Aanpak coronacrisis

Onze wetenschappers delen hun kennis over de coronacrisis en gevolgen

Gepubliceerd: 31 maart 2020 Laatst bijgewerkt: 26 mei 2020

Onze wetenschappers zetten hun werk onverminderd voort en analyseren de ontwikkelingen rond de coronacrisis en de mogelijke gevolgen ervan. Op deze pagina bundelen we enkele van de berichten betreffende hun onderzoek en duiding, bijvoorbeeld over het gevaar van eenzaamheid, de positieve effecten van verveling, de toegenomen verbondenheid door het digitale verkeer en adviezen voor mensen in de (geestelijke en pastorale) zorg.


Invloed op gedrag

  • Hoogleraar mileu-econonomie Reyer Gerlagh:
    In een reeks minicolleges geeft Reyer Gerlagh uitleg over de ins en outs van COVID-19: basisbegrippen, het waarom van de lockdown, onderdrukking of groepsimmuniteit, bescherming van risicogroepen etcetera.  - 11 mei 2020
  • Promovenda Cultuurstudies Lucie Chateau:

    Memeing under Covid-19: On the phatic internet and collectivity, in Diggit Magazine. Het leven onder Covid-19 is gemigreerd naar het digitale.  We zien een toename in de productie en consumptie van online content. Tweets, memes, virale uitdagingen en doorgestuurde berichtketens nemen het internet als nooit tevoren over. 'Quarantaineurs' delen hun werk en consumeren het dankbaar als afleiding van de alledaagsheid van ons dagelijks leven in  sociaal isolement.  De productie en consumptie van inhoud is een daad van openbare dienstverlening geworden. - 7 mei 2010

