Vergrijzing

Harrie Verbon: Lagere inkomens worden de dupe van pensioenakkoord

In het pensioenakkoord is afgesproken dat deelnemers een groter deel van het risico zelf moeten dragen in de vorm van een beperking van uitkeringsrechten. Aanpassingen van pensioenpremies zijn daarbij uitgesloten. Deze maatregel kan ertoe leiden dat de perverse herverdeling van lage naar hoge inkomens wordt versterkt en dat wenselijke herverdeling tussen generaties wordt beperkt, stelt hoogleraar openbare financiën Harrie Verbon. Hij pleit voor een nationaal pensioenstelsel.

Het Nederlandse pensioenstelsel kent een grote mate van herverdeling, zowel via de aanvullende pensioenen als via de AOW. Herverdeling tussen generaties is wenselijk, omdat die loopt van rijke naar arme generaties. Komende werkende generaties zullen rijk zijn, omdat zij schaars zijn en dus hoge lonen ontvangen. Maar gepensioneerden zullen in de toekomst, zonder nadere maatregelen, minder rijk zijn door de malaise op de aandelenmarkt die nog twee decennia zou kunnen voortduren. Herverdeling binnen generaties in pensioenfondsen is niet wenselijk, omdat die gaat van lage inkomens naar hoge inkomens.

Ook de verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd pakt slecht uit voor lagere inkomens en beter voor hogere inkomens in pensioenfondsen, aldus Verbon. Zelfs de (beperkte) verhoging van de AOW is voornamelijk gunstig voor hogere inkomens. Een reden om premies niet langer als instrument voor herverdeling in te willen inzetten is dat bedrijven of bedrijfstakken met veel oudere deelnemers in het pensioenfonds in een ongunstige concurrentiepositie komen te verkeren ten opzichte van ‘jongere’ bedrijven.

Een nationaal pensioenstelsel, gereguleerd door de overheid, kan dit verhelpen en er voor zorgen dat wenselijke vormen van herverdeling meer systematisch en op nationaal niveau bepaald worden.

Dit is een samenvatting van een presentatie van Harrie Verbon tijdens de bijeenkomst Tilburg Pensioenstad op 8 juli jl.