezig. 

    Websites met gratis foto's

    Britannica ImageQuest is een bestand waarop Tilburg University een licentie heeft. Het bevat meer dan 3 miljoen afbeeldingen uit vele grote collecties, waaronder Getty Images en National Geographic Society. Studenten en medewerkers van deze universiteit kunnen alle foto’s en afbeeldingen vrij gebruiken voor niet-commerciële onderwijsdoeleinden. Maar let op: voorwaarde voor gebruik is dat je van elke afbeelding de bron vermeldt en dat je op de juiste manier citeert. ImageQuest geeft hiertoe bij elke afbeelding de juiste informatie en biedt vier citatiestijlen: APA, MLA, Harvard en Chicago.

    De foto’s zijn te gebruiken in onderwijs- en onderzoekspublicaties, nieuwsbrieven, werkstukken, presentaties, digitale leeromgevingen en op websites van studenten, docenten en onderzoekers. Ook kunnen de foto’s gebruikt worden voor de Tilburg University website, in flyers en voor PR en marketingdoeleinden. Britannica ImageQuest vind je via de Bestandenlijst A tot Z van de bibliotheek.

    Flickr is een website voor het delen van foto’s. Het eerste resultaat van een zoekactie kun je beperken tot bijvoorbeeld alleen foto’s met een CC-licentie. Je kunt ook meteen naar de advanced search gaan.

    Compfight is een image search engine. Het richt zich voornamelijk op foto’s van Flickr, wat het voordeel heeft dat je foto’s met een CC-licentie kunt vinden. Gebruik hiervoor het licentiefilter links op het scherm.

    Wikipedia biedt materiaal dat in de meeste gevallen vrij herbruikbaar is. Dat geldt ook voor de foto’s. Bijna alle foto’s op Wikipedia hebben een CC-licentie maar er zijn ook foto’s die volledig voor het publieke domein zijn vrij gegeven. De informatie over de foto vind je door op de foto te klikken.

    Wikimedia Commons bevat miljoenen foto’s, afbeeldingen, geluidsbestanden en video’s. Deze hebben allemaal een CC-licentie, zijn allemaal vrij te gebruiken maar je dient wel de regels voor citeren of gebruik in acht te nemen.

    Foto’s van Morguefile zijn vrij te gebruiken, naamsvermelding is in de regel voldoende. Voor het gebruik van foto’s op bijvoorbeeld websites wordt aanbevolen om contact met de maker op te nemen. Let op: deze site biedt ook links naar websites waarbij wel betaald moet worden voor gebruik van foto’s!

    Unsplash biedt zeer goede foto’s die gratis gebruikt kunnen worden voor commerciële en niet-commerciële doeleinden. De Unsplash-licentie geeft je het recht om foto’s te downloaden, te kopiëren, te wijzigen en te verspreiden zonder toestemming te vragen. Naamsvermelding wordt echter wel gewaardeerd. Unsplash heeft geen zoekfunctie, de juiste foto vinden is daarom een kwestie van regelmatig kijken en eventueel favoriete foto’s in een eigen bestand bewaren. De licentie geeft niet het recht om de foto’s te verzamelen voor soortgelijke en concurrerende fotosites.

    Reshot is vergelijkbaar met Unsplash (zie hierboven) en ook de gebruiksvoorwaarden zijn hetzelfde. In tegenstelling tot Unsplash heeft Reshot wel een zoekfunctie. Daarnaast biedt het een aantal photo packs met voorgeselecteerde foto’s binnen één thema, zoals een Everyday Technology pack en een Diversity Matters pack.

    Auteursrechten

    Auteursrechten in het Hoger Onderwijs

    Website ontwikkeld door SURF en het Netwerk Auteursrechten Informatiepunten HBO waarop onderzoekers, docenten en studenten antwoorden op vragen over het auteursrecht kunnen vinden. Het biedt achtergrondinformatie, vuistregels, praktische kennis en veel gestelde vragen over auteursrechten op diverse thema’s.

    Auteursrecht.nl

    Website van de Stichting Federatie Auteursrechtbelangen - Organisatie voor auteursrecht en naburige rechten. Beschrijft de vele aspecten van auteursrecht en naburig recht vanuit de rol van de maker en de gebruiker. Het geeft daarnaast antwoord op specifieke vragen.

    Onderwijs en auteursrecht

    De website geeft uitleg voor de doelgroepen primair, voortgezet, hoger, particulier en MBO- en volwassenenonderwijs. De onderwerpen die behandeld worden vallen binnen de categorieën tekst en afbeeldingen, muziek, regelingen en TV en video.

    Ius mentis

    Website en blog van Arnoud Engelfriet over alle facetten rond internetrecht, techniek en intellectueel eigendom, variërend van regels rond bloggen tot computercriminaliteit. Op de blog veel voorbeelden uit de dagelijkse praktijk.

    Charlotte’s Law

    Blog van Charlotte Meindersma over intellectueel eigendomsrecht, media- en communicatierecht en informatierecht. Thema’s zijn auteursrecht, portretrecht, merkenrecht, webwinkelrecht en privacy. Veel voorbeelden uit de dagelijkse praktijk.