  • Hoogleraar cognitieve neuropsychologie Margriet Sitskoorn:
    Ons brein wordt op de proef gesteld. (Podcast van Brainwave).
    In deze aflevering van de Brainwave Podcast vertelt neuropsycholoog Margriet Sitskoorn ons telefonisch meer over de cognitieve gevolgen van het coronavirus. Zo gaat ze in deze podcast onder andere in op de verschillende groepen die lijden onder social distancing en het belang van in beweging blijven om het brein fit te houden. - 30 april 2020
  • Sociologen: Coronacrisis vergroot ongelijkheden in de samenleving
    Virologen, microbiologen en epidemiologen voeren al weken de boventoon op tv. Steeds duidelijker wordt dat het virus behalve een gezondheidsvraagstuk ook een ingrijpende maatschappelijke kwestie is. Zelfs binnen het Outbreak Management Team gaan luidere stemmen op het kabinet ook te laten adviseren door sociale wetenschappers. Het Sociologenpanel voorziet hoe corona breuklijnen in de samenleving verdiept. Al is men hoopvol over ons sociale improvisatievermogen. Het besef van een gedeelde bedreiging versterkt banden juist. In het panel o.a. de Tilburgse sociologen prof. Peter Achterberg, dr. Caroline Dewilde, promovendus Bram Peper en dr. Tim Reeskens. - 29 april 2020
  • Socioloog Dr. Tim Reeskens:
    Alles wordt anders? Dat valt te bezien, op Sociale Vraagstukken online (24 april). Wordt na het corona-tijdperk alles anders, zoals glazen bolkijkers ons willen doen geloven? Tim Reeskens reflecteert op mogelijke verschuivingen in het maatschappelijk gemoed. Tim: "In enkele cruciale beleidsvoorstellen waar de overheid voor komt te staan, geënt op de keuzes die Harari heeft geschetst, is het niet onwaarschijnlijk dat de overheid meer vat wil krijgen op de private levenssfeer." - 24 april 2020
  • Digitale cultuur onderzoeker Dr. Ico Maly:
    Het coronavirus heeft verwoestende gevolgen voor het sociale leven in de hele wereld, op Diggit Magazine online (in het Engels)  Mensen sterven en landen worden gedwongen drastische maatregelen te nemen in de hoop dat de curve zal afvlakken. Voor anderen is deze pandemie een kans om een breed publiek te bereiken, geld te verdienen of een politieke agenda verder uit te dragen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de coronacrisis zwaar gepolitiseerd wordt door extreemrechtse YouTubers. - 24 april 2020
  • Tranzo-onderzoekers Dr. Leonie van Boekel, MSc Annerieke Stoop en prof. Katrien Luijkx:
    UitbraakCOVID-19 in de verpleegzorg. in Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie (23 april). De ouderenzorg is hard getroffen door COVID-19 infecties. Het doel van de publicatie is om te begrijpen wat we kunnen leren van andere crisissen of rampen wereldwijd, om de zorg voor ouderen in verpleeghuizen tijdens de uitbraak van COVID-19 zo optimaal mogelijk te houden. - 23 april 2020
  • Hoogleraar informatiebeheer Anne Rutkowski:
    Hoorcolleges geven in de virtuele wereld van Second Life. Het klinkt fantastisch, maar een creatieve Anne Rutkowski doet het. De coronacrisis stimuleerde haar een virtuele collegewereld te ontwikkelen. En de zaal zit vol! Samen met de economische faculteit (TiSEM) kocht ze een eiland in Second Life, waar ze een grote zaal voor hoorcolleges, ruimtes voor werkcolleges en een eigen kantoor inrichtte. Hoe gaat het er aan toe?  Lees dit 'fantastische' verhaal in Univers van 23 april 2020.
  • Hoogleraar theologie van de religie Erik Borgman: 
    Kan de christelijke gemeenschap ook online bestaan?, in Trouw (23 april). Door de coronacrisis zijn kerken noodgedwongen overgegaan tot het online uitzenden van vieringen. Waar mensen eerst op zondagochtend bij elkaar kwamen voor de mis of eredienst, schuiven ze nu achter hun laptop. Fysieke bijeenkomsten zijn opeens virtuele aangelegenheden geworden. Borgman: "De eucharistie is het hart, maar er is meer bloedsomloop dan het hart." - 23 april 2020
  • Hoogleraar transformatie in de zorg Dike van de Mheen: 
    Drankgebruik en quarantainekilo's in coronatijd, in AD en BD, 22 april. Dike: "Toen Finland beginjaren 90 in een depressie zat, zag je dat de gemiddelde Fin niet méér dronk. Alleen mensen van middelbare leeftijd trokken meer flessen open. Ik verwacht nu een soortgelijke trend. De jongere generatie drinkt vooral in een sociale context, op feestjes of barbecues, maar die gelegenheden zijn er even niet meer." - 22 april 2020
  • Hoogleraar sociologie Peter Achterberg:
    Waarom veel mensen willen dat de coronaregels versoepeld worden: Er gaan veel hoopvolle verhalen rond over versoepelingen van de lock-down. 'Opoffering moet beloond worden'. Cultuursocioloog Peter Achterberg geeft vanuit zijn vakgebied antwoord op de vraag waar die verhalen vandaan komen, bij Omroep Brabant 21 april 2020.
  • Ontwikkelingspsycholoog dr. Gerine Lodder:
    Eenzaamheid en daten in coronatijd bij jongeren en singles in EenVandaag (NPO1, 18 april). Kon je een paar maanden geleden nog gewoon met iemand afspreken, nu is dat door de coronacrisis wel anders. Toch zijn er nog genoeg singles in ons land op zoek naar liefde. Lisa Mosmans maakt de podcast Datevermaak en vertelt hoe zij date in coronatijd. Gerine Lodder duidt eenzaamheid (bij singles) in deze uitzending na 22 minuten. - 18 april 2020
  • Marketing onderzoeker dr. ing. Niels van de Ven:
