Online onderwijs

Online lesgeven geeft meer tijd voor discussies met studenten

Gepubliceerd: 03 september 2020 Laatst bijgewerkt: 04 november 2020

“Ik had slapeloze nachten, omdat ik me zorgen maakte over hoe we dezelfde onderwijskwaliteit kunnen garanderen en studenten een waardevolle studie-ervaring kunnen geven”, laat Leonie Reins weten. Leonie is universitair docent bij de masteropleiding Law and Technology. Wij vroegen haar hoe zij de afgelopen maanden heeft ervaren en hoe ze zich heeft voorbereid op het nieuwe semester.

Hoe was de omschakeling naar online onderwijs voor je? 

Zomer 2020 | "Toen de campus in maart op slot ging, overviel ons dat allemaal. Onze voornaamste prioriteit was het opnemen van colleges met het materiaal en de technische middelen waarover we op dat moment beschikten. Opnames maakten we bijvoorbeeld op de computer en met onze smartphones. Toen het semester voorbij was, besloot ons departement (LTMS) direct dat onze aanpak voor het nieuwe semester geformaliseerd en verbeterd moest worden. We hebben de hele zomer trainingen gevolgd, zowel technische (hoe maak je bijvoorbeeld polls en gebruik je white boards in Zoom?) als didactisch-pedagogische, bijvoorbeeld over het aangaan van interacties met grote groepen, het ontwerpen van online colleges en het vormen van communities. Die trainingen leverden voor mij twee belangrijke inzichten op: i) traditionele kennisoverdracht kan beter niet plaatsvinden in live sessies en ii) online gaan heeft ook voordelen, omdat we studenten zich op verschillende manieren kunnen laten voorbereiden op plenaire sessies (door het kijken van video’s en het offline lezen van studiemateriaal) en op de online bespreking en discussie.

Leonie Reins - online onderwijs campagne

De uitdaging nu is de toegankelijkheid van onze community voor studenten op peil te houden en liefst zelfs te verbeteren.

In de masteropleiding Law and Technology hebben we meer dan 100 studenten in verschillende tijdzones, met uiteenlopende leefomstandigheden en met wisselende bandbreedtekwaliteit. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat ze allemaal dezelfde ervaring hebben en hoe creëren we een positief community-gevoel voor hen allemaal? De uitdaging nu is de toegankelijkheid van onze community voor studenten op peil te houden en liefst zelfs te verbeteren."

Hoeveel extra uur in de week kost het je om het onderwijs online te kunnen verzorgen?

"Dat is moeilijk exact aan te geven. Aanvankelijk gebruikten we bestaand materiaal, maar uiteindelijk hebben we de hele structuur herzien, het materiaal in kleinere stukken opgeknipt, verhaallijnen aangepast, oefeningen ontwikkeld, enz. Alleen al het opnemen van 18 clips voor 12 colleges heeft mijn collega en mij zo’n 56 uur gekost. En dan hebben het nog niet gehad over de tijd die we hebben besteed aan het editen van de clips, het herstructureren van de colleges, het schrijven van de scripts, het ontwerpen van de dia’s, het voorbereiden van online sessies van anderhalf uur en het verzamelen van geschikt materiaal. Ook had ik slapeloze nachten, omdat ik me zorgen maakte over hoe we dezelfde onderwijskwaliteit kunnen garanderen en studenten een waardevolle studie-ervaring kunnen geven. Ik had eerlijk gezegd veel tijd ingepland voor onderzoek deze zomer, maar het merendeel daarvan heb ik besteed aan het voorbereiden van het onderwijs voor het nieuwe semester."

Hoe ervaar je het geven van online onderwijs?

Leonie Reins close up - online onderwijs campagne

"Met het vorderen van mijn voorbereidingen zie ik ook steeds meer voordelen. Mijn eerste gedachte was dat het een drama zou worden, want die online colleges zijn voor studenten en voor ons een eenzame bedoening. Zeker, ik mis de persoonlijke interactie met studenten en die interactie is gewoon onvervangbaar.

