technologie en gezondheid

AI-applicaties en -concepten

Dankzij Artificial Intelligence (AI) is het mogelijk om met behulp van data antwoorden te vinden op maatschappelijke vraagstukken. Maar, wat doe je er vervolgens mee? Zonder toepassing blijft een prachtige methode in de la van de onderzoekers liggen. AI Applicatie is daarom een belangrijk onderdeel van TAISIG.

Het doel is een AI toepassing die mensen daadwerkelijk gebruiken

"Hoe ziet zo’n AI Applicatie er bijvoorbeeld uit?" Margriet Sitskoorn is hoogleraar bij Tilburg School of Social and Behavioral Science (TSB) en kartrekker van het onderdeel AI Applicatie bij TAISIG. “Binnen het thema Health and Wellbeing werken we bijvoorbeeld samen met het Elisabeth TweeSteden Ziekenhuis aan een beslisondersteuningstool voor neurochirurgen en hun patiënten. We beschikken over een groot aantal datasets van eerdere patiënten, hun klachten, MRI-beelden, behandeling, prognose en de uitkomsten. Op basis van kenmerken als leeftijd, leefstijl en BMI kunnen we groepen classificeren en zo voorspellen wat de mogelijke uitkomst van een behandeling van een individuele patiënt nu kan zijn. Om de arts en patiënt te helpen bij het maken van de beslissing, ontwerpen we de tool.”

Diverse thema’s

Het is een mooi voorbeeld van patiënt centered care en personalised medicine. Maar niet alleen in het thema Health and Wellbeing is AI-Applicatie aan de orde, dat geldt voor veel meer terreinen. Onderzoeker Anouk Vermeij: “Het is ook waardevol binnen thema’s als armoede, logistiek, criminaliteit en onderwijs.” Margriet knikt. “Je kunt het in grote gebieden en op individueel niveau toepassen. Waar we ons precies op gaan richten hangt af van wat de nieuwe thema’s van de universiteit gaan zijn. Daarover zijn we in gesprek.”

Margriet Sitskoorn

AI kan op grote gebieden maar ook op individueel niveau toegepast worden

Ontwikkelingen

Technologie ontwikkelt zich in rap tempo, wat nieuwe AI-methodes, een betere manier van dataverzameling, uitgebreidere en grotere datasets oplevert én meer mogelijkheden tot toepassingen. Tegelijkertijd worstelt de maatschappij met nieuwe vraagstukken als hoe om te gaan met de groeiende zorgvraag en hoe mensen te stimuleren om hun ongezonde levensstijl aan te passen en gezondheidsproblemen te voorkomen. “Met een Fitbit werk je zelf aan een goede levensstijl, via de COVID-19-app breng je risicovolle contacten tussen mensen in kaart. Hoe zorg je ervoor dat die mensen dit soort hulpmiddelen daadwerkelijk gebruiken? Dat is iets waarin Tilburg University vanwege onze focus op mens- en maatschappijwetenschappen uitstekend in kan ondersteunen.”

Vertrouwen in AI

“Binnen het onderzoek voor de neurochirurg en de patiënt verzamelen we bijvoorbeeld beelden van hersenen”, vertelt ze verder. “Nu moet de radioloog ieder beeld persoonlijk bekijken: waar zit de tumor? Hoe groot is die? En hoe evolueert de tumor over de tijd?  Het zou mooi zijn als dit geautomatiseerd kan. Maar vervolgens is de vraag of patiënten vertrouwen hebben in het oordeel van het AI-algoritme.” Vermeij: “Het is noodzakelijk om patiënten en artsen vroeg te betrekken bij het onderzoek. Dit kan bijvoorbeeld in ELSA-labs. Dit zijn door de Nederlandse AI-Coalitie ontwikkelde co-creatie omgevingen die maatschappelijke vraagstukken onderzoeken. In deze labs komt alles aan bod, van fundamenteel AI-onderzoek tot wetgeving, ethische aspecten en de acceptatie van de toepassing.”

Het is noodzakelijk om patiënten en artsen vroeg te betrekken bij het onderzoek

Leereffect

“Neem de COVID-19-aanpak”, vervolgt Sitskoorn. “Wanneer je geen gedragswetenschappers in je beleidsteam opneemt, gaan dingen niet zoals je verwacht. Dan kun je stuiten op weerstand en onbegrip.” “Plus dat je wilt weten wat het effect van iets is”, vult Vermeij aan. “Ook daar kunnen wij een rol in spelen.” Zo biedt Tilburg University, in MindLabs bijvoorbeeld, Virtual Reality veiligheidstrainingen aan voor bedrijven als olieraffinaderijen. Daarin oefenen deelnemers noodsituaties zonder blootgesteld te worden aan levensechte risico’s. Uit ervaring blijkt dat deelnemende bedrijven geen mooiere of meer meeslepende technologie willen, maar dat ze beter willen weten wat het effect is. Werkt de aanpak? Heeft het een leereffect?

Hele keten

Hoe ontwikkel je een toepassing die aantoonbaar betrouwbaar, kostenbesparend en kwaliteitverhogend is? Het antwoord zit in het betrekken van een hele keten bij het onderzoek. Sitskoorn: “Wetenschappelijk centrum voor zorg en welzijn van Tilburg University Tranzo doet dat al, maar voor de meeste onderzoekers is het een nieuwe aanpak om al vanaf de start van een onderzoek eindgebruikers te betrekken. Het is geen kwestie van: kan iemand mij data leveren voor dit onderzoek? Zo werkt het niet. Een probleem staat nooit op zichzelf. Er zijn altijd meerdere groepen betrokken, meerdere soorten apparatuur, verschillende locaties en disciplines. Dat moet je allemaal meenemen.” Vermeij ziet ook een uitdaging binnen de universiteit zelf. “Onderzoekers vinden het regelmatig lastig om in de stap naar implementatie een businesscase op te zetten. Dan blijft iets op de plank liggen. Daar is nog winst te behalen.”

Toekomst

Tilburg University heeft een unieke propositie vindt Sitskoorn. “Dat komt door onze kennis van AI in combinatie met onze kennis op het gebied van mens en maatschappij.” Binnen de universiteit is er voor TAISIG nog werk aan de winkel.” Vermeij: “Het zou mooi zijn als we onderzoekers de mogelijkheid bieden om vanuit diverse perspectieven zich te ontwikkelen op het gebied van AI, bijvoorbeeld via trainingen en cursussen.” Die behoefte wordt gezien: binnen TAISIG staat in ieder geval een lezingencyclus voor 2021 op het programma.


Contact