    'Social distancing' heeft veel van onze referentiepunten weggenomen, waardoor onze ervaringen op een fundamenteel niveau zijn verschoven. Maar de psychologie kan ons helpen om weer wat controle te krijgen.  Luister naar de podcast van Niels van de Ven: 'What day is it? Why the pandemic warps your sense of time' op The Cristian Science Monitor op 17 april 2020.
  • Negen wetenschappers  van Tilburg University ontvangen NWO-beurs voor onderzoek coronacrisis:
    Maar liefst 9 aanvragen door Tilburgse wetenschappers zijn door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek gehonoreerd in de ‘fast-track' call voor het vergaren van data die alleen tijdens de COVID-19 crisis kunnen worden verzameld en voor maatschappelijke vraagstukken die zich tijdens de coronacrisis voordoen. - 17 april 2020
  • Hoogleraar cognitieve neuropsychologie Margriet Sitskoorn:
    Over de anderhalve-meter-economie en social distancing bij NPO Op1 (start na 3 min in clip)
    Mensen willen cognitief en emotioneel met elkaar in contact blijven. Ze zullen zich daarbij drie vragen moeten stellen: wat moet, wat wil ik en wat kan. Hersenen zijn plastisch, omstandigheden zijn veranderd en hersenen gaan zich daar op aanpassen, maar dat is lange termijn werk. Geen handen meer schudden bijvoorbeeld, dat automatisme zal geleidelijk in het ons systeem worden aangepast. - 7 april 2020
  • Filosoof dr. Ruud Welten:
    De Pest van Albert Camus (Podcast Filosofie - Centre Erasme)
    Filosoof Ruud Welten laat zien dat de Pest van Camus vroeger werd gelezen als metafoor voor het nazisme en nu als pandemie-literatuur. - 7 april 2020
  • Dutch Young Consumers Network, een netwerk van onderzoekers van Tilburg University, Erasmus Universiteit Rotterdam, Radboud Universiteit, Hogeschool Utrecht en de Universiteit van Amsterdam. 
    10 tips: zo bereik je tieners met je corona-campagne (Radboud Recharge) - 2 april 2020
  • Prof. dr. Eveline Wouters:
    We moeten oppassen dat digitale kloof niet groter wordt. In de coronacrisis bewijzen digitale hulpmiddelen meer dan ooit hun nut, maar niet iedereen profiteert daarvan. Dat schrijven Eveline Wouters, lector Health Innovations and Technology (Fontys Hogescholen) en hoogleraar aan Tilburg University, en Janienke Sturm, lector Mens en Technologie (Fontys Hogescholen), in het Eindhovens Dagblad.
  • dr. Anton ten Klooster:
    Handreiking voor geestelijken in de frontlinie (Tilburg University)
    Kerkelijk werkers, voorgangers en pastores staan net als artsen en verpleegkundigen in de frontlinie van de coronacrisis. Zij verlenen geestelijke bijstand aan zieken en stervenden en willen dicht bij hen zijn. Tegelijkertijd moeten zij verantwoord omgaan met levensbedreigende risico’s. Waar liggen grenzen van compassie en pastoraat in deze omstandigheden? - 30 maart 2020
  • Ontwikkelingspsycholoog dr. Gerine Lodder:
    Piekeren, wakker liggen en bang zijn: hoe om te gaan met corona-angst? (NOS)
    "Angst komt nu, in meer of mindere mate, bij heel veel mensen voor" zegt ontwikkelingspsycholoog Gerine Lodder van Tilburg University. "Dat is niet per se verkeerd. Angst heeft een evolutionaire functie om je te beschermen tegen iets wat mogelijk dodelijk is of schade toebrengt. Maar als je daarin gevangen raakt, dan is het niet meer functioneel." - 28 maart 2020
  • Hoogleraar communicatie en technologie Marjolijn Antheunis:
    Hoe sociale media ons verbinden in tijden van social distancing (Trouw)
    Normaal krijgen sociale media kritiek omdat ze fysiek contact in de weg kunnen staan. Maar ten tijde van social distancing overbruggen ze juist een kloof. "Omdat we nu minder face-to-face contact hebben, zien we de nadelen van social media letterlijk minder." - 27 maart 2020
  • Dr. Gaëtan Mertens van het departement Medical and Clinical Psychology:
    Angst voor corona: hoe beïnvloedt de crisis ons welzijn? (Scientias)
    "Het lijkt dat mensen zich behoorlijk zorgen maken,” vertelt onderzoeker Gaëtan Mertens, expert op het gebied van (klinische) psychologie, aan Scientias.nl. “En die aanhoudende zorgen kunnen een behoorlijke negatieve impact hebben. Denk bijvoorbeeld aan stress, slapeloosheid en een angstig gevoel. Ik denk niet dat er op dit moment algehele paniek bestaat, maar er is wel duidelijk een continue ongerustheid.” - 26 maart 2020
  • Ontwikkelingspsycholoog dr. Gerine Lodder:
    Als je alleen woont, ligt eenzaamheid nu op de loer (NRC)
    Maandenlang sociaal isolement, wat doet dat met een mens? Ontwikkelingspsycholoog en onderzoeker Gerine Lodder in NCR over eenzaamheid onder alleenwonenden.  "Mensen die alleen wonen moeten nog creatiever zijn." - 26 maart 2020
  • Alumnus Wijnand van Tilburg:
    Waarom we verveling moeten koesteren, juist in coronatijd (Univers)
    "Het negatieve beeld dat we van verveling hebben is niet helemaal terecht. Verveling heeft namelijk ook voordelen." - 20 maart 2020
  • Hoogleraar cognitieve neuropsychologie Margriet Sitskoorn:
    Sitskoorn duidt ons gedrag in crisistijden en geeft tips om om te gaan met coronastress. (MAX Meldpunt)
    Ouderen raken geïsoleerd naar aanleiding van de maatregelen tegen het coronavirus, waardoor angst- en eenzaamheidsgevoelens toenemen. Hoogleraar Margriet Sitskoorn geeft tips en duidt gedrag in crisistijd in Meldpunt. - 19 maart 2020
  • Hoogleraar sociologie Peter Achterberg: 
    'Informatieweigeraars die niet aan social distancing doen moet je met andere framing overhalen.' (Wakker Omroep Brabant) - 19 maart 2020