    Stichting PRO

    Stichting PRO is in 1997 opgericht door het Nederlands Uitgeversverbond om de collectieve administratie te verzorgen van auteursrechten. Stichting PRO behartigt de belangen van uitgevers en de door hun vertegenwoordigde auteurs op het gebied van collectieve exploitatie van auteursrechten. Stichting PRO voert een drietal regelingen uit: voor readers, knipsels en leenrecht.

    Licenties

    Licentie tot publiceren

    De Licentie tot publiceren is een standaardmodel om afspraken over het publiceren in een overeenkomst vast te leggen. Het is een licentie waarmee een auteur de uitgever het recht geeft om tot publiceren te kunnen overgaan, maar waarbij een auteur de overige rechten zelf behoudt; bijvoorbeeld het recht om het artikel in de repository van de instelling of op de eigen website te plaatsen of om het te hergebruiken in het onderwijs.

    Creative Commons-licenties

    Met een Creative Commons-licentie behoud je al je rechten, maar geef je aan anderen toestemming om je werk te verspreiden, met anderen te delen of bij sommige licenties het ook te bewerken. Het biedt auteurs, kunstenaars, wetenschappers en docenten de vrijheid om op een flexibele manier met hun auteursrechten om te gaan. Je geeft anderen de mogelijkheid om je werk te gebruiken op een manier die je zelf kiest. Geeft uitleg over de basis en opbouw van de zes verschillende licenties.

    Open Access

    Tilburg University Open Access Informatiepunt

    Algemene en praktische informatie over open access zoals het Tilburgse Open Access-beleid, open access-publiceren, deponeren van artikelen in de Tilburg University Research Portal en de deals met de grote uitgevers bij wie gratis of met hoge korting open access gepubliceerd kan worden.

    DOAJ (Directory of Open Access Journals)

    De DOAJ geeft een zeer uitgebreid overzicht van betrouwbare open access-tijdschriften. Het voordeel van publiceren in open access-tijdschriften is dat de auteur zijn/haar auteursrechten behoudt.

    SHERPA/RoMEO

    Website met informatie over de voorwaarden en de rechten die auteurs hebben om een publicatie vrij toegankelijk op hun eigen website (self-archiving) of in de repository van de eigen instelling te plaatsen. Het beschrijft het auteursrechten- en archiveringsbeleid van ruim 2500 uitgevers en meer dan 22.000 tijdschriften.

    Veelgestelde vragen

    Ius mentis: Veelgestelde vragen over auteursrecht

    Arnoud Engelfriet behandelt op de FAQ-pagina van Ius Mentis auteursrechtelijke kwesties in het algemeen:

    • Vragen over wat auteursrechtelijke bescherming is. Wat is een werk, hoe origineel moet het zijn en aan welke eisen moet het werk voldoen?
    • Vragen over de duur van auteursrecht. Wanneer verloopt auteursrecht en wat is het publiek domein?
    • Vragen over wie de maker van een werk is. Opdrachtgever, werkgever, werknemer of iemand anders? Hoe bewijs je dat en hoe draag je auteursrecht over?
    • Vragen over exploitatie van auteursrecht. Welke rechten heb je als maker, wat is plagiaat, wanneer is iets inbreuk en wat kun je daar aan doen?
    • Vragen over beperkingen op het auteursrecht. Wat mag met andermans werk, wat is een parodie en hoe zit dat met downloaden?

    Auteursrechtwijzer

    Op de website www.auteursrecht.nl vind je een goed overzicht van de belangrijkste zaken rond auteursrecht. De auteursrechtwijzer op deze site beantwoordt 37 vragen in vijf categorieën:

    • Algemeen
    • Hoe bescherm ik mijn werk?
    • Gebruik maken van andermans werk
    • Portretrecht
    • Zakelijk gebruik



    Contactpersonen

    Het Auteursrechten Informatiepunt wordt onderhouden en beheerd door het team Research Support van Library and IT Services. Indien nodig wordt er een beroep gedaan op de afdeling Legal Affairs van de universiteit.

    Heb je vragen naar aanleiding van de informatie op deze website, aarzel dan niet om contact op te nemen met Marijke van der Ploeg.

    Marijke van der Ploeg

    • Beheer Auteursrechten Informatiepunt
    • Eerste contactpersoon Auteursrechten Informatiepunt
    • Algemene vragen over auteursrecht of aanverwante zaken

    Verantwoording

    Het doel van dit Auteursrechten Informatiepunt is het vergroten van het auteursrechten bewustzijn. De boodschap is: ken je rechten en ken de regels!

    De inhoud van het Auteursrechten Informatiepunt is bedoeld ter algemene informatie en ter ondersteuning van onderzoekers, docenten en studenten. Suggesties voor verbetering en andere feedback wordt zeer op prijs gesteld.

    De informatie op deze website is met zorg samengesteld. We hebben gebruik gemaakt van bronnen die wij betrouwbaar achten. Aan de informatie kunnen echter geen rechten worden ontleend.