Tilburg School of Social and Behavioral Sciences

Symposium Wat W.I.L jij?

Datum: Tijd: 10:00 Locatie: Dante building, DZ 2

Actuele stand van zaken met betrekking tot Waarden, Identiteit en Levensoriëntatie in Nederland
Publiekssymposium van het tijdschrift Religie & samenleving en de Tilburg School of Theology in samenwerking met Tilburg School of Behavioral Studies

Vanouds kent Nederland een eigen identiteit waarin (religieuze) tolerantie en solidariteit centraal staan. Deze kernwaarden zijn niet zonder slag of stoot tot stand gekomen, getuige ook de executie van Johan van Oldenbarnevelt op het Binnenhof in 1619, precies vier honderd jaar geleden. Het lijkt wel alsof deze kernwaarden in Nederland zijn veranderd, net zoals in andere landen van Europa lijkt te zijn gebeurd. Migratiestromen vinden hun weg naar West-Europa, maatschappelijke protesten (‘gele vestjes’) verharden zich, populistische partijen winnen aan aanhang. Ook in Nederland verhardt het publieke debat, neemt polarisatie toe (onder andere de zwartepietendiscussie, het anti-islam ‘gesprek’), en is een omslag naar een participatiesamenleving waarneembaar in de sociale zekerheid en in de zorg. Zijn de waarden rondom tolerantie, solidariteit, identiteit en levensoriëntatie veranderd in Nederland? En zo ja, hoe en waardoor komt dit?

‘Waar je staat, is wie je bent’, aldus de Canadese filosoof Charles Taylor. Jongeren of adolescenten zijn lang niet altijd in staat dit aan te geven omdat het hun ontbreekt aan woorden of taal waarmee of waarin ze ‘de existentiële dimensie van hun waarden en normen’ kunnen uitdrukken. Dat heeft gevolgen voor het onderwijs over levensoriëntatie. Hoe kan jongeren vandaag de dag worden geleerd om onder woorden te brengen waar ze staan, ook in relatie tot hun professionele identiteit?

Leerlingen van confessionele scholen worden om de vijf jaar geënquêteerd over hun religieus gedrag zoals kerkgang, bidden en hun godsbeelden. Het blijkt dat de relevantie van deze begrippen afneemt, behalve bij fundamentalistische leerlingen (reformatorisch en moslim). De concepten ofschoon ‘verouderd’ moeten vanwege de herhaalbaarheid van het onderzoek worden gehandhaafd. Jongeren die zichzelf niet religieus of gelovig noemen blijken niet minder sociaal te zijn dan hun gelovige peers. Wat zijn hun waarden en wat inspireert hen? Kan hieruit een nieuwe zingevingstaal ontstaan die relevant is voor persoonsvorming binnen onderwijs en religieuze vorming?

De meest recente resultaten van het onderzoek naar waarden in Nederland en naar religie van jongeren en ander daar aan verwant onderzoek staan centraal in het symposium. Daarnaast wordt van de deelnemers een actieve bijdrage verwacht in de workshops.

In een speciaal themanummer van het tijdschrift Religie & Samenleving worden de lezingen en andere bijdragen opgenomen. Dit themanummer is voor de deelnemers verkrijgbaar aan het einde van de dag.

Programma

Ochtendprogramma

10.00 – 10.30          

ontvangst met koffie/thee Dante Foyer

10.30 – 10.35          

opening dagvoorzitter

Monique van Dijk - Groeneboer (Tilburg School of Catholic Theology)

10.35 – 11.05          

Inge Sieben (Departement Sociologie, Tilburg University)

Waarden, identiteit en levensoriëntatie in Nederland 1981-2018.

11.10 – 11. 40         

Edwin van der Zande (Instituut Theo Thijssen, Hogelschool Utrecht

Levensoriëntatie: waar sta jij?

11.45 – 12.10          

zoomsessies

12.15 – 12.30          

samenvattende afsluiting Lammert Gosse Jansma (Religie & Samenleving)

 

Middagprogramma (tevens themadag van de TST, Dante Building (DZ2)

12.30 – 13.30          

Lunch Dante Foyer

13.30 – 13.35          

Welkomstwoord door Prof. Marcel Sarot (Decaan van de TST)

13.35 – 14.15          

Jongeren en hun waarden. Monique van Dijk - Groeneboer

Elke vijf jaar worden de studenten van confessionele scholen geïnterviewd. De meest recente onderzoeksresultaten worden gepresenteerd. Het blijkt dat de betekenis van concepten als kerkgang, bidden, godsbeelden afneemt. Welke waarden die hun leven richting geven vinden zij belangrijk?

14.20 – 15.05          

Workshops ronde 1

1. Jongeren en hun waarden. Monique van Dijk - Groeneboer & Briene van Herpen - de Regt

2. Een toenemende opleidingskloof in Nederland? Tim Reeskens

3. Europese waarden in de les levensbeschouwing. Gijs van Gaans

4. Naar een maximale invulling van Burgerschapsvorming voor ieder kind! Angelique Heijstek-Hofman                                                                                          

15.05 – 15.20          

Theepauze

15.20 – 16.05          

Workshop ronde 2

5. Europese waarden in het basisonderwijs. Inge Sieben

6. Persoonsvorming in het voortgezet onderwijs: een pleidooi voor een contemplatieve pedagogiek. Juliëtte van Deursen - Vreeburg

7. Op naar nieuwe kernwaarden van het openbaar onderwijs! Eline Bakker

8. Dialoogwerkvorm voor het vak Godsdienst & Levensbeschouwing. Natascha Kienstra

16.10                       

Plenaire afsluiting & preview digitaal Handboek Vakdidactiek Levensbeschouwing Monique van Dijk - Groeneboer

16:20 – 17:00          

Borrel Dante Foyer

Afhalen boekuitgave van Religie & Samenleving

Aanmelden en kosten

De kosten voor het publiekssymposium (hele dag, incl. lunch, thee/koffie en borrel) bedragen 10 euro, incl. het themanummer 25 euro. Indien u abonnee bent van Religie en Samenleving, dan ontvangt u het themanummer als onderdeel van uw abonnement.

Aanmelden

Programmaboekje

Meer informatie: symposium2019@tilburguniversity.edu