Gevolgen voor de economie

 

  • Ton Wilthagen, hoogleraar Arbeidsmarkt:
    Hij heeft samen met NSvP/Innovatief in Werk en het bedrijf Eelloo, een kennistool Corona Workarounds ontwikkeld waarmee mensen en organisaties op beroeps- én taakniveau inzicht kunnen krijgen in de coronarisico’s van het werk en de oplossingen die daarbij kunnen worden toegepast. Zie ook dit newsitem. - 20 mei 2020
  • Hoogleraar Banking and Finance Harald Benink:
    Onder leiding van Jort Kelder in JortCall gaan Harald Benink en Han Dieperink (Capital Investment advisor en oud-Rabo CIO) met elkaar in debat over de vraag: Moet de overheid wel met miljarden smijten? - 18 mei
  • Hoogleraar mileu-econonomie Reyer Gerlagh: In een reeks minicolleges geeft Reyer Gerlagh uitleg over de ins en outs van COVID-19: basisbegrippen, het waarom van de lockdown, onderdrukking of groepsimmuniteit, bescherming van risicogroepen etcetera.  - 11 mei 2020
  • Hoogleraar Arbeidsmarkt Ton Wilthagen
    Hoe desastreus de economische crisis als gevolg van het coronavirus gaat zijn weten we nog niet, zegt Ton Wilthagen in het radioprogramma Met het oog op morgen. Het lijkt erop dat het huidige steunpakket voor ondernemers en werknemers in de huidige vorm niet lang houdbaar is. Volgens hem is de grote vraag: gaan we voor baanzekerheid en proberen we banen in de lucht te houden, of kiezen we voor werkzekerheid en zorgen we dat mensen terecht komen waar de banen zijn? – 15 mei 2020
  • Dr. Irmgard Borghouts:
    Nederland zou voor sectoren waar nu grote klappen vallen veel kunnen opsteken van het Zweedse transitiefonds van waaruit werknemers worden begeleid naar ander werk. Dat legt universitair docent Arbeidsmarkt en sociale zekerheid Irmgard Borghouts uit bij BNR Nieuwsradio:  'Het is veel structureler: het eerste transitiefonds bestaat er al sinds de jaren '70. Het kan heel vroegtijdig ingezet worden, dus voordat het ontslag wordt aangevraagd, waardoor kostbare tijd niet verloren gaat. Bovendien zijn ook kleine bedrijven aangesloten bij die transitie-akkoorden (tussen werknemers en werkgevers, red.) en stimuleren die transitiefondsen de intersectorale mobiliteit.' - 13 mei 2020
  • Hoogleraar Financiele economie Sylvester Eijffinger:
    Hoe houden we in deze moeilijke tijd de sectoren cultuur, zorg en onderwijs overeind? Hoogleraar Sylvester Eijffinger, Sigrid Hemels en Theo Schuyt doen in de Volkskrant  een oproep aan particulieren om geld te schenken aan goede doelen.  - 10 mei 2020
  • Hoogleraar Arbeidsmarkt Ton Wilthagen:
    Het kabinet presenteerde de routekaart om geleidelijk aan uit de coronamaatregelen te komen. Maar ook voor het verdere arbeidsmarktbeleid moet dringend een perspectief komen, nu de Tweede Kamerverkiezingen, gepland voor 17 maart 2021, snel dichterbij komen. Daarvoor hoeven we niet zozeer fundamenteel na te denken, als wel door te pakken op de dossiers die we maar al te goed kennen. Dat betoogt Ton Wilthagen in het Financieele Dagblad van 8 mei 2020 (achter muur).  - 8 mei 2020
  • Dr. Charissa Freese en dr. Irmgard Borghouts:
    De coronacrisis legt de kwetsbaarheid van ons sociaal zekerheidstelsel in één keer bloot, betogen Irmgard Borghouts en Charissa Freese in het Brabants Dagblad. Begin dit jaar wezen de Commissie Borstlap en de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) nog op de onwenselijke effecten van de tweedeling in sociale zekerheid tussen flexibele en vaste arbeidskrachten. De onderzoekers doen een oproep om nu een structurele hervorming door te voeren, voor een toekomstbestendig sociaal zekerheidssysteem en een rechtvaardiger arbeidsmarkt. - 30 april 2020
  • Hoogleraar Economie Harry van Dalen:
    De Covid-19 crisis: “This time is really different” of toch niet? Op Me Judice online (25 april). Economen en journalisten buitelen over elkaar heen met beweringen dat de huidige crisis de zwaarste crisis is sinds mensenheugenis. Van Dalen zet de cijfers op een rij voor de VS. Hoe Trump en beleidsmakers met de fundamentele onzekerheid omgaan zal van groot belang zijn voor de uitkomst van de Coronacrisis. - 25 april 2020
  • Hoogleraar Banking and Finance Harald Benink: Naar aanleiding van de discussie in Europa over een noodhulpprogramma aan Italie betoogt Harald Benink in EenVandaag (vanaf 8.15 min.) dat "Nederland zal moeten meebewegen. Niet alleen in het kader van Europese integriteit, maar ook vanuit eigenbelang om de stabiliteit van de Europse markt en de euro overeind te houden." - 23 april 2020
  • Hoogleraar Arbeidsmarkt Ton Wilthagen: We moeten nu gaan werken aan ‘flexibele specialisatie’ in een transitionele arbeidsmarkt, omdat de kans groot is dat de coronacrisis de wereld structureel zal veranderen. Wilthagen zei dat in een webinar voor de Metropoolregio Amsterdam (MRA). In een transitionele arbeidsmarkt maken werkenden gedurende hun loopbaan regelmatig een positieverandering (transitie). Een belangrijke voorwaarde is dat mensen zich kunnen blijven bijscholen door middel van een individueel budget (bron:  www.metropoolregioamsterdam.nl ). - 23 april 2020
  • Hoogleraar Corporate Governance Mijntje Lückerath-Rovers:
    Langetermijnwaardecreatie in tijden van corona, op Me Judice online (22 april). De huidige coronacrisis wordt een lakmoesproef. Heeft langetermijnwaardecreatie daadwerkelijk zijn intrede gedaan in de bestuurskamer van ondernemingen, of zijn de mooie woorden feitelijk een nietszeggende belofte gebleken? - 22 april 2020
  • Hoogleraar arbeidsmarkt Ton Wilthagen:
    Hoe de coronacrisis de 60-plusser beïnvloedt, in: Met het Oog op Morgen (podcast NPO radio1). Wat zijn de gevolgen van de coronacrisis voor een bepaalde leeftijdscategorie, in casu de zestigers. Ton Wilthagen (zelf net 60 geworden) en Ben van de Berg (gepensioneerd maar besloot weer te gaan werken) geven in gesprek met Rob Trip hun kijk op de zaak. - 22 april 2020
  • Hoogleraar financiële economie Sylvester Eijffinger:
    'Opinie: corona leid tot proces van creatieve destructie'. De coronacrisis grijpt heel diep in op alle aspecten van onze samenleving. Als Europa erin slaagt om de disruptieve kracht van de coronacrisis positief aan te wenden, dan kan deze crisis een 'blessing in disguise' zijn, aldus Sylvester Eijffinger en Mary Pieterse Bloem in: Fondsnieuws, 21 april. Lees ook Brabants Dagblad online van 21 april 2020. 
  • Hoogleraar arbeidsmarkt Ton Wilthagen:
    Bedenk nu al hoe de economie van de toekomst eruit kan zien', roepen economen bij EenVandaag (NPO1 TV, 21 april). Het is de hoogste tijd dat er aandacht komt voor de economische gevolgen van de coronacrisis, vinden economen Ton Wilthagen en Anne Gielen. "De economie moet zichzelf opnieuw uitvinden. Met anderhalve meter alleen gaan we het niet redden." - 21 april 2020
  • Econometrist dr. Bettina Siflinger:
    Lage inkomens lijden het meest onder de coronacrisis (Tilburg University, 21 april). Bettina Siflinger plus economen van de Universiteit van Bonn en IZA hebben data geanalyseerd, verzameld tussen 20-31 maart onder 5.500 werknemers  in het kader van een onderzoek naar veranderingen in werkpatronen tijdens de pandemie.  Het blijkt dat hoogopgeleide werknemers meer tijd thuis werken, terwijl lager opgeleiden over het algemeen minder uren werken of zelfs hun baan verliezen - 21 april 2020
  •  Dr. Charissa Freese en dr. Irmgard Borghouts:
     De positie van kwetsbare werknemers is sinds het begin van de COVID-19 pandemie nog breekbaarder geworden, betogen Charissa Freese en Irmgard Borghouts in een opiniestuk in het Brabants Dagblad. De huidige crisistijd zou gebruikt moeten worden om het fundament van de Nederlandse arbeidsmarkt te versterken. Het sociale vangnet om werkgevers, freelancers en kwetsbare werknemers te beschermen zal verdwijnen als de pandemie voorbij is. Er moeten structurele maatregelen worden ontwikkeld om de arbeidsmarkt en het stelsel van sociale zekerheid op de lange termijn solider, veiliger en eerlijker te maken. - 20 april 2020.

