News and events Tilburg University

“Interculturele psychiatrie moet einde maken aan achterstanden migranten in tbs”

Gepubliceerd: 06 juli 2021 Laatst bijgewerkt: 06 juli 2021

De diagnostiek en behandeling van mensen met een migratieachtergrond die in het strafrecht terecht komen en kampen met psychische stoornissen laat veel te wensen over. Zo klopt hun diagnose vaak niet en zitten zij mogelijk twee jaar langer dan noodzakelijk in een tbs-kliniek omdat de risicotaxatie niet op migranten is toegesneden. Het is hoog tijd voor interculturalisatie van de psychiatrie in de tbs-kliniek. Dat betoogt bijzonder hoogleraar Mario Braakman op vrijdag 9 juli 2021 in zijn inaugurele rede aan Tilburg University.

Mario Braakman is op 1 oktober 2019 benoemd op de leerstoel Transculturele forensische psychiatrie, wereldwijd de eerste in zijn soort. Transculturele forensische psychiatrie gaat in brede zin over de raakvlakken tussen drie disciplines: het recht, de psychiatrie en de culturele antropologie. In engere zin gaat het over migranten met psychische stoornissen die in het strafrecht verzeild raken door delicten die ze plegen.

Grote achterstand

Middels deze leerstoel wordt geprobeerd tal van ongelijkheden recht te trekken in diagnostiek en behandeling van mensen met een migratieachtergrond die met de rechtspraak in aanraking komen. Volgens Braakman staan zij op meerdere vlakken op grote achterstand vanwege culturele verschillen.

Mario Braakman

“Migranten worden minder goed gediagnosticeerd. Met medicatie worden ze door artsen eerder vergiftigd dan dat we weten wat we met geneesmiddelen doen en met onze risicotaxatie-instrumenten laten we ze wellicht twee jaar langer in een tbs-kliniek zitten dan noodzakelijk omdat onze instrumenten niet deugen. We sluiten ze liever op dan dat we ze onder voorwaarden behandelen,” zegt hij.

Culturele empathie

Kortom, stelt Braakman: het is hoog tijd dat interculturalisatie van de psychiatrie in de tbs-kliniek gaat plaatsvinden en er wetenschappelijk onderzoek komt dat erop gericht is om achterstanden waarmee migranten in de tbs geconfronteerd worden weg te werken. Het beste kan dit door te bouwen aan wat hij noemt: culturele empathie.

Over Mario Braakman 

Prof. dr. Mario Braakman (geb. 1961) is een Zuid-Limburgse psychiater, psychotherapeut en cultureel antropoloog. Hij studeerde geneeskunde en culturele antropologie aan de (toenmalige) Katholieke Universiteit Nijmegen, verrichte antropologisch veldwerk onder Maya indianen in Yucatan, Mexico en studeerde cum laude af als antropoloog in 1989. Na het behalen van zijn artsdiploma in 1991 begon hij met zijn opleiding tot psychiater in het psychiatrisch ziekenhuis te Wolfheze. Als psychiater was hij tien jaar lang hoofd behandeling van een gespecialiseerde psychiatrische kliniek voor asielzoekers en vluchtelingen van het latere Pro Persona. Sinds 2007 is hij hoofdopleider psychiatrie van Pro Persona en in 2013 promoveerde hij op een onderzoek naar het vaststellen van de diagnostische validiteit van het concept ‘psychotische posttraumatische stress stoornis’ bij vluchtelingen. Verder is hij psychiater van een transcultureel psychiatrisch behandelteam en verricht hij second opinions bij migranten en vluchtelingen met psychiatrische problematiek. Gedurende zijn gehele carrière verrichte hij Pro Justitia rapportages en momenteel uitsluitend gespecialiseerde rapportages bij onderzochten met een migratie-achtergrond. Braakman is daarnaast hoofdredacteur van het wetenschappelijke tijdschrift World Cultural Psychiatry Research Review en voorzitter van de World Association of Cultural Psychiatry. Sinds acht jaar werkt hij ook op een ander raakvlak tussen recht en psychiatrie als lid beroepsgenoot voor het medisch tuchtcollege te Zwolle.

Over de leerstoel

De bijzondere leerstoel Transculturele forensische psychiatrie werd gevestigd door de Stichting Koningsheide en financieel ondersteund door Pro Persona. De Stichting Koningsheide steunt projecten die zijn gericht op de geestelijke gezondheidszorg en de daaraan gerelateerde wetenschappen. Het zwaartepunt ligt op het gebied van forensische psychiatrie, maar ook transculturele psychiatrie en jeugdpsychiatrie krijgen aandacht. Pro Persona behandelt hulpvragen op het gebied van specialistische geestelijke gezondheid. De organisatie biedt specialistische zorg aan jeugdigen, volwassenen en ouderen met psychische problemen.

Noot voor de pers