Maar de omstandigheid dat kennisoverdracht nu plaatsvindt buiten de geroosterde colleges betekent dat er veel meer tijd is voor discussie met studenten. We hebben ook veel meer tools en technische opties om mee te experimenteren."

Hoe heb je de motivatie en inzet van studenten ervaren in online onderwijs?

"Mijn collega’s en ik doen ons uiterste best, net als vorig semester, om beschikbaar te zijn voor studenten en een interactieve en stimulerende dialoog op gang te brengen. Maar tijdens de Zoom-sessies zat ik meestal naar een donker scherm te turen, omdat studenten hun camera niet aanzetten en niet actief deelnamen. Daar word ik niet echt blij van. Om van dit online avontuur een succes te maken moet de inzet van beide kanten komen: van docenten en van studenten. Dat gezegd zijnde, er zijn zeker ook studenten die begrijpen dat we er onze ziel en zaligheid in leggen en dat waardeer ik zeer."

Hoe zorg je voor interactie en welke nieuwe technieken, methodes en tools ga je toepassen in het nieuwe semester?

"In het nieuwe academisch jaar proberen we op twee niveaus interactie te realiseren: op opleidingsniveau en op collegeniveau. Op het niveau van de masteropleiding Law and Technology ontwerpen we een heel programma voor community-vorming. Met dit programma proberen we contact te houden met onze studenten en dan niet alleen in academische zin, maar ook door te proberen ze het jaargevoel 2020-2021 te geven en ze de ruimte te bieden daadwerkelijk een verbinding aan te gaan met hun docenten en met elkaar, ook al is dat dan op afstand.

 

 

Om van dit online avontuur een succes te maken moet de inzet van beide kanten komen: van docenten en van studenten.

Leonie Reins video - online onderwijs campagne

Onze colleges bestaan uit verschillende componenten, zoals het kijken van korte video’s (5 tot 25 minuten) die wij en anderen hebben gemaakt, het lezen van literatuur, het maken of voorbereiden van individuele of groepsopdrachten en -oefeningen, het participeren in plenaire online discussies en het volgen van plenaire uiteenzettingen door de docent die gestreamd worden. Zo hebben we een mooie mix om interessant en gevarieerd onderwijs te bieden. Activiteiten vinden plaats op verschillende momenten (voor, tijdens en na geroosterde colleges). En tijdens de online bijeenkomsten bespreken studenten in kleine breakout-groepen stellingen en artikelen met elkaar en delen ze vervolgens hun bevindingen met de hele groep."

Zou je op de lange termijn online lesgeven in ieder geval deels willen integreren in het onderwijs? 

"Een van de grote voordelen van online lesgeven is dat studenten kennis kunnen opdoen wanneer het hun uitkomt en niet alleen maar tijdens een vooraf vastgesteld college van anderhalf uur. Dus ja, deels online onderwijs is prima, maar alleen als het gecombineerd wordt met echt interactief onderwijs.

De tijd die studenten doorbrengen aan de universiteit bestaat niet louter uit academische bezigheden. Die tijd bestaat ook uit het vormen van vriendschappen en zelfs liefdesrelaties voor het leven.

Maar als ik moet kiezen, dan gaat mijn voorkeur er toch naar uit dat studenten elkaar en hun docenten in levenden lijve kunnen ontmoeten. Want als ik afga op mijn eigen ervaringen, dan bestaat de tijd die studenten doorbrengen aan de universiteit niet louter uit academische bezigheden. Die tijd bestaat ook uit het vormen van vriendschappen en zelfs liefdesrelaties voor het leven. De ervaring van het ontmoeten en omgaan met mensen uit alle windstreken is van onschatbare waarde en hoewel online onderwijs technisch mogelijk is, blijf ik ervan overtuigd dat dit onderwijs niet volledig in de plaats zou moeten komen van de persoonlijke leer- en leefomgeving die tot voor kort zo vanzelfsprekend was."

Online Onderwijs ja/nee/geen keuze

Door Corona zitten we allemaal in dezelfde situatie

Hoe ervaren studenten en medewerkers de omslag naar online onderwijs?