  • Hoogleraar financiele economie Sylvester Eijffinger:
    Wat zijn de gevolgen van de crisis voor de economie? Eijffinger ziet het minder zwart en ziet kansen voor de economie. Bij het praatprogramma Kraak van Omroep Brabant. - 13 april 2020
  • Hoogleraar arbeidsmarkt Ton Wilthagen:
    "Stel de Tweede Kamerverkiezingen uit in verband met coronacrisis", De Nieuws BV (NPO Radio 1) - 7 april 2020
  • Hoogleraar werk, gezondheid en welzijn Marc van Veldhoven:
    Werktips-in-coronatijden van Marc van Veldhoven (Tilburg University Magazine)
    Als het gaat om thuiswerktips gelooft Van Veldhoven in elk geval niet in one size fits all: in deze crisis zitten mensen in heel verschillende omstandigheden. Desalniettemin schudt hij zo enkele adviezen uit zijn mouw. - 7 april 2020
  • Hoogleraar banking and finance Harald Benink:
    Italië: wél, hand ophouden, geen belasting betalen (NPO Radio 1).
    Prof. dr. Harald Benink legt in NPO Radio 1 Dr. Kelder & Co uit waarom we  Italië moeten helpen. "Als we het niet doen en er ontstaat een vertrouwenscrisis over de Italiaanse staatsschuld, waar ook de Italiaanse banken in zitten, krijgen we een hele grote politieke en financiële crisis in Europa. In een latere fase moet Europa de regeringen van de steunlanden overtuigen om hervormingen door te voeren.” - 4 april 2020
  • Hoogleraar financiele economie Sylvester Eijffinger:
    Geen eurobonds, want we hebben geen Europese minister van financien en een Europese begroting met gezamenlijke verantwoording. (Nieuwsuur fragment) - 2 april 2020
  • Hoogleraar arbeidsmarkt Ton Wilthagen:
    Welke positieve bijwerkingen houden we over aan coronacrisis? (Metro nieuws)
    De huidige boost van digitalisering en aandacht voor het lokale kan goed uitpakken voor samenleving en klimaat. - 25 maart 2020
  • Hoogleraar Taal, Cultuur en Globalisering Jan Blommaert:
    De coronaviruscrisis en globalisering. Op Diggit Magazine online (14 maart, in het Engels). De Coronacrisis van 2020 is een schoolvoorbeeld van globaliseringsprocessen - in dit geval van een andere generatie met een cruciaal kenmerk: de wijze waarop problemen veranderen als ze mobiel worden en schaalniveaus overschrijden tijdens dat proces. Concreet, wat in Wuhan als een volksgezondheidscrisis begon (en nog steeds is), evolueerde elders in de wereld tot een economisch probleem.  - 14 maart 2020

