Tilburg University Society

Verbindt de werelden van openbaar bestuur, politiek, bedrijfsleven en wetenschap

Hoe kunstmatige intelligentie het medialandschap beïnvloedt

Journalistiek blijft mensenwerk ondanks opkomst robotica

Door robots geschreven mediaberichten rukken op, en zijn niet te onderscheiden van nieuws gemaakt door journalisten. Het werk van een journalist verandert, maar dat van de nieuwsconsument ook, want die moet een ‘superfan’ worden van een bepaalde nieuwsvoorziening en wordt ‘getarget’ door nieuws robotica. Ondanks alle ontwikkelingen zal de journalistiek toch altijd mensenwerk blijven, stelden sprekers tijdens de vierendertigste bijeenkomst van Tilburg University Society op woensdag 30 mei 2018 in Den Haag. Gastsprekers waren prof. dr. Emiel Krahmer, hoogleraar aan de Tilburg School of Humanities and Digital Sciences, en Joris van Lierop, uitgever van de RTL Nieuws Groep. De bijeenkomst stond in het teken van “Robot-journalistiek: Hoe kunstmatige intelligentie het medialandschap beïnvloedt” en werd voorgezeten door de President van Tilburg University Society, Sylvester Eijffinger.

Krahmer (van Tilburg University Language Production) en zijn groep ontwikkelen systemen om data om te zetten in taal. Zo maakten zij een robot die kinderen een tweede taal kan leren. Er zijn ook robotica, computersystemen, die artikelen genereren op basis van hun verzameling van data over sport, natuurrampen (aardbevingen), financiën en die als zich nieuwsfeiten voordoen binnen enkele minuten een bericht produceren.

We zien daarin een aantal ontwikkelingen, stelt Krahmer: dat de robotartikelen toegevoegde waarde hebben door accuratesse, snelheid en breed worden gedeeld door bedrijven. En verder dat de stukken door hun emotionele lading meer waarheidsgetrouw lijken doordat robots het jargon en clichés leren gebruiken. Ook kan geautomatiseerde journalistiek makkelijker data weergeven in tabellen, grafieken enz. (data visualisatie). Maar de grootste waarde is de voorspellende: extrapolatie op basis van grote hoeveelheden gegevens. Krahmer ziet ook een grote toekomst voor het door robots gegenereerde, gepersonaliseerde nieuws, waarbij eigenlijk ieder individu zijn eigen ‘krant’ krijgt die op maat is gemaakt, met nieuws en aanbiedingen. Daardoor ontstaat precieze afstemming op een doelgroep.

Dat alles neemt niet weg dat menselijke journalisten blijven waken over ethiek. Zonder hen is onderzoeksjournalistiek onmogelijk.

Superfan

Ook Joris van Lierop, uitgever van de RTL Nieuws Groep, stelt dat snel ontwikkelde technieken de mens niet overbodig maken.

Onafhankelijke nieuwsgaring is een voorwaarde van betrouwbare journalistiek. Maar in de loop der jaren is het medialandschap enorm veranderd, er is veel concurrentie en er zijn vele vormen van media ontstaan. Amazon, Apple en Google bereiken al miljoenen klanten. Een nieuwsvoorziening als RTL wil een nieuwsmerk worden, waarvan mensen superfan worden en die het medium de hele dag volgen. Daarvoor staan allerlei middelen ter beschikking, zoals snapchat, chatpots, twitter enz. om met mensen in contact te komen en direct in gesprek te gaan, via robotica. Dat wordt, zoals Krahmer ook al voorziet, steeds meer gepersonifieerd nieuws, dat klanten toegestuurd kunnen krijgen.

Maar de journalistiek is er uiteindelijk niet om mensen te behagen, maar om zaken aan de kaak te stellen, vond Van Lierop. Om te schuren, niet om behaaglijke gesprekken te voeren. Journalisten hebben al bewezen belang bij data van robots, maar moeten ook waken voor privacy van elk individu, want overheden kunnen data ook gebruiken, en misbruiken. Journalisten dienen uiteindelijk de leiding te behouden waar het gaat om ethiek en zaken en verwerking van persoonsgegevens.

Download