Tilburg University Society

Verbindt de werelden van openbaar bestuur, politiek, bedrijfsleven en wetenschap

Geluk, Hoop en Liefde

Vertrouwen terugbrengen in een maatschappij die wantrouwt

De 31e bijeenkomst van Tilburg University Society stond in het teken van Geloof, Hoop en Liefde en vond plaats op dinsdag 26 september 2017 in Sociëteit De Witte in Den Haag. Sprekers waren prof.dr. Paul van Geest, hoogleraar Kerkgeschiedenis en Geschiedenis van de Theologie aan Tilburg University en drs. Piero Overmars, bestuurder van de Goldschmeding Foundation. De bijeenkomst werd geleid door de President van de Tilburg University Society, prof.dr. Sylvester Eijffinger.

Paul van Geest beet de spits af met zijn betoog over vertrouwen en goed leiderschap. In de bijbelse traditie komt geloof overeen met vertrouwen. Het houdt verband met het aannemen van nog niet bewezen zaken. Als we kijken naar de huidige maatschappij, dan constateren we dat vertrouwen in instituties aan erosie onderhevig is, terwijl we in een westerse wereld leven waar alles functioneert. We kunnen er bijvoorbeeld op vertrouwen dat de pinmachine het doet, dat onze auto rijdt, het eten niet vergiftigd is, enzovoorts.

Parabel van de karavaan

Volgens het geloof belemmert een aantal zaken het geluk, maar toch kun je daar iets aan doen. Een voorwaarde voor geluk is niet te arm en niet te rijk is zijn. Ook al is het vaak een gegeven, het is van belang dat men de juiste maat houdt. Verder moet een mens beseffen dat geluk niet absoluut is: het kruis wordt je niet bespaard en het is dan de kunst om niet te vragen: waarom ik, maar waarom ik niet? Tenslotte is liefde onontbeerlijk voor het leven en deze is onvoorwaardelijk, deze heb je voor anderen en deze verlost. Je kunt het niet verdienen door prestaties.

Meer geluk in de samenleving kan worden gebracht als er vertrouwen is door wederzijdse openheid en bewustzijn. Vertrouwen is maakbaar, maar theologisch gezien moet vertrouwen eerst doorgegeven worden. Vertrouwen moet je geschonken zijn, door je ouders of verzorgers, voordat je het zelf kunt doorgeven.

Leiders moeten inzicht in drijfveren bieden voordat ze daden verrichten. En zich kwetsbaar op kunnen stellen. Vertrouwen in een leider heeft vooral te maken met wederzijds besef dat wordt uitgedrukt in de parabel van de karavaan. Er is pas vertrouwen als de leiders op kop weten wat voor koers er wordt gevaren en dezen voortdurend achterom kijken of iedereen volgt. De leider moet kunnen laten zien dat het doel wat hij nastreeft ook echt iets is wat hij zelf wil hebben.

Simultane belangenbehartiging

Ook voorzitter Piero Overmars van de GoldSchmeding Foundation constateert een afgenomen vertrouwen van het publiek in instituties. De Goldschmeding Foundation stelt zich tot doel: kennen, dienen en vertrouwen en bij te dragen aan een betere samenleving gebaseerd op innovatie, duurzaamheid en inclusiviteit van mensen.

De bankencrisis mondde uit in een landencrisis, versterkt door globalisering en digitalisering. Daardoor nam ook het vertrouwen in elites af. Gevoelens van boosheid, angst en verlies van vertrouwen zijn gewoon geworden.

Overmars stelt dat we in het toepassen van kapitalisme maat, deugd, geloof, hoop en liefde zijn vergeten. Leiders moeten ook kijken naar de sociaal-economische, morele en ruimtelijke gevolgen van hun handelen. Simultane belangenbehartiging moet het doel van leiding zijn: de ander willen kennen en dienen en daarmee vertrouwen opbouwen. Een aantal van de projecten van Goldschmeding heeft daartoe bijgedragen en wordt wetenschappelijk onderbouwd, mede door de Tilburgse hoogleraren Paul van Geest en Lans Bovenberg (econoom).

Download