Rol van bestuur, recht en privacy

  • Organisatiewetenschapper Dr. Joerg Raab: 

    'Gezag RIVM cruciaal', een kort mini-college op Binnenlands Bestuur. Vele actoren worden actief wanneer virussen uitbreken. Organisatorische capaciteit en coördinatie zijn dan cruciaal om krachtige antwoorden te bieden. Er zijn krachtige ‘network responses’ nodig. Netwerkanalyse is van belang, met nadruk op de relevante stakeholders en de ‘control activities’. Nationale coördinatie (het RIVM) zal gezag, mandaat, tijd en hulpbronnen, moeten hebben, als ook aandacht voor het herkennen, monitoren en beoordelen van netwerken. Nadruk op het virus als zodanig is te beperkt. - 25 mei 2020

  • Sonja Bekker, Departement Labour Law and Social Policy:

    Overheden gebruiken steeds vaker nieuwe technologie in publieke dienstverlening. Ook de coronacrisis doet overheden overwegen apps in te zetten. Wat zijn de opties en aan welke rechten moeten ze voldoen? Er zijn universele richtlijnen nodig voor het gebruik van nieuwe technologie in de digitale verzorgingsstaat, zegt Sonja Bekker. Een recente uitspraak van een Haagse rechtbank laat zien dat de internationale mensenrechten een goede basis vormen voor die richtlijnen. Lees Sonja Bekkers bijdrage op socialeurope.eu: Digital welfare states: boundaries and opportunities. - 21 mei 2020

