Dossier Social Innovation

Hans Mommaas: Telos maakt ook het sociaal-culturele kapitaal van bedrijven en overheden inzichtelijk

Wie Hans Mommaas
Wat hoogleraar Vrijetijdwetenschappen, directeur van Telos
Waar Telos, Brabants Centrum voor Duurzame Ontwikkeling
Thema's vrijetijd, cultuur, duurzame ruimtelijke ontwikkeling

Sociaal-culturele en ecologische kapitaal inzichtelijk maken

"Wat voor kapitaal heeft een organisatie, een bedrijf, een regio, een gemeente in huis, en wat kunnen ze op grond daarvan extra ondernemen?

Telos maakt dat zichtbaar en hanteerbaar via haar Triple-P monitoringinstrumenten.

  • Naast het economische maken we het sociaal-culturele kapitaal inzichtelijk; zo inventariseren we de burgerparticipatie, de gezondheid en het opleidingsniveau van de bevolking.
  • En we meten het ecologische kapitaal: de aanwezigheid van fijnstof, maar ook welke natuur er is.

We ontwikkelen daarnaast integrale ketenanalyses om een goed beeld te krijgen van hoe organisaties en gebieden met grondstoffen omgaan. Denk aan de waterhuishouding voor de provincie Brabant–belangrijk voor bedrijven die zich hier vestigen om ons water, zoals Bavaria en Coca-Cola. Wat komt de provincie binnen via regen, rivieren en grondwater? En wat gaat eruit?"

Terug naar boven

Duurzame gebiedsontwikkeling

"Onze derde onderzoekpijler is duurzame gebiedsontwikkeling. We maken een soort Triple-P-foto van een regio en denken vervolgens samen na over ontwikkelkansen.

Eind 2009 kreeg Telos vanuit de regio Midden Brabant het verzoek na te denken over een strategische agenda. Vanuit ons Triple-P perspectief zijn we gaan kijken naar wat de eigenheid van deze regio zou kunnen zijn. We ontdekten dat veel bedrijven bezig waren met duurzaam innoveren. Desso, Fuji, Innofa, CZ. Voor regionale economieën wordt kennis steeds meer van belang. Het aanwezige hoger onderwijs bood kansen. Tegelijkertijd vond het bedrijfsleven in de regio maar moeilijk de weg naar de universiteit. De uitdaging was om universiteit en bedrijfsleven dichter bij elkaar te brengen. Dan moet je een agenda verzinnen die dat faciliteert. En die agenda is social innovation geworden."

Terug naar boven

Geen geitenwollensokkenverhaal

"Toen ik als vrijetijdwetenschapper bij Telos kwam, leek duurzame ontwikkeling me een beetje een geitenwollensokkenverhaal. Dat is snel veranderd.

Je realiseert je dat het echt niet anders kan. Ook de vrijetijdseconomie wordt steeds meer geconfronteerd met de noodzaak van een duurzame ontwikkeling. In de ontwikkeling van je businessmodel moet je naast de profitwaarden ook maatschappelijke waarden en natuurwaarden meenemen. Een Efteling verhoudt zich nadrukkelijk tot de regio. Werknemers uit de buurt praten over hun ervaringen. Omwonenden protesteren als er bomen worden gekapt voor de bouw van extra vakantiehuisjes. Je bezoekers komen en kijken en twitteren over je. De kern van de vrijetijdseconomie is om mensen met een goed gevoel te laten thuiskomen. Dat is langzamerhand een veel breder fenomeen geworden. We zijn van een economie van de schaarste in een economie van de overvloed terechtgekomen. In die economie van de overvloed gaat het niet langer om goedkoop vermaak, maar om kwaliteit, beleving, ervaring."

Terug naar boven

Andere waarden toekennen aan je product

"De rode draad tussen vrije tijd, duurzame ontwikkeling en social innovation is wat mij betreft de zoektocht naar nieuwe, betere organisatievormen.

Ontketenen van waarden: de dingen moeten uit hun oude waardeketen worden gehaald en in betere terechtkomen. De intensieve veehouderij heeft een cultuur van concurreren op prijs en dat is niet duurzaam. De kiloknaller moet vervangen worden door een ander concept. Je moet andere waarden toekennen aan je product, waarin andere zaken meetellen zoals ambachtelijkheid, authenticiteit. Zo ontstaat er een ander verhaal achter een landbouwproduct. Dat is goed gelukt met het merk Rondeel-eieren. Kippen hebben er een beter scharrelleven. De boerderijen ontvangen dagjesmensen, kinderen kunnen er spelen, je kunt er zelfs vergaderen. Zo creëer je nieuwe, duurzame waardeketens." [auteur: Ingrid Ramaan]

Terug naar boven

Meer weten over het onderzoek van Hans Mommaas?

Terug naar boven