Studie en studentenleven

SPSS: Kruistabellen

Als je een hypothese wilt toetsen met twee variabelen erin, moet je eerst bepalen of er sprake is van een symmetrisch of een asymmetrisch verband (m.a.w. of er wel of niet een afhankelijke en onafhankelijke variabele is aan te wijzen), of dat je twee metingen onderling afhankelijk zijn.

Bepaal vervolgens het meetniveau van je variabelen; dit bepaalt onder meer de keuze voor een bepaalde analysetechniek. Kun je geen geschikte toets vinden, dan kun je voor één van je variabelen het meetniveau aanpassen.

Crosstabs

Met de procedure crosstabs (<Analyze>, <Descriptive Statistics>, <Crosstabs...>) kun je SPSS kruistabellen laten berekenen van twee variabelen. De variabelen die je kunt gebruiken zijn in principe van nominaal meetniveau en hebben een beperkt aantal scores, want een kruistabel met variabelen die veel verschillende waarden bevatten is niet overzichtelijk.

In een kruistabel kun je precies zien hoe vaak elke combinatie van scores (categorieën) op de variabelen voorkomt. De cellen van de kruistabel geven het aantal keren dat een combinatie voorkomt weer. Combinaties die niet in je data voorkomen worden niet in de kruistabel afgebeeld, ook al zouden die combinaties wel mogelijk zijn. Voor meer informatie zie De Vocht, hoofdstuk 11.

Chikwadraat-toets

Om te toetsen of er een samenhang is tussen de twee variabelen kan er een chikwadraat-toets uitgevoerd worden. Deze toetst of de antwoorden (frequenties) in de verschillende kolommen in overeenkomstige verhoudingen over de rijen verdeeld zijn (of andersom). Als meer dan een kwart van de cellen een verwachte frequentie van 5 of minder heeft, mag je het resultaat van de toets niet interpreteren. In de uitvoer van SPSS staat het aantal cellen met een verwachte frequentie van vijf of minder vermeld onder de tabel van de chikwadraat-toets.

Om de toets weer te geven vink je de optie "Chi-square" aan onder <Statistics...>. Klik hier voor een beknopte samenvatting over de chikwadraat-toets of bekijk paragraaf 11.3, blz. 160 in de Vocht.

Associatiematen

Het is met de procedure crosstabs ook mogelijk om associatiematen uit te laten rekenen. Deze maten geven de sterkte van de samenhang weer.

Asymmetrisch

Wel een afhankelijke en een onafhankelijke variabele aan te wijzen 

Let op: het eerstgenoemde meetniveau is het meetniveau van je onafhankelijke variabele).

Symmetrisch

Een afhankelijke en onafhankelijke variabele aan te wijzen

Twee onderling afhankelijke metingen