  • Onderzoeker crisis- en informatiemanagement Kenny Meesters: 
    Van collegezaal naar crisisteam: corona gooit het leven van Kenny Meesters helemaal om, op Omroep Brabant. Kenny werkte de afgelopen weken mee aan de bestrijding van de coronacrisis. Hij is gespecialiseerd in de informatievoorziening tijdens rampen en doet hier onderzoek naar. Vanwege de virusuitbraak werd hij gevraagd om aan de slag te gaan bij het snel opgetuigde Landelijk Operationeel Team Corona (LOT-C). "Als je bij een échte crisis kunt helpen, dan moet je dat gewoon doen." In een interview met NEMO-Kennislink betoogt hij dat medische hulp en kennis onmisbaar zijn, maar andere vakgebieden voor aanvulling zorgen. "Alle wetenschapsvelden zijn nodig.”  - 9 mei 2020
  • Hoogleraar Innovatie van de Rechtspleging Maurits Barendrecht: Verdeel de schade beter, laat de coronacrisis geen vergeten generatie scheppen, in de  Volkskrant. Waarom is er geen RIVM voor de herverdeling? Na jaren van spaarzaamheid hoort Nederland met verbazing aan dat er 90 miljard euro begrotingstekort ontstaat en er 300 miljard euro beschikbaar is om de economische brand te blussen. Waar Covid-19 minutieus wordt gemanaged door het RIVM ontbreekt een vergelijkbaar concept voor het eerlijk delen van geleden schade dat de samenleving bijeenhoudt en versterkt.  - 8 mei 2020
  • Hoogleraar bestuurskunde Wim van de Donk: 
    Naarmate het politieke karakter van de corona-crisis zal toenemen, zullen we ook zien dat de crisis voor tal van partijen aanleiding zal zijn om al eerder en langer bestaande voorkeuren of doelstellingen in het spel te brengen. Bijvoorbeeld over de vraag of marktwerking in de zorg wel zo’n goed idee was. ‘Een crisis biedt kansen, ook voor kwesties die weinig met de crisis te maken hebben',  zegt hij in een minicollege van de Vereniging voor Bestuurskunde.  - 7 mei 2020
  • Joan Baaijens, senior research fellow Dept. of Organization Studies: 
    Alleen met mensvriendelijkheid en hoge eisen slaagt de corona-app, stelt Joan Baaijens met medebestuurders van de Koninklijke Nederlandse Vereniging van Informatieprofessionals in het dagblad Trouw. Een corona-app moet voldoen aan hoge ethische en technische normen. Met privacy hoog in het vaandel. - 6 mei 2020
  • Organisatie-expert dr. Pieterjan van Delden (TIAS):
     Sociaal offensief tussen lockdowns door, op Sociale Vraagstukken (4 mei). De kans is groot dat het niet bij een eenmalige lockdown zal blijven. Dat vraagt om een ‘coronadans’: bij een versoepeling een sociaal offensief voeren om contacten te leggen, en om die virtueel voort te zetten wanneer het openbare sociale leven weer verstilt. - 4 mei 2020
  • Organisatiewetenschapper Dr. Jörg Raab en hoogleraar Public Governance Patrick Kenis:
    In een nog te verschijnen publicatie onderzoeken o.a. dr. Jörg Raab (TSB) en prof. Patrick Kenis (TiSEM) hoe de respons op een infectie-uitbraak door een netwerk- en governance-analyse verder verbeterd kan worden. Adviezen avant la lettre  voor het RIVM en OMT. Daartoe werkten ze twee uitbraakscenario's uit, waarvan er één betrekking heeft op een nieuw Aziatisch Coronavirus. De publicatie blijkt nu een schot in de roos. In de Coronaspecial van Tilburg University Magazine een interview met Jörg Raab onder de titel Corona beslissers: gebruik nieuwe expertise naarmate de situatie verandert. - 30 april 2020
  • Hoogleraren pleiten in open brief aan kabinet voor transparantie: 
    Voor de volksgezondheid en de economie is het noodzakelijk dat het beleid op betrouwbare inzichten rust. Het kabinet moet codes en data openbaar maken, betogen Nederlandse wetenschappers, waaronder de Tilburgse methodologen Marcel van Assen, Michèle Nuijten, Jelte Wicherts en cultuurtheoloog Frank Bosman, in NRC van 27 april. Er zijn duidelijke signalen in de media dat het onze overheid en haar onderzoeksinstituten aan capaciteit ontbreekt om de onderzoeken en rekenmodellen, waar beleid op gebaseerd wordt, transparant te maken. Een gemiste kans. - 27 april 2020
  • Associate professor Data Ethics Linnet Taylor: 
    Online proctoring: hoe de coronacrisis sommige studenten gelijker maakt dan andere, op Diggit Magazine online (23 april, in het Engels). Universiteiten dragen met gerede twijfel kennis over, maar zij lijden net zo onder onzekerheid als iedereen. Tilburg University ligt nu onder vuur om het adopteren van online proctoring software, hoewel het niet de enige universiteit is die dat doet (bijv. ook de TU Eindhoven).  Studenten moeten verder en afstuderen; zo mogen niet naar de campus komen, net als de docenten. De oplossing: examens online afnemen met online proctoring, met daarbij controle op gedrag. Veel studenten zijn daarmee ongelukkig. Als we eerlijk zijn, moeten we accepteren dat deze toestand vol met twijfel zit. - 23 april 2020
  • Hoogleraar bestuurskunde Paul Frissen:
    In het artikel 'Wetenschap, politiek en de rol van de staat' reflecteert Paul Frissen op de coronacrisis en spreekt over de delicate balans tussen wetenschap en politiek. Verschenen in Platform O op 20 april 2020.
  • Hoogleraar Global ICT Law Lokke Moerel:
    De techhoogleraar - zelf herstellende van het virus - is in De Volkskrant van 17 april zeer kritisch op corona-apps, en niet zozeer vanwege privacy. "Waar ik me veel zorgen over maak is dat zo’n app veel loos alarm gaat geven, of juist geen alarm terwijl dat wel nodig zou zijn geweest. En hoe zo’n app het gedrag van mensen, bedrijven en instellingen gaat sturen. Als je een lockdown opheft met het idee dat een app de besmettingen kan beheersen, creëer je schijnveiligheid." - 17 april 2020
  • Hoogleraar Europese studies Paul Scheffer:
    Waarom we bedelen om mondkapjes? De situatie in Europa is te verschillend om op één lijn te brengen. Minder bemoeienis binnen de grenzen, meer bescherming buiten de grenzen is het devies, aldus Paul Scheffer in de NRC van 18 april 2020.
  • Data Ethicus dr. Linnet Taylor:
    Coronavirus-tracking-apps brengen meer in gevaar dan privacy. Zo'n app klinkt griezelig - en dat is het ook, zegt Linnet Taylor in een interview met Univers. Maar het enge is niet wat het met onze privacy zal doen. Privacykwesties kunnen worden overwonnen met technische vaardigheden. Wat echt eng is aan coronavirus-apps, is dat ze een gevoel van veiligheid kunnen creëren, terwijl ze ons in werkelijkheid heel gemakkelijk minder veilig kunnen maken (artikel in het Engels). - 16 april 2020
  • Onderzoeker crisis- en informatiemanagement Kenny Meesters:
    Het nieuwe normaal: "De vanzelfsprekendheid van onze omgangsvormen verdwijnt" (NH Nieuws)
    Kenny Meesters houdt zich bezig met de vraag hoe de nieuwe anderhalvemetersamenleving gehandhaafd moet worden op lange termijn. - 16 april 2020
  • Hoogleraar recht en informatisering Corien Prins:
    Voorbereiden op digitale ontwrichting vraagt om coördinatie overheid (Security Management).
    Nu de digitale wereld steeds verder verknoopt raakt met fysieke infrastructuren en het sociale weefsel van onze samenleving is cybersecurity alleen niet langer voldoende, stelt de Tilburgse hoogleraar Corien Prins, tevens voorzitter van de WRR. - 15 april 2020
  • Tilburgse wetenschappers waarschuwen kabinet voor privacygevaren corona-apps:
    In een brief aan het kabinet waarschuwen zo'n 60 wetenschappers, waaronder de  Tilburgse wetenschappers van de rechtenfaculteit Ronald Leenes, Merel Noorman, Aviva de Groot en Linnet Taylor,  voor de gevaren van corona-apps. "De inzet van tracking- en tracingapps en gezondheidsapps is zeer ingrijpend. Belangrijk is daarom dat kritisch gekeken wordt naar nut, noodzaak en de effectiviteit." Juist in crisistijd moet men zeer zorgvuldige maatschappelijke en juridische afwegingen maken om te bepalen of men een dergelijke zeer invasieve maatregel wil nemen." De brief is ook gelinkt in dit artikel op de site van Omroep Brabant.  - 13 april 2020
  • Hoogleraar internationaal en Europees milieurecht Jonathan Verschuuren:
    Corona en milieurecht (Vereniging voor milieurecht)
    De snelle mondiale verspreiding van de infectieziekte Covid-19 door het SARS-CoV-2 virus doet de wereld op zijn grondvesten schudden. Velen noemen het de grootste gezondheidscrisis sinds de Spaanse griep van 1918. Behalve een gezondheidscrisis is dit echter ook een milieucrisis. Milieuproblemen liggen immers ten grondslag aan de snelle opmars van infectiezieken in de afgelopen decennia. - 9 april 2020
  • EU-jurist en rechtsfilosoof Chiara Raucea:
    Waarom is de EU zo stil tijdens de coronacrisis? (Univers)
    “Als er moeilijke tijden aanbreken, geven lidstaten nationale belangen prioriteit boven Europese samenwerking." - 8 april 2020
  • Hoogleraar bestuurskunde Paul Frissen:
    "De staat is terug door coronacrisis" (mini-college Binnenlandsbestuur)
    De coronacrisis is in al haar uitzonderlijkheid toch gewoon. Ze maakt deel uit van de tragiek van het bestaan waarmee we ons nu eenmaal moeten verzoenen, terwijl we toch moeten handelen, aldus Frissen. Neemt niet weg dat we over de politieke en bestuurlijke repercussies kunnen nadenken. Zie ook Sociale Vraagstukken.  - 7 april 2020
  • Hoogleraar Europese studies Paul Scheffer:
    "Eigenlijk ben ik al een halve eeuw aan het hamsteren voor deze apocalyptische tijd" in De Volkskrant (22 maart). Hij neemt ons mee op de reis door zijn kamer. "Het is een oude les uit de scheepvaart: wie grote oceaanstomers bouwt moet ervoor zorgen dat de laadruimte opgedeeld is in compartimenten, anders is één lek genoeg om het hele schip te laten kapseizen. Dat is wat we nu meemaken: door de ontgrenzing van de wereld zijn we kwetsbaar geworden. Een lokale crisis kan in mum van tijd muteren tot een wereldwijde crisis." - 22 maart 2020