-

Dossier Big Data

Wij nemen privacy en recht serieus

De juridische gevolgen van het gebruik van big data vormen een grote uitdaging. Tilburg University is leidend in het onderzoek naar deze uitdagingen. Want privacy is belangrijk en het juridisch kader lijkt soms achter de feiten aan te hollen.

Foto homepage: Aina Seerdens project 'Your Digital Twin'

Enige tijd geleden kondigde een Nederlandse bank een plan aan om klanten financieel advies te gaan geven op basis van hun online bankiergedrag. Klanten reageerden zeer negatief: ze voelden zich aangetast in hun privacy. De bank trok de plannen in en haar reputatie liep een deuk op. “Dit voorbeeld maakt duidelijk dat mensen privacy erg belangrijk vinden,” zegt Corien Prins, hoogleraar Recht en Informatisering aan Tilburg University. “Als overheden en bedrijven dit signaal negeren, is het gebruik van big data gedoemd te mislukken. Dat zou een groot verlies zijn, want big data is een veelbelovende opstap naar verdere innovatie.”

Mogelijkheden in juridische kaders

Bedrijven realiseren zich dat ze voorzichtig moeten omspringen met privacy. Om dan tot de ontdekking te komen dat het recht geen tred heeft gehouden met de nieuwe ontwikkelingen in het innovatieve gebruik van data. Dit schept juridische onzekerheid die een barrière vormt voor het gebruik maken van big data.

De juridische haken en ogen met betrekking tot big data zijn een belangrijk onderzoeksgebied van Tilburg University. Prins: “We kunnen met bedrijven samenwerken om hen te helpen. Wij bestuderen het juridische kader waarbinnen zij moeten opereren. We willen ook helpen bij het zoeken naar oplossingen die recht doen aan de juridische normen die wij als samenleving hebben ingesteld zonder dat we de enorme voordelen die bepaalde big data-toepassingen onze samenleving bieden aan ons voorbij moeten laten gaan.”

Bewakingscamera’s en big data

Een voorbeeld van zo’n samenwerking is die met de politie in de gemeente Eindhoven. De politie wilde bewakingscamera’s ophangen in een gebied met bars en clubs. Het doel was meer veiligheid op straat, maar ook de mogelijkheid om openbare dronkenschap en drank-gerelateerd geweld beter te kunnen vervolgen. Tilburg University bracht advies uit over de juridische gevolgen van die camera’s. Een promovendus doet daarnaast onderzoek naar de data die verzameld zijn door de camera’s, onder meer met het oog op wat er wel en niet met de gegevens mag worden gedaan.

Verbanden in rechtszaken

Ander onderzoek betreft een heel scala aan vragen. Wat voor soort gegevens mag worden verzameld en met welk doel? Wie is eigenlijk de eigenaar van die big data? Wie is de eigenaar van informatie die is verkregen na koppeling? En wie is juridisch verantwoordelijk als er dingen fout gaan? Het onderzoek richt zich ook op het gebruik van big data in rechtszaken. Prins: “Stel dat alle uitspraken van het Hof in ‘s-Hertogenbosch zouden worden gekoppeld in één groot big data bestand. Dan zouden we kunnen kijken naar verbanden tussen zaken en in de toekomst het Hof kunnen helpen bij het bepalen van uitspraken.”