News and events Tilburg University

Omgevingswet gaat onnodige juridisering van beleid niet stoppen, ‘bindend besturen’ wel

Published: 21 juni 2022 Laatst bijgewerkt: 21 juni 2022

De invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2023 belooft weer veel slopende juridische procedures op te leveren. Dat kan ook anders, stellen onderzoekers van Tilburg University in een nieuw onderzoeksrapport dat op 30 juni wordt gepresenteerd tijdens de conferentie Bindend Besturen in Brabant. Bestuur moet (en kan) de belangen van de verschillende partijen op een goede manier aan elkaar verbinden.

Steeds vaker zoeken burgers, bedrijven en belangenorganisaties bij ruimtelijke plannen en vergunningen de rechter op. Soms met ingrijpende gevolgen, zoals de stikstofuitspraak van de Raad van State laat zien. Niets wijst erop dat de Omgevingswet dit per 1 januari 2023 gaat veranderen. Ook hebben gemeenten, waterschappen en provincies nog geen goede manier gevonden om hiermee om te gaan. Met als gevolg lange en geldverslindende juridische procedures die bij alle betrokkenen vooral onvrede en wantrouwen opleveren.

Onderzoekers van Tilburg University deden de afgelopen jaren onderzoek naar manieren om beter met juridisering om te gaan. Uit dat onderzoek blijkt om te beginnen dat nog meer burgerparticipatie niet het antwoord is en dat geldt ook voor nog meer hameren op het primaat van de politiek. Ook blijkt dat burgers het gezag van de rechter meer accepteren dan dat van de gemeenteraad en provinciale staten.

Uiteenlopende belangen

Wat staat gemeenten en provincies dan nu te doen, om zich beter voor te bereiden op de Omgevingswet? Ze moeten bindend gaan besturen, zo stellen de onderzoekers. De gang naar de rechter is geen persoonlijke hobby van burgers, bedrijven en belangenorganisaties, maar een gevolg van belangen die de afgelopen decennia uit elkaar gedreven zijn. Het belang van een veehouder is los komen te staan van het belang van zijn buren, het belang van de projectontwikkelaar staat soms haaks op de buurt waarin hij bouwt.

Bestuur moet deze belangen opnieuw binden. Per situatie moeten daarvoor onderhandeling, de gang naar de rechter en het politiek kanaal gericht worden ingezet. Een goedgekozen mix hiervan voorkomt ellenlange en geldverslindende juridische procedures en veel publieke onvrede.

Zomerconferentie Bindend Besturen in Brabant

Het boek met de onderzoeksbevindingen wordt op 30 juni gepresenteerd in een zomerconferentie van het kennisprogramma Bindend Besturen in Brabant, waarin Tilburg University samenwerkt met de provincie Noord-Brabant en Pontifax. Tijdens deze zomerconferentie overhandigen de onderzoekers het boek aan gedeputeerde Erik Ronnes van Ruimte en Wonen en gaan ze in gesprek met Commissaris van de Koning Ina Adema. In twaalf verschillende workshops wordt vervolgens geoefend met het in de praktijk brengen van bindend besturen. De conferentie is bedoeld voor iedereen die betrokken is bij ruimtelijke plannen en vergunningen en deelname is kosteloos.

Zie voor het programma en aanmelding https://bindendbesturen.nl/zomerconferentie/

Noot voor de pers

Voor meer informatie over het onderzoek ‘Ontbindend en bindend besturen van de omgeving’ kun u contact opnemen met dr. Eva Wolf, tel. 013-466 8437 of E.E.A.Wolf@tilburguniversity.edu). Het boek komt beschikbaar op www.bindendbesturen.nl en www.boomdenhaag.nl.