News and events Tilburg University

Zijn we voldoende voorbereid op mogelijke grensoverschrijdende uitbraken van resistente bacteriën?

Gepubliceerd: 15 juli 2019 Laatst bijgewerkt: 19 juli 2019

Verspreiding van resistente bacteriën vormt mogelijk een ernstige bedreiging voor de volksgezondheid in en tussen landen. Het is van vitaal belang dat op mogelijke uitbraken snel en goed wordt gereageerd in grensoverschrijdende samenwerking en via integratie van netwerken van zorginstellingen en professionals. Uit een test, waarbij Nederlandse en Duitse zorgprofessionals op een uitbraakscenario werden bevraagd, blijkt dat er een goede basis is voor samenwerking, maar dat er nog het nodige verbeterd kan worden wat betreft grensoverschrijdende coördinatie, werkrelaties en vertrouwen in de netwerken.

Het onderzoek, gepubliceerd onder auspiciën van het RIVM, verscheen onlangs in PLOS One en is mede gebaseerd op de masterscriptie van Jacklien Maessen, die ze schreef voor haar Research Master Social and Behavioral Sciences aan Tilburg University, begeleid door Jörg Raab (dept. Organisatiewetenschappen). Het artikel is getiteld: How prepared are we for cross-border outbreaks? An exploratory analysis of cross-border response networks for outbreaks of multidrug resistant microorganisms in the Netherlands and Germany. PLOS One (Public Library of Science one) is een internationaal gereviewed en op open access gebaseerd wetenschappelijk tijdschrift.

Doel. Het onderzoek beoogt de transnationale samenwerking bij een uitbraak te verbeteren door identificatie, visualisering en verkenning van Nederlands-Duitse reactienetwerken van zorginstellingen en professionals.

Methoden. Met kwantitatieve methoden werden netwerken onderzocht tijdens een mogelijke grensoverschrijdende uitbraak van carbapenem resistente Enterobacteriaceae. Zesentachtig Nederlandse en Duitse zorgprofessionals reflecteerden op het uitbraakscenario (respons ≈ 70%). Data werden verzameld over de samenwerking tussen actoren tijdens de reactie op de uitbraak, over eerdere werkrelaties en over het vertrouwen in de netwerken. Netwerken werden geanalyseerd op netwerkniveau (dichtheid, centralisatie, kliekstructuren en banden tussen twee netwerken) en knooppuntniveau (mate van centralisatie en ‘brokerage’).

Resultaten. Belanghebbenden werken vooral samen met collegae uit hetzelfde land maar er blijkt ook sprake van een gecentraliseerde transnationale samenwerking. Er ligt een veelbelovende basis om tot effectieve coördinatie te komen, ofschoon de werkrelaties schaars zijn en het vertrouwen niet al te groot. Nader onderzoek moet uitwijzen welke vorm van netwerkbeheer het meest effectief en efficiënt is in de grensoverschrijdende coördinatie. De netwerken zijn overigens niet alleen cruciaal in tijden van crisis maar ook in tijden van niet-crisis.

*Bijzonder resistente micro-organismen (BRMO) tegen meerdere groepen antibiotica komt steeds meer voor. Door antibiotica overmatig en onjuist in te zetten, zijn sommige bacteriën ongevoelig voor deze middelen geworden. Er moet dan uitgeweken worden naar reservemiddelen waartegen ook in toenemende mate resistentie dreigt te ontstaan. Verspreiding van BRMO vormt een serieuze bedreiging voor zorginstellingen. Patiënten moeten langer opgenomen blijven in het ziekenhuis met mogelijk een slechtere prognose. De kosten lopen sterk op en ook opnamestops zijn